اتاۋلى كۇندەر
بۇكىل الەمدىك اۆتوكولىكتى پايدالانباۋ كۇنى
اۆتوكولىكتى پايدالانباۋ كۇنىن وتكىزۋ يدەياسى 1998-جىلى فرانسيادا دۇنيەگە كەلدى. سول كەزدە بۇل شاراعا جيىرما شاقتى قالا عانا قاتىستى.
ال 2001-جىلى بۇل قوزعالىسقا 35 ەلدىڭ مىڭداعان قالاسى قوسىلدى. بۇل كۇنى ەۋروپانىڭ ءىرى قالالارى اۆتوكولىكتى پايدالانۋىن قىسقارتادى، قالا ىشىندە ترامۆايمەن، تروللەيبۋسپەن، اۆتوبۋسپەن، مەترومەن جانە دە قوعامدىق كولىكتىڭ باسقا تۇرلەرىمەن، سونىمەن قاتار جاياۋ جۇرەدى نەمەسە ۆەلوسيپەدتى پايدالانادى.
دۇنيەجۇزىلىك پىلدەردى قورعاۋ كۇنى
ەكولوگيالىق مەرەكەلەردىڭ ءبىرى كوپتەگەن ەلدەردە اتاپ وتىلەدى. قۇقىق قورعاۋ ۇيىمدارىنىڭ، ەكولوگتاردىڭ جانە وسى جانۋار سانىنىڭ ازايىپ كەتۋىنە الاڭداعان ادامداردىڭ باستاماسىمەن بەلگىلەندى.
ەستە قالار وقيعالار
1920-جىلى بۇكىل رەسەيلىك ورتالىق اتقارۋ كوميتەتىنىڭ جاڭا دەكرەتىمەن ورىنبور گۋبەرنياسى قىرعىز (قازاق) ا س س ر- ءنىڭ قۇرامىنا قوسىلىپ، ورىنبور قالاسى رەسپۋبليكانىڭ استاناسى بولدى.
1934-جىلى قازاق تاۋ-مەتاللۋرگيا ينستيتۋتى (قازىرگى ق. ساتبايەۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى) قۇرىلدى.
1960-جىلى اتاۋى قازاق پوليتەحنيكالىق ينستيتۋتى بولىپ وزگەرتىلدى، 1970-جىلى وعان ۆ. لەنين ەسىمى بەرىلدى.
1994 -جىلى قاڭتاردا ۆ. ي. لەنين اتىنداعى قازپتي قازاق ۇلتتىق تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى دەپ اتالدى. ەلىمىزدىڭ ينجەنەر- تەحنيكالىق كادرلارىن دايىنداۋ ىسىنە قوسقان قوماقتى ۇلەسى ەسكەرىلىپ، قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 1999-جىلعى 22- قىركۇيەكتەگى قاۋلىسىمەن قازاق ۇلتتىق تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنە قازاقتىڭ داڭقتى عالىمى، اكادەميك قانىش يمانتاي ۇلى ساتبايەۆتىڭ ەسىمى بەرىلدى.
1989 -جىلى «تىلدەر تۋرالى» زاڭ قابىلداندى. بۇل سول كەزدە ءالى ەگەمەندىگىن الماعان قازاقستاننىڭ انا ءتىلى تۋرالى العاشقى قۇجاتى ەدى. وسىدان كەيىن 1997-جىلى قازاقستاندا «ءتىل تۋرالى» جاڭا زاڭ قابىلداندى.
1993-جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن برازيليا فەدەراتيۆتىك رەسپۋبليكاسى ديپلوماتيالىق قارىم- قاتىناس ورناتۋ تۋرالى نوتالار الماستى.
2001 -جىلى قازاقستانعا مەملەكەتتىك ىسساپارمەن كەلگەن ريم پاپاسى يوانن پاۆەل II- ءنى ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ استانا اۋەجايىندا قارسى الدى.
2005 -جىلى الماتىدا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق وليمپيادا كوميتەتىنىڭ عيماراتىندا قازاقستاننىڭ وليمپيادا چەمپيوندارىنا ارنالعان ەسكەرتكىش پوشتا ماركالارىن باسۋ سالتاناتى بولدى. «سپورت» سەرياسىنىڭ «قازاقستاننىڭ وليمپيادا چەمپيوندارى» ماركالارى العاش رەت شىعارىلدى.
ءار بلوك ءتورت ماركادان قۇرالدى، ماركالارعا وليمپيادا ويىندارىنىڭ چەمپيوندارى كلاسسيكالىق كۇرەستەن - جاقسىلىق ۇشكەمپىروۆ، جەڭىل اتلەتيكادان - ۆيتالي ساۆين، بوكستان - ۆاسيلي جيروۆ جانە بەكزات ساتتارحانوۆتاردىڭ بەينەسى ءتۇسىرىلدى. سۋرەتشىسى - دانيار مۇحامەدجانوۆ.
ماركالاردىڭ جالپى تارالىمى - 50 مىڭ دانا. ماركالار بەيجىڭدەگى پوشتا تولەم بەلگىلەرى فابريكاسىندا شىعارىلدى.
2009 -جىلى ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ شىمكەنتتە تاۋەلسىزدىك مونۋمەنتىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا قاتىستى. ەسكەرتكىش تولە ءبي، قازىبەك ءبي جانە ايتەكە ءبي اتىنداعى كوشەلەردىڭ قيىلىسىندا ورنالاسقان «ورداباسى» الاڭىندا بوي كوتەردى. بيىكتىگى 24 مەترلىك ءۇش قىرلى ستەللا ەل حالقىنىڭ بىرلىگىن بەينەلەيدى، مونۋمەنتتىڭ ءار قىرىنا دانا بيلەردىڭ سوزدەرى قاشاپ جازىلعان.
مونۋمەنتتىڭ ۇشار باسىنا «جەر- انا» ءمۇسىنى ورناتىلعان. ستەللانىڭ ىرگەسى ويۋ- ورنەكتەرمەن بەزەندىرىلگەن. مونۋمەنت اۆتورلارى - ناسىر رۇستەموۆ پەن باقىتجان اشىربايەۆ.
2011 -جىلى قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ يادرولىق قاۋىپسىزدىك بويىنشا جوعارى دەڭگەيدەگى وتىرىسقا قاتىستى.
ب ۇ ۇ- نىڭ نيۋ-يورك قالاسىنداعى شتاب-پاتەرىندە وتكەن وتىرىسقا ب ۇ ۇ- عا مۇشە مەملەكەتتەر: ا ق ش، رەسەي، قازاقستان، فرانسيا، كورەيا رەسپۋبليكاسى، جاپونيا، برازيليا جانە ت. ب. ەلدەردىڭ باسشىلارى قاتىستى.
2015 -جىلى قازاقستاننىڭ باتىسىندا 19- عاسىردىڭ ءبىرىنشى جارتىسىنداعى باتىس قازاقستانداعى حالىق كوتەرىلىسىنىڭ باسشىسى يساتاي تايمانوۆقا ەسكەرتكىش اشىلدى. ەسكەرتكىش اقتوبە مەن باتىس قازاقستان وبلىستارىنىڭ شەكاراسىندا ورناتىلدى. يساتاي تايمان ۇلىنىڭ قابىرى ەسكەرتكىشتەن 15 شاقىرىم جەردە ورنالاسقان، ول جەرگە ماۆزولەي سالىندى.
2015 -جىلى «قازاقپارات» ح ا ا مەن «جەنمين جيباو» گازەتى ءوزارا تۇسىنىستىك جانە ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويدى. قۇجاتقا سايكەس تاراپتار «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول» جوباسى جانە «نۇرلى جول» باعدارلاماسىن اقپاراتتىق سۇيمەلدەپ، ىنتىماقتاساتىن بولادى.
2016 -جىلى گااگا قالاسىنىڭ (نيدەرلاندى) مەرياسىندا «قازاقستان - ۇلى دالا ەلى» فوتوسۋرەتتەر كورمەسى اشىلدى. ونى قازاقستاننىڭ نيدەرلاندىداعى ەلشىلىگى قالا بيلىگىمەن بىرلەسىپ ۇيىمداستىردى.
گوللاند حالقىن استانانىڭ كەرەمەت ساۋلەتكەرلىك شەشىمى - بايتەرەك مونۋمەنتى، بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم سارايى، Astana Opera تەاترىنىڭ عيماراتى، ازىرەت سۇلتان مەشىتى، ت. ب. ەرەكشە ءتانتى ەتتى.
2017 -جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسى نيگەريا رەسپۋبليكاسىمەن ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناس ورناتتى.
2017 -جىلى الاش قوزعالىسىنىڭ 100 جىلدىعىنا وراي سەمەيدە ءاليحان بوكەيحانوۆتىڭ ەسكەرتكىشى اشىلدى.
2018 -جىلى اقمولا وبلىسىندا قازاقستاندا العاش رەت سەرۆيس جانە تۋريزم اكادەمياسى اشىلدى. جاڭا قىزمەت كورسەتۋ جانە تۋريزم اكادەمياسىنىڭ ەمبلەماسىنا اقمولا وبلىسىنىڭ جانە ءوڭىر تۋريزمىنىڭ برەندى رەتىندە فلامينگو الىندى.
اكادەميادا جاڭا تەحنولوگيالار قولدانىلادى، ال شەتەلدىك ەلدەردە تەك ستۋدەنتتەردىڭ عانا ەمەس، سونىمەن قاتار ايماقتاعى وتەلەرلەردىڭ دە تاعىلىمداماسى جوسپارلانۋدا. قازىرگى زامانعى وقىتۋ باعدارلاماسى ءتۇرلى ساناتتاردى قامتيدى: تەحنيكالىق پەرسونال، داياشى- بارمەندەر، اكىمشىلەر، توپ- مەنەدجەرلەر. باعدارلامانىڭ ترەنەرلەرى مەيرامحانا- قوناق ءۇي سالاسىنىڭ ماماندارى بولادى.
2018 -جىلى «قازاق موتسارتى» اتانعان جاس، اتاقتى كومپوزيتور راحات-ءبي ءابدىساعين رەسەيدىڭ كلين قالاسىندا كونسەرت بەردى. وندا اتاقتى قازاقستاندىق پيانيست ءوز تۋىندىلارىن كورنەكتى كومپوزيتور پەتر يليچ چايكوۆسكيدىڭ جەكە فورتەپيانوسىندا وينادى. راحات-ءبي ءابدىساعين - وسىنداي قۇرمەتكە يە بولعان العاشقى قازاقستاندىق ءارتىس.