سونىمەن قاتار، ۇلى جاراتۋشىنىڭ رازىلىعىنا كەنەلەمىز. اتا- انامىزدىڭ كوزى تىرىسىندە ورىندايتىن مىندەتتەرىمىز تومەندەگىدەي:
اتا- انامىزعا ءجيى بارىپ تۇرۋ
اتا- انامىزدىڭ كوزى تىرىسىندە اتقاراتىن ەڭ ماڭىزدى مىندەتتەرىمىزدىڭ ءبىرى - ەگەر ولاردان بولەك تۇراتىن بولساق، ۇيلەرىنە بارىپ، حال- جاعدايىن ءبىلىپ تۇرۋ. ءبىلىم ىزدەپ نەمەسە جۇمىس بابىمەن ولاردان بولەك تۇرۋىمىز مۇمكىن. ونداي جاعدايدا شامامىز كەلگەنىنشە ءجيى- ءجيى اتا- انانىڭ جانىنان تابىلىپ نەمەسە ۇنەمى تەلەفونمەن حابارلاسىپ، جاعدايىن ءبىلىپ تۇرعان ابزال. بالا- شاعاسىنىڭ جاعدايىن ءبىلىپ، جاقسى ەكەنىن ەستىگەندە ولاردىڭ قارت جۇرەكتەرى لۇپىلدەپ، قۋانىپ قالادى. كوڭىلى ورنىنا ءتۇسىپ، جانى جاي تابادى. ال ولاردىڭ قۋانىشىنا سەبەپشى بولۋ - اللا تاعالانى قۋانتۋمەن بىردەي.
اتا- انامەن بايلانىستى ءۇزىپ تاستاۋ - ءجانناتتان ماقۇرىم قالۋدىڭ ءبىر سەبەبى. سونىمەن قاتار، اتا- اناسىنا بۇلاي جاساعان ادامدى اينالاسىنداعىلار دا قۇپ كورمەيدى. ولارمەن بايلانىستى ءۇزۋدىڭ جازاسىن اللا تاعالا پەندەسىنە بۇل دۇنيەدە دە، اقىرەتتە دە تارتتىرادى.
اتا- اناعا كومەك
اتا- انامىزدىڭ كوزى تىرىسىندە ولارعا قولعابىس بولىپ، قىزمەت ەتۋ، كوڭىلدەرىنەن شىعۋ وتە ماڭىزدى ءارى ءدىني تۇرعىدان پارىز. وسىلايشا قارتايىپ، قاۋساعان شاعىندا ولارعا جايلى ءومىر جاعدايىن جاساعان بولامىز. مۇنداي ىزگى ارەكەت ءجاننات قاقپاسىنىڭ كىلتىن قولعا تۇسىرۋگە سەبەپ بولارى انىق. ولارعا قىزمەت ەتۋ ارقىلى بەرەكەتتى ءارى قايىرلى ومىرگە قول جەتكىزەمىز. مىنانى ەستەن شىعارماعانىمىز ابزال: اللا تاعالانىڭ رازىلىعىنا جەتەلەيتىن جول - اتا- انانىڭ ريزاشىلىعىنا بولەنۋ ارقىلى اشىلادى. اللا تاعالانىڭ ازابى مەن قاھارىنا ۇشىراۋدىڭ ەڭ ماڭىزدى سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى - اتا- انانى جالعىزسىراتىپ قاراۋسىز قالدىرۋ. اتا- انا ءبىز ءۇشىن اللا تاعالانىڭ اماناتى بولعاندىقتان، ولاردىڭ كوڭىلدەرىنە قاياۋ ءتۇسىرىپ، جۇرەكتەرىن جارالاۋ - ۇلكەن كۇنا. مۇنداي ادامدارعا پايعامبارىمىز (س. ا. ۋ. ) : «ولار ورنى تولماس وكىنىشكە ۇرىنىپ، وپىق جەيدى» ، - دەگەن ەسكەرتۋ جاسايدى.
اتا- انامىز باسقا ءدىندى ۇستانسا نەمەسە ءدىنسىز بولسا دا ولارعا قىزمەت ەتۋ - مىندەتىمىز. ولاردىڭ باسقا ءدىندى ۇستانۋى اقىسىن اياققا تاپتاۋعا سەبەپ ەمەس. ولاردىڭ ءناپاقاسىن تاۋىپ، ماتەريالدىق كومەگىمىزدى كورسەتىپ، ۇيلەرىنە بارىپ تۇرۋىمىز قاجەت.
اتا- انانى تىڭداۋ
اتا- انانىڭ دىنگە قايشى كەلمەيتىن تىلەكتەرىنىڭ ءبارىن ورىنداۋىمىز كەرەك. تۇرمىس- تىرشىلىگىمىزدە ولارمەن اقىلداسىپ، پىكىرلەرىن تىڭداپ، كوڭىلدەرىنە قاياۋ تۇسىرمەگەنىمىز ابزال. ەگەر اتا- انا اللا تاعالانىڭ تىيىم سالعان نارسەلەرىن جاساۋدى تالاپ ەتسە، ونى ورىنداۋ مىندەتتى ەمەس. سەبەبى ادام بالاسى ءۇشىن اللا تاعالانىڭ اقىسى ءبىرىنشى ورىندا تۇرادى.
ساحابا ءاناس يبن ماليك پايعابارىمىزدىڭ (س. ا. ۋ. ) ءبىر كۇنى ساحابالارىنا اللا تاعالانىڭ مۇسا پايعامبارعا بەرگەن امىرلەرى جايلى اڭگىمەلەگەنىن باياندايدى. «ەي، مۇسا! ەگەر جەر بەتىندە «ءلا ءيلاھا يللاللاھ» دەپ ءشاھادات ءسوزىن (كۋاگەرلىك ءسوزىن) ايتاتىن ادام بولماسا، جەر بەتىن توزاققا اينالدىرار ەدىم. ەي، مۇسا، جەر بەتىندە ماعان قۇلشىلىق جاسايتىن ادام بولماعاندا، ماعان قارسى كەلگەن ادامدارعا ەشقانداي مۇمكىنشىلىك بەرمەستەن جەردى جويىپ جىبەرەر ەدىم. ەي، مۇسا، ماعان يمان ەتىپ، جالعىز ەكەنىمدى قابىلداعان ادام - مەن ءۇشىن جاراتىلىستاردىڭ ىشىندەگى ەڭ سۇيكىمدىسى. ەي، مۇسا، اتا- اناسىنا قارسى كەلگەن پەرزەنتتىڭ اۋزىنان شىعاتىن ءبىر ءسوز بار. ول ءسوز - ەگەر جەر بەتىندەگى بۇكىل قۇم تۇيىرشىكتەرىمەن ولشەنسە، تارازىنى تەڭ باساتىن اۋىر ءسوز» . سوندا مۇسا پايعامبار: «ۋا، مەنى شەكسىز نىعمەتكە بولەگەن مەيىرىمدى راببىم! ول قانداي ءسوز؟ » - دەپ سۇرايدى. اللا تاعالا: «اتا- اناسى بالاسىنا ءبىر نارسەنى بۇيىرعاندا بالاسىنىڭ ولارعا «جوق» دەپ جاۋاپ بەرۋى» ، - دەيدى.
اتا- اناسى ءبىر نارسەنى قالاسا، بالاسى: «ايتساڭىز بولدى، ورىندايمىن. تاعى باسقا ايتارىڭىز بار ما؟ » - دەپ، ايتقانىن ەكى ەتپەۋى كەرەك. كەرىسىنشە، «جوق» دەپ، بولىمسىز تۇردە جاۋاپ بەرۋ - اللا تاعالانىڭ قاھارىن تۋدىراتىن ەڭ اۋىر ءسوز.
پايعابارىمىز (س. ا. ۋ. ) ءوزىنىڭ اتا- اناسىنا دەگەن قۇرمەتىن ءبىلدىرۋ ماقساتىندا بىلاي دەيدى: «ەگەر اتا- انام نەمەسە ەكەۋىنىڭ بىرەۋى قازىر ءتىرى بولعاندا، مەن قۇپتان نامازىنا تۇرىپ، فاتيحا سۇرەسىن وقي باستاعاندا، اكەم مەنى «مۇحاممەد» دەپ شاقىرسا، مەن دەرەۋ «نە بۇيىراسىز؟ » - دەر ەدىم» .
ساڭلاق ساحابا ءابۋ ھۋرايرا (ر. ا. ) ءبىر كۇنى جولدا ءابۋ عاسساننىڭ ارتىنان اكەسى كەلە جاتىر ەكەن. ءابۋ ھۋرايرا ارقاسىنان كەلە جاتقان ادامنىڭ كىم ەكەنىن سۇرايدى. ءابۋ عاسسان اكەسى ەكەنىن ايتقاندا، ءابۋ ھۋرايرا: «سەن دۇرىس ىستەمەدىڭ، پايعامبارىمىزدىڭ سۇننەتىنە ساي ارەكەت ەتپەدىڭ. جولدا جۇرگەن كەزىڭدە اكەڭنىڭ الدىندا جۇرمە. اكەڭنىڭ ارتىندا نەمەسە وڭ جاعىندا ءجۇر. جۇرگەن كەزدە اكەڭ ەكەۋىڭنىڭ ورتالارىڭدا باسقا ادامنىڭ جۇرۋىنە جول بەرمە. تاماق جەپ وتىرعاندا اكەڭ جەپ قالار دەگەن نيەتپەن وزىڭە ۇناپ وتىرعان ەتكە قول سوزبا. الدىمەن اكەڭنىڭ تاماق جەۋىن كۇت. اكەڭە الا كوزىڭمەن قاراپ، كوڭىلىنە كىربىڭ تۇسىرمە. اكەڭ وتىرمايىنشا سەن دە وتىرما. اكەڭ ۇيىقتامايىنشا سەن دە ۇيىقتاما» ، - دەگەن وسيەتىن ايتادى.
اتا- اناعا ىزەتتى بولۋ
اتا- انانىڭ جۇرەگى اسىرەسە قارتايعان شاعىندا نازىك شىنىداي، كوڭىلشەك بولا باستايدى. سوندىقتان ولاردىڭ جان دۇنيەسىنە ءمان بەرە وتىرىپ، بايقاپ سويلەپ، كوڭىلدەرىنە كىربىڭ تۇسىرەتىن ارەكەتتەردەن اۋلاق بولعانىمىز ءجون. ولارعا ۇنەمى سۇيىسپەنشىلىك پەن مەيىرىمدىلىك تانىتىپ، جۇمساق مىنەز كورسەتىپ، كىشىپەيىل بولۋ كەرەك.
كوزقاراستارىمىزدىڭ ءوزى كوڭىلدەرىنە قاياۋ تۇسىرمەۋى كەرەك. عۇلامالار اتا- اناعا الا كوزبەن قاراۋدىڭ ءوزىن كۇنا ساناعان. ولاردىڭ جۇزىنە مەيىرىم مەن سۇيىسپەنشىلىكپەن قاراۋعا قۇلشىلىق ساۋابى جازىلادى. يسرا سۇرەسى 23 - جانە 24 - اياتتاردا «.. .ولارعا جەكىمە، ولارعا سىپايى سويلە» دەپ ايتىلعانداي، ولارعا جەكىمەي جىلى سويلەۋگە مىندەتتىمىز.
بىردە ءاۋن يبن ابدۋللاھتى اناسى شاقىرعان بولاتىن. ول اناسىنا جاۋاپ بەردى. ءبىراق بايقاۋسىزدا داۋىسى كوتەرىڭكى شىعىپ كەتەدى. وسى ارەكەتىنە ىشتەي قىنجىلىپ، قاتەلىگىن جۋىپ شايۋ ءۇشىن ەكى قۇلدى ازات ەتكەن ەكەن.
ايشا انامىز (ر. ا. ) ومىرىندە اتا- اناسىنا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ قاراعان ەكى كىسىنى تانىعانىن ايتادى. ولاردىڭ ءبىرى - پايعامبارىمىزدىڭ كۇيەۋبالاسى، ءۇشىنشى حاليفا - وسمان (ر. ا. ) ، ەكىنشىسى - حاريسا يبن نۇعمان (ر. ا. ) .
وسماننىڭ (ر. ا. ) : «مۇسىلمان بولعالى بەرى اناما دۇرىستاپ كوڭىل بولە المادىم» دەگەن سوزدەرى - ونىڭ اناسىن قانشالىقتى قۇرمەت تۇتقانىنىڭ بەلگىسى. ياعني، اناما قانشالىقتى قۇرمەت كورسەتۋگە تىرىسسام دا جەتكىلىكتى بولا قويماس، ونىڭ اقىسىن وتەي الماسپىن دەگەن نيەتپەن ايتقان ەدى.
حاريسا يبن نۇعمان بولسا، اناسىنىڭ تاماعىن ءوزى ىشكىزەتىن، باسىن دا تازالاپ بەرەتىن. ءتىپتى اناسىنىڭ ايتقاندارىن تۇسىنبەي قالعان كەزدەرى ودان قايتالاپ سۇراۋعا ۇيالىپ، شىعىپ كەتكەن سوڭ قاسىندا بولعانداردان «انام نە دەدى؟ » دەپ سۇرايدى ەكەن.
islam.kz