دەرەكتەرگە قاراعاندا، بۇل ءۇردىس انگليادا 17 -عاسىردان قالىپتاسا باستاعان. ءبىر عاجابى، اعىلشىن ايەلدەرى بۇل ىسكە قارسى شىقپاعان.
ايتا كەتۋ كەرەك، ەۆروپادا، سونىڭ ىشىندە ۇلى بريتانيادا، ايەلدەردىڭ تۇلعالىق قۇقىعى بولماعان. ياعني، ايەل - ەردىڭ زاتى رەتىندە قابىلدانعان. سوندىقتان دا قازىرگى كۇنى ەۆروپاداعى فەمينيزم قوزعالىسىن ايەلدەردىڭ ەركەكتەردەن الىپ جاتقان ءوشى رەتىندە قاراستىرسا دۇرىس بولار؟!
ايەل قالاي ساتىلاتىن؟ ادەتتە، ايەلدىڭ ساتىلاتىنى جايىندا الدىن الا حابارلاندىرۋ جاسالاتىن. ايەلدەردىڭ ارنايى بازارى بولمايتىن. سوندىقتان دا ولار ادەتتەگى مال-زات بازارىنا شىعارىلاتىن. ساتىلىمعا شىعارىلعان ايەلدىڭ قولى بايلاناتىن ءارى مويىنىنا نەمەسە بەلىنە ارقان سالىناتىن.
ءبىر قىزىعى، مۇنداي اۋكسيوندار 18-19 -عاسىرلاردا ادەتتەگى نارسەگە اينالعان ەدى.
جالپى، جاڭا انگليادا ەرلى-زايىپتىلار اجىراسۋدىڭ بەس ءتۇرلى جولى بولعان. سونىڭ ءبىرى - شىركەۋ ارقىلى اجىراسۋ. بۇل جولدىڭ وتە ىڭعايسىز جاعى - اجىراسقان ادام باسقا بىرەۋمەن قايتا وتاۋ قۇرا المايتىن. 1857 -جىلى پارلامەنت شەشىمىمەن اجىراسۋعا بولاتىن. الايدا، مۇنداي اجىراسۋ تىم قىمباتقا تۇسەتىن.
ادامنان قۋلىق ارتىلسىن با؟! اينالىپ كەلگەندە، شاراسىزدىقتان اعىلشىندار اجىراسۋ ءۇشىن ايەلدەرىن ساتۋ جولىن ويلاپ تاپتى!
يۋريست ءارى تاريحشى دجەيمس برايستىڭ 1901 -جىلى جازعانىنا سۇيەنەر بولساق، ۇلى بريتانيادا ايەلدەردى ساتۋ ⅩⅩ عاسىردىڭ باسىنا دەيىن ساقتالعان.
دەرەكتەرگە سۇيەنەر بولساق، ايەل ساتىلۋدىڭ سوڭعى وقيعاسى 1913 -جىلى تىركەلگەن كورىنەدى. وندا ليدس سوتىندا ايەل كۇيەۋىنىڭ ءبىر جولداسىنا 1 فۋنت ستەرلينگكە ساتىلعانى جايىندا ايتقان.
ەندى ءبىر مەزەتكە يسلام مادەنيەتىنە نازار سالايىق! يسلامدا، و باستان، ايەل قۇقىق ماسەلەسىندە ەرمەن تەڭەلدى. ياعني، ءبىرىنشى ايەل - ءبىر زات ەمەس، ادام رەتىندە قابىلداندى. ال، شاريعات بويىنشا ادام بالاسىنا، ول ءتىپتى وزگە ءدىن وكىلى بولسا دا، ءجابىر كورسەتۋگە، زۇلىمدىق جاساۋعا بولمايدى.
بۇل تاقىرىپ ەرلى-زايىپتىلاردىڭ اجىراسۋىنا قاتىستى. كورىپ تۇرعانىمىزداي، «دامىعان» ەۆروپادا ⅩⅩ عاسىرعا دەيىن اجىراسۋ ءىسى تىم ماشاقاتتى بولعان. ال، ەۆروپانىڭ كەيبىر مەملەكەتتەرىندە شىركەۋ اجىرسۋعا مۇلدەم تىيىم سالاتىن.
يسلامدا ەر ايەلىن ساتۋى بىلاي تۇرسىن، ءتىپتى ايەلزات، انا رەتىندە قۇرمەتتەمەسە، قازيلىق (شارعي سوت) بويىنشا جازاعا تارتىلۋى مۇمكىن. ال، اجىراسۋ ماسەلەسىنە كەلەر بولساق، ەر جانۇياسىندا ءوزىنىڭ ەركەكتىك مىندەتتەرىن ورىنداماسا، زايىبى شارعي سوت ارقىلى ونىمەن اجىراسۋىن تالاپ ەتۋگە قۇقىلى.
وسى كۇنى ءوزى مۇسىلمان بولا تۇرىپ، ءوز دىنىنە ءتىل تيگىزىپ، شاريعاتتىڭ ءتۇرلى تالاپتارىنا سىن تاعىپ جاتاتىندار بارشىلىق. سوندا ولار كىمگە ەلىكتەپ جاتقانى جانە اڭگىمەنىڭ توركىنى قايدان شىعىپ جاتقانى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى!
الدانبايىق، اقىماق بولمايىق! ⅩⅩ عاسىردا كوممۋنيزمگە ۇمتىلا باستاعانعا دەيىن، مۇسىلمان بولىپ، ءدىن تالاپتارىمەن ءومىر سۇرگەننىڭ ارقاسىندا قازاقتا ايەلزاتتى ساتقانى بىلاي تۇرسىن، اجىراسۋ، ءوز بالالارىن ءتىرى جەتىم ەتۋ مەن جەسىر ايەلدى قاراۋسىز قالدىرۋ بولماعان.
nurotau.kz