جاڭا جىلدىڭ ءبىرىنشى كۇنى قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا 1,2 قاڭتار كۇندەرى جاڭا جىل مەرەكەسى اتاپ وتىلەدى.
1- قاڭتاردى جىلدىڭ العاشقى كۇنى رەتىندە رەسمي تۇردە ريم مەملەكەتتىك قايراتكەرى يۋلي تسەزار بەكىتتى. ول ب. ز. دەيىن 46-جىلى يۋليان كۇنتىزبەسىن ەنگىزگەن. بەيبىتشىلىك كۇنى.
بەيبىتشىلىك تۋرالى دۇنيەجۇزىلىك ءمىناجات ەتۋ كۇنى
1967-جىلدىڭ 8- جەلتوقسانىندا ريم پاپاسى VI پاۆەل ءار جاڭا جىلدىڭ ءبىرىنشى كۇنىندە اتاپ وتۋگە قابىلدانعان جاڭا مەرەكەنى - دۇنيەجۇزىلىك بەيبىتشىلىك كۇنىن (كاتوليكتەردە بەيبىتشىلىك تۋرالى دۇنيەجۇزىلىك ءمىناجات ەتۋ كۇنى) بەكىتتى.
1969-جىلدىڭ 17- جەلتوقسانىندا ب ۇ ۇ باس اسسامبلەياسى دۇنيەجۇزىلىك بەيبىتشىلىك كۇنىن رەسمي مەرەكە رەتىندە جاريالادى.
ەستە قالار وقيعالار
1897-جىلى جەتىسۋ وبلىسى بويىنشا ستاتيستيكالىق دەرەكتەر جيناۋ ءۇشىن جەتىسۋ وبلىستىق ستاتيستيكا كوميتەتى قۇرىلدى. ۇيىمنىڭ العاشقى اتقارعان ءىس-شارالارىنىڭ ءبىرى - ۆەرنىيدىڭ، ۇلكەن جانە كىشى الماتى ستانسالارى تۇرعىندارىنىڭ ءبىر كۇندىك ساناعىن جۇرگىزۋ بولدى.
1904 -جىلى ورىنبور - تاشكەنت تەمىرجولىمەن پويىزدار قاتىناي باستادى.
1906 -جىلعى 1- ساۋىردە تەمىرجول تولىعىمەن پايدالانۋعا بەرىلدى. تەمىرجولدىڭ قازاقستاننان وتەتىن بولىگى قازىر 1600 كيلومەترگە سوزىلىپ جاتىر.
1931 -جىلى ۇزىندىعى 1444 شاقىرىمعا سوزىلعان تۇركىستان- ءسىبىر تەمىر جول ماگيسترالى تۇراقتى پايدالانۋعا بەرىلدى. تۇركسىب ورتا ازيا مەن ءسىبىر اۋداندارىن جالعاستىرىپ، ەكونوميكانىڭ ورلەۋىنە ءوز ۇلەسىن قوستى.
سونىمەن قاتار تەمىر جول بويلارىندا جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلدى.
1966 -جىلى «شالقار» راديوسى تىڭدارماندارىمەن قاۋىشتى. «شالقار» - تەك قانا مەملەكەتتىك تىلدە حابار تاراتاتىن قازاق راديوسىنىڭ بولىمشەسى.
1980 -جىلى الماتى ساۋلەت-قۇرىلىس ينستيتۋتى (قازىرگى قازاق مەملەكەتتىك ساۋلەت- قۇرىلىس اكادەمياسى) قۇرىلدى. ينستيتۋت قازاقتىڭ پوليتەحنيكالىق ينستيتۋتىنىڭ ساۋلەت جانە ينجەنەرلىك- قۇرىلىس فاكۋلتەتتەرىنىڭ جانە بۇكىلوداقتىق سىرتتاي ينجەنەرلىك-قۇرىلىس ينستيتۋتىنىڭ الماتى فيليالىنىڭ نەگىزىندە قۇرىلدى.
1992 -جىلدان قازىرگى اتىمەن اتالادى. وتىز جىلدان بەرى ينستيتۋتتا 10 مىڭنان اسا جوعارى دارەجەلى ماماندار دايىندالدى.
1992 -جىلى قازاقستان مەنەدجمەنت، ەكونوميكا جانە بولجاۋ ينستيتۋتى قۇرىلدى. ينستيتۋتتىڭ العاشقى ساباعى 1992 -جىلعى تامىز ايىندا باستالدى. اتالمىش ءبىلىم ورداسى «پلاتينالى تارلان» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى، قازاقستانداعى جانە ورتا ازياداعى حالىقارالىق ستاندارتقا ساي ورتا جانە جوعارى ءبىلىم بەرۋ بازاسىندا ماماندار دايارلايتىن جوعارى ءبىلىم بەرۋ كوشباسشىسى بولدى.
1993 -جىلى قازاقستان مەن چەحيا اراسىندا ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناس ورنادى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ماجارستان جانە چەحيا رەسپۋبليكالارىنداعى ەلشىلىگى 1993-جىلى اشىلدى، ال 1994-جىلدىڭ جەلتوقسانىندا چەحيا رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاقستانداعى ەلشىلىگى اشىلدى.
1995 -جىلى قازاقستاندا جاڭا ءتولقۇجات پەن جەكە كۋالىك ەنگىزىلدى.
2003 -جىلى «اقتاۋ تەڭىز پورتى» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعى جۇمىس ىستەي باستادى. «اقتاۋ تەڭىز پورتى» ا ە ا- نىڭ اۋماعى جالپى اۋدانى 2000 گەكتارعا تەڭ بولاتىن التى جەكەلەگەن جەر ۋچاسكەسىنەن تۇرادى. ا ە ا اۋماعىندا ەرەكشە قۇقىقتىق رەجيم بار، وعان سايكەس ا ە ا اياسىندا قىزمەتىن جۇزەگە اسىراتىن كاسىپورىندار سالىق تولەۋدەن جانە كەدەندىك تولەمدەردەن بوساتىلادى.
2009 -جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسى رەسمي تۇردە ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمى (ە ق ى ۇ) ءتوراعالارى «ۇشتىگىنىڭ» قۇرامىنا كىردى. ە ق ى ۇ- نىڭ راسىمدەر ەرەجەلەرىنە سايكەس «ۇشتىكتى» ۇيىمنىڭ قازىرگى، الدىڭعى جانە كەيىنگى ءتوراعالارى قۇرايدى.
2016 -جىلى قازاقستان ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق ورگاندارىنداعى ءتوراعالىعىن باستادى.
2017 -جىلى قازاقستان رەسمي تۇردە بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەسى رەتىندەگى قىزمەتىن باستادى. ب ۇ ۇ شتاب- پاتەرىندە قازاقستاننىڭ تاعى ءبىر بايراعى ءىلىندى.
قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ بارلىق 15 مۇشەسىنىڭ قاتىسقان ءبىرىنشى وتىرىسى 3- قاڭتاردا ءوتتى.
2018 -جىلى قازاقستان ءوز تاريحىندا العاش رەت بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ ءتوراعالىعىن قابىلدادى.
ب ۇ ۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە ءتوراعالىق ەتۋدىڭ حالىقارالىق مارتەبەسى وراسان زور. ب ۇ ۇ جارعىسىنا سايكەس، ق ك بەيبىتشىلىك پەن حالىقارالىق قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋعا باستى جاۋاپتى ورگان، ونىڭ شەشىمدەرىنە ب ۇ ۇ- عا مۇشە ەلدەردىڭ بارلىعى باعىنۋعا مىندەتتى.
2019 -جىلى قازاقستاندا بەيرەسمي جۇمىسپەن قامتىلعاندارعا ءبىرىڭعاي جيىنتىق تولەم (ب ج ت) ەنگىزىلدى.
ءبىرىڭعاي جيىنتىق تولەمدى ەنگىزۋ بەيرەسمي جۇمىسپەن قامتىلعاندارعا:
مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە قاتىسۋعا جانە سوماسى مەن تۇرلەرى شەكتەلمەگەن مەديتسينالىق قىزمەتتەرگە قول جەتكىزۋگە، مەديتسينالىق مەكەمەلەردى تاڭداۋعا؛
جيناقتاۋشى زەينەتاقى جۇيەسىنە قاتىسۋعا ءارى جۇيەگە قاتىسۋ وتىلىنە قاراي بازالىق زەينەتاقى تولەمىن الۋعا؛
ەڭبەك ەتۋ قابىلەتىنەن، اسىراۋشىسىنان ايىرىلعان جاعدايعا، جۇكتىلىك پەن بوسانۋعا، بالا اسىراپ الۋعا، بالا 1 جاسقا دەيىن ونىڭ كۇتىمىنە بايلانىستى الەۋمەتتىك تولەمدەر الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
2020-جىلى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆ «كازاحستانسكايا پراۆدا» رەسپۋبليكالىق گازەتىنىڭ ۇجىمىن باسىلىمنىڭ 100 جىلدىق مەرەيتويىمەن قۇتتىقتادى.
2020 -جىلى Instagram الەۋمەتتىك جەلىسىندەگى پاراقشاسىنا 128 ميلليون ادام جازىلعان «National Geographic» الەمدىك باسىلىمى دۇنيە ءجۇزىنىڭ تۇكپىر تۇكپىرىندەگى جاڭاجىلدىق وتشاشۋلاردىڭ فوتوسۋرەتتەرىن جاريالادى.
وعان نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى ەسىل وزەنىنىڭ كوپىرى دە كىردى. سۋرەتتى تانىمال امەريكالىق فوتوگراف دجوردج شتاينمەتس تۇسىرگەن. وتشاشۋ 1- قاڭتارعا قاراعان ءتۇنى ەسىل وزەنىنىڭ جاعالاۋىندا، بوتانيكالىق ساياباق اۋماعىندا، ابىلاي حان داڭعىلى مەن پۋشكين كوشەسىنىڭ قيىلىسىنداعى ساياباقتا ساعات 00:00 دە باستالىپ، جەتى مينۋتقا سوزىلدى. بيىكتىگى - 210 مەتر، ەنى - 250 مەتر.
2021 -جىلى قازاقستان ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا (ە ا ە و) ءتوراعالىق ەتتى. بۇعان دەيىن ءتوراعا مەملەكەت بەلارۋس بولعان ەدى. ە ا ە و- دا تاۋارلار، سونداي-اق قىزمەت كورسەتۋ، كاپيتال جانە جۇمىس كۇشى قوزعالىسىنىڭ ەركىندىگى جانە ەكونوميكا سالالارىنداعى ۇيلەستىرىلگەن، كەلىسىلگەن نەمەسە ءبىرىڭعاي ساياساتتى جۇرگىزۋ قامتاماسىز ەتىلەدى.
وداققا مۇشە مەملەكەتتەر: ارمەنيا، بەلارۋس، قازاقستان، قىرعىزستان جانە رەسەي.
2021 -جىلى قازاقستاندا قىلمىستىق پروتسەستىڭ وكىلەتتىكتى ناقتى ءبولىپ اجىراتاتىن ءۇشبۋىندى مودەلى ەنگىزىلدى. ەندى پروكۋرور قىلمىستىق پروتسەسكە قاتىسۋشىلاردىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارىنا قاتىستى باستى پروتسەسسۋالدىق شەشىمدەردى كەلىسەتىن بولادى.