حالىقارالىق كينو كۇنى
1895-جىلدىڭ 28- جەلتوقسانىندا پاريجدە كاپۋتسينوك بۋلۆارىنداعى «گراند-كافەدە» اعايىندى ليۋمەرلەردىڭ «لا سوتا» ۆوكزالىنا پويىزدىڭ كەلۋى» اتتى الەمدەگى ەڭ العاشقى قىسقامەتراجدى فيلمى كورسەتىلدى.
بۇل كينەماتوگراف تاريحىندا حالىققا اقشاعا كورسەتىلگەن العاشقى فيلم بولدى. ناقتى وسى داتا حالىقارالىق كينو كۇنىن مەرەكەلەۋگە نەگىز سالدى.
ەستە قالار وقيعالار
1972-جىلى «مەدەۋ» مۇز ايدىنى پايدالانۋعا بەرىلدى. مەدەۋ - ايدىنى تەڭىز دەڭگەيىنەن 1,691 مەتر بيىكتە ورنالاسقان، الەمدەگى ەڭ تانىمال مۇز ايدىندارىنىڭ ءبىرى.
«مەدەۋ» 10500 شارشى مەتر جەردى الىپ جاتىر جانە وعان 10500 كورەرمەن سىيادى. 120 دان استام الەم رەكوردى وسى مۇز ايدىنىندا تىركەلگەن.
1992 -جىلى الماتىدا پاكىستان ەلشىلىگىنىڭ اشىلۋ ءراسىمى ءوتتى.
1994 -جىلى پاۆلوداردان الماتىعا 19 ۆاگوننان تۇراتىن «باياناۋىل» العاشقى فيرمالىق جولاۋشىلار پويىزى ءجۇردى. 19 ۆاگوننىڭ 5 ەۋى پلاتسكارت، 8 ءى كۋپە، 3 ءى جايلىلىعى جوعارى كۋپە، 2 ءى ۇيىقتايتىن ۆاگون جانە ۆاگون- رەستوران.
1998 -جىلى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ تۇرىك رەسپۋبليكاسىنىڭ 75 جىلدىعىنا وراي، «تۇركى الەمى حالىقتارىنىڭ بىرلىگىن نىعايتۋعا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن» سىيلىعىمەن ماراپاتتالدى.
2000 -جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى ن. نازاربايەۆتىڭ جارلىعىمەن قازاقستان دامۋ بانكى قۇرىلدى.
2000 -جىلى ماسكەۋدىڭ حالىقارالىق جازۋشىلار قاۋىمداستىعىنىڭ ادەبي قورى ءابدىجامىل نۇرپەيىسوۆتى «تالانتتىڭ تازالىعى مەن بەدەلى ءۇشىن» سىيلىعىمەن ماراپپاتتادى.
2004 -جىلى «قازپوشتا» ا ق كورنەكتى قازاق جازۋشىسى جانە مەملەكەت قايراتكەرى ساكەن سەيفۋلليننىڭ 110 جىلدىعىنا ارنالعان جاڭادان سۋرەتتەلگەن «مەرەيتويلىق جانە ەلەۋلى كۇندەر» اتتى سەريانىڭ ماركاسىن اينالىمعا شىعاردى. جاڭا ماركانىڭ باعاسى - 35 تەڭگە، تارالىمى - 50000 دانا. س. سەيفۋللين (1894-1938) - كورنەكتى قازاق جازۋشىسى جانە قوعام قايراتكەرى.
1914 -جىلى قازاندا العاشقى «وتكەن كۇندەر» («دني مينۋۆشيە» ) اتتى ولەڭدەر جيناعى جارىق كوردى. قۇتتىقتاۋ، شاتتانعان ولەڭدەردىڭ اۆتورى 1916 -جىلعى ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىستى قولدادى. ونىڭ قولىنان «باقىت جولىندا» پەساسى، «تار جول، تايعاق كەشۋ» رومانى، قازاق ادەبيەتىندەگى ەڭبەكتەرى مەن حالىق فولكلورى، باسقا دا شىعارمالارى شىققان. گازەت- جۋرنالدارمەن بەلسەندى جۇمىس جاساعان.
1922 -جىلى قازاق ا ك س ر حالىق كوميسسارلار كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسى، سودان كەيىن حالىققا ءبىلىم بەرۋ كوميسسارياتى عىلىمي ورتالىعىنىڭ ءتوراعاسى، قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ ءتوراعاسى بولىپ تاعايىندالعان.
2005 -جىلى استانالىق «كەلەشەك-پرەسس» باسپاسى 85 جىل بۇرىن جارىق كورگەن «قازاقشا- ورىسشا ءتىلماش» اتتى سوزدىكتى جاڭادان باسىپ شىعاردى. بۇل ەڭبەك قازاق تىلىندە سيرەك كەزدەسەتىن سوزدەردىڭ تاريحىنداعى كولەمدى ەڭبەك. كىتاپتىڭ ءتۇپ نۇسقاسى 1925-جىلى الاش قايراتكەرى، جازۋشى-جۋرناليست قوشكە كەمەڭگەر ۇلى باستاعان مۇستافا بورالقاي ۇلى، ابدوللا بايتاس ۇلى، ەسىم بايعاسقا ۇلى، شاكىر بايماقان ۇلى، عابباس داۋلەتبەك ۇلى، سۇلتان تەمىربەك ۇلى جانە تولەۋتاي سارسەنباي ۇلى سىندى قالامگەرلەردىڭ ارقاسىندا العاش رەت جارىق كوردى.
سوزدىكتى ماعجان جۇمابايەۆ تەكسەرىپ شىققان. قايتا باسىلعان ونەگەلى ەڭبەكتە كونەرگەن سوزدەر قازىرگى ورفوگرافياعا لايىقتالىپ، كىتاپ اۆتورلارى ەنگىزگەن تۇزەتۋلەر ەسكەرىلگەن.
2010 -جىلى «نازاربايەۆ ۋنيۆەرسيتەتى»، «نازاربايەۆ زياتكەرلىك مەكتەبى» جانە «نازاربايەۆ قورىنىڭ» مارتەبەسى تۋرالى» زاڭ قابىلداندى.
2010 -جىلى قازاقتىڭ اسا كورنەكتى اقىنى جانە جازۋشىسى ءمىرجاقىپ دۋلاتوۆتىڭ تۋعانىنا 125 جىل تولۋىنا وراي پوشتالىق ماركالار شىقتى. ماركا «ەسكە الۋ جانە مەرەكەلىك كۇندەر» اياسىندا قولدانىسقا ەنگىزىلدى.
2012 -جىلى و ق و قازىعۇرت اۋدانىندا ون ءبىر ميلليونىنشى قازاق مۇحتار ابدراحيم دۇنيەگە كەلدى. ءسابيدىڭ بويى 52 س م، سالماعى 3258 گرام بولدى. وبلىس اكىمى اسقار مىرزاحمەتوۆ 11 ميلليونىنشى قازاقتىڭ اتا-اناسىن قۇتتىقتاپ، بالاعا سايگۇلىك سىيلادى.
2015 -جىلى امەريكالىق بلوگەرلەر تورعاي گەوگليفتەرىن 2015-جىلدىڭ ەڭ تاڭعاجايىپ توپ-10 جاڭالىعىنىڭ تىزىمىنە قوستى.
عارىشتان تۇسىرىلگەن سۋرەتتەر كورسەتكەندەي، ەلىمىزدىڭ سولتۇستۇك اۋماعىنانىڭ جەر بەدەرلەرىنەن شارشى، شەڭبەر، جولاق تۇرىندەگى كولەمى بىرنەشە فۋتبول الاڭىمەن تەڭ كەلەتىن گەومەتريالىق كەسكىندەر بايقالعان. بۇل شامامەن 8000 جىل بۇرىنعى ەسكەرتكىشتەر دەگەن بولجام بار.
2015 -جىلى قازاقستاندا العاش رەت بريتاندىق ۇلتتىق دارىلىك فورمۋلياردىڭ بالاماسى - ۇلتتىق دارىلىك فورمۋليار جاسالدى. ۇلتتىق دارىلىك فورمۋليارعا قازاقستاندا تىركەلگەن بارلىق ءدارى- دارمەك ءتىزىمى ەنەدى. وسىلايشا، ول دارىگەرلەرگە دە، ازاماتتارعا دا ۇلكەن انىقتامالىق بولماق.
2016 -جىلى جامبىل وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىندە قىزىقتى ەكسپونات پايدا بولدى. تاراز قالاسىنىڭ تۇرعىنى، ەكىنشى دومنانى قوسۋعا قاتىسقان ەسەنالى سادىقوۆ مۇراجايعا قازاقستان ماگنيتكاسى 2№ دومنا پەشىنىڭ ءبىرىنشى بالقىتىلىمى مەتالىنان الىنعان شويىن قۇيمانى سىيلادى.
2017-جىلى ازەربايجان تىلىندە قازاق اقىندارىنىڭ انتولوگياسى جارىق كوردى. «باكۋدەن - تۇركى الەمىنە» اتتى جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا ازەربايجان مەن قازاقستان، تۇركيا، وزبەكستان، قىرعىزستان، ساحا، تاتارستان رەسپۋبليكاسىنان كەلگەن 30 اقىن-جازۋشى ۇلەس قوستى.
2018 -جىلى دۇنيەجۇزىلىك تۇركى حالىقتارى كونگرەسى ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىن «تۇركى الەمىنىڭ ۇزدىك ۋنيۆەرسيتەتى» دەگەن اتقا لايىق دەپ تاۋىپ، ۋنيۆەرسيتەت رەكتورى، اكادەميك عالىم مۇتانوۆتى حالىقارالىق ۇيىمنىڭ اتاۋلى التىن مەدالمەن ماراپاتتادى. تۇركى حالىقتارىنىڭ دۇنيەجۇزىلىك كونگرەسى - حالىقارالىق قوعامدىق بىرلەستىك. ونىڭ قىزمەتى تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەر اراسىنداعى ءبىلىم، عىلىم جانە مادەنيەت سالاسىندا ىنتىماقتاستىق پەن دوستىق قاتىناستاردى نىعايتۋعا باعىتتالعان.