رامازان جايلى كوپ وقۋ
رامازان ايى جايلى ءبىلىم الۋ «ورازانى نە بۇزادى؟»، «ورازا ۇستاماي-اق قويسام بولا ما؟»، «رامازان ايىندا نە ىستەۋ كەرەك؟» دەگەن سەكىلدى سۇراقتارىڭىزعا جاۋاپ بەرەدى. رامازان ايى جايلى كوپ بىلگەن سايىن سول ءبىلىمىڭىزدى امالعا اسىرۋعا تىرىساسىز.
رامازان ايىنا جوسپار جاساۋ
رامازان ايى جونىندەگى بىلىمىڭىزگە سۇيەنە وتىرىپ جوسپار جاساڭىز. كۇنىمىزدى قالاي وتكىزەمىز، قۇراندى قاي ۋاقىتتا وقيمىز، اۋىز اشار قاشان بەرەمىز دەگەن سەكىلدى رامازان ايىندا اتقاراتىن ىستەرىڭىزدىڭ بارلىعىن ءتىزىپ جازىپ شىعىڭىز. ءتىپتى جامان ادەتتەن ارىلىپ، جاقسى قاسيەتتى ادەتكە اينالدىرماق بولىپ جۇرسەڭىز، ونى دا جازىپ قويىڭىز. ەڭ باستىسى، ماقساتىڭىز ايقىن ءارى انىق بولۋى قاجەت، ەگەر ءسىز وزگەرۋدى وسى ايدا قولعا الىپ، رامازان كەلگەندە سول قالىپتى ساقتاپ قالساڭىز تىپتەن جاقسى. قول جەتكىزگىڭىز كەلگەن قاسيەت ۇنەمى جادىڭىزدا ءجۇرسىن، ول ءسىزدىڭ بەيىمدەلۋىڭىزگە كومەكتەسەدى. ەرتەڭگى كۇندى ۇيقىعا جاتپاس بۇرىن جوسپارلاعان ءجون.
قۇران وقۋعا جوسپار قۇرۋ
رامازان - قۇران ايى. بۇل ايدا قۇراندى باستان- اياق كەمىندە ءبىر مارتە وقىپ شىققان دۇرىس. ول ءۇشىن ءار نامازدان سوڭ قۇران وقىپ وتىرۋ كەرەك. ەگەر سولاي جاسار بولساق، ءار نامازدان سوڭ 41 ايات وقىپ، ءبىر ايدا قۇراندى تولىق حاتىم ەتىپ بىتىرەدى ەكەنبىز. رامازان ايىندا قۇران وقۋدان راحات الۋ ءۇشىن قاسيەتتى كىتاپتى قازىردەن باستاپ وقۋدى قولعا العان ءجون.
ارداقتى پايعامبارىمىز ﷺ:
«قۇراننان ءبىر ءارىپ وقىعانعا ءبىر جاقسىلىق بار، ول ون ەسە جاقسىلىق بولىپ جازىلادى. مەن ءاليف، ءلام، ميم - ءبىر ءارىپ دەمەيمىن. ءاليف - ءبىر ءارىپ، ءلام - ءبىر ءارىپ، ميم - ءبىر ءارىپ دەپ ايتامىن»، - دەگەن.
سۇرە جاتتاۋ
رامازان ايىنداعى ەڭ جاقسى ۋاقىت - تاراۋىق نامازى. ەگەر تاراۋىق نامازىن مەشىتتە وقۋعا مۇمكىندىك بولسا، وتە جاقسى. ال ەگەر مۇمكىندىك بولماسا، تاراۋىق نامازىن ۇيدە، وتباسىڭىزبەن وقىعان ابزال. ءاربىر راكاعاتتا ءبىر سۇرەنى قايتالاپ وقي بەرگەننەن گورى قازىردەن باستاپ سۇرە جاتتاي بەرگەن ابزال. ال رامازان ايىندا جاتتالعان سۇرەلەردى قايتالاۋعا ۇلكەن مۇمكىنشىلىك تاباسىز.
ورازا ۇستاۋدى باستاۋ
كورەگەن ادامدار كەز كەلگەن قيىندىققا الدىن الا دايىندىق جاسايدى. سپورت شەبەرلەرى اۋىر جاتتىعۋ جاسار الدىندا دەنەسىن قىزدىراتىن ارنايى جاتتىعۋلار جاسايدى. ايتپەسە، بۇلشىق ەتتەرگە شامادان تىس كۇش تۇسەر بولسا، سىڭىرلەر زاقىمدانۋى مۇمكىن. رامازان ايىندا دايىندىق جاساۋ دا سول سەكىلدى. بىردەن ۇزاق ۋاقىت بويى ءنار تاتپاي جۇرسە، اعزادا ۇلكەن وزگەرىستەردىڭ ورىن الۋىنا اكەلىپ سوعۋى ىقتيمال. سوندىقتان دا ارداقتى پايعامبارىمىز ﷺ شاعبان ايىندا ءجيى ورازا تۇتقان. بۇل ول كىسىنىڭ رامازان ايىنا جاساعان فيزيكالىق ءارى مورالدىق دايىندىعى بولاتىن.
ايشا انامىزدان جەتكەن حاديستە بىلاي دەلىنگەن:
«اللا ەلشىسى كەي ۋاقىتتا ءجيى ورازا تۇتاتىن، بۇل ايدا مۇلدەم اۋىز اشپادى دەپ تە ويلايتىنبىز، ال كەي كەزدەرى مۇلدە ورازا ۇستامايتىن سوندا «ورازا ۇستاماي كەتتى» دەيتىن ەدىك. اللا ەلشىسىنىڭ رامازان ايىنان باسقا ايدا تولىق ورازا ۇستاعانىن، سونداي-اق، شاعبان ايىنداعىداي وزگە ايدىڭ كوبىن ورازامەن وتكىزگەنىن كورمەدىم»
اس ءمازىرىن ازىرلەپ قويۋ
وتباسىڭىزبەن بىرگە اس ءمازىرىن قۇرىپ قويعان ارتىق ەتپەسى انىق. تۇزدى، مايلى، قۋىرىلعان جانە گازدالعان ونىمدەردى مۇلدە الىپ تاستاڭىز. رامازان ايىندا ىشەتىن اسىمىز ءسىڭىمدى ءارى جەڭىل تاماق بولعانى دۇرىس. رامازان باستالماس بۇرىن قاجەتتى ءارى پايدالى ونىمدەردى اكەلىپ قويىڭىز. مۇمكىندىك بولسا ۋاقىتىڭىزدى ءبولىپ، ءتۇشپارا، ءمانتى سەكىلدى جارتىلاي دايىن ونىمدەردى جاساپ قويعان وتە جاقسى. رامازان ايى قۇلشىلىق ايى بولعاندىقتان، ۋاقىتتى ۇنەمدەۋدىڭ ءتۇرلى جولدارىن پايدالانعان ءتيىمدى بولماق.
ۇنەمى دۇعادا ءجۇرۋ
ۇنەمى دۇعادا بولىپ، اللا تاعالادان سۇراۋدى ادەتكە اينالدىرىڭىز. «ۋا، راببىم! بىزدەردى امان- ەسەن رامازانعا جەتكىزە كور» دەپ ايتىپ ءجۇرىڭىز. مۇسىلمان ادام رامازان ايىنا ەسەن- امان، رۋحاني ءارى فيزيكالىق تۇرعىدا دايىن بولعان حالدە كىرگەنى جاقسى.
قازا بولعان ورازا بولسا، وتەۋ
وسى جىلعى ۇستاعان ورازامىز بەرەكەلى بولسىن دەسەك، رامازان ايىنا كىرمەستەن، وتكەن جىلداعى رامازاندا قازا بولعان ورازا كۇندەرىن تولىقتىرىپ قويعان ابزال.
ءابۋ ءسالاما ايشا انامىزدىڭ:
«رامازان ايىنداعى قازا بولعان ورازامدى تەك شاعبان ايىندا وتەي الاتىنمىن»، - دەگەنىن جەتكىزگەن.
سونىمەن قاتار، اقشالاي قارىزدارىڭىز بولسا دا، قايتارىڭىز. رامازان ايىن تازا ءارى جاقسى كوڭىل- كۇيمەن قارسى العان ابزال.
الاڭداتۋى مۇمكىن ءىستى اياقتاپ قويۋ
رامازان ايىن بارىنشا قۇلشىلىقپەن وتكىزۋ ءۇشىن اياقسىز العان جۇمىستارىڭىز بولسا، اياقتاپ تاستاعان دۇرىس. وزگە ەلگە قونىس اۋدارۋدى جوسپارلاپ جۇرسەڭىز، كوشى- قوندى قازىردەن باستاپ ازىرلەگەن ابزال. ساۋدا- ساتتىق جوسپارا بولسا، ونى دا، ءتىس دارىگەرىنە بارۋدى ويلاعان بولساڭىز، ونى دا قازىردەن باستاپ قولعا العان جاقسىراق. ەگەر ءسىز ستۋدەنت بولساڭىز، رامازان ايىنداعى كەلە جاتقان ەمتيحانعا قازىردەن باستاپ دايىندالىپ الىڭىز. ءتىپتى قۇربان ايتقا ارنالعان سىي- سياپاتتارىڭىزدى دا قازىر الىپ قويعانىڭىز جاقسى. ويتكەنى، رامازان ايىنىڭ سوڭعى ون كۇنىندە بازار ارالاپ ۋاقىت وتكىزگەنشە، الاڭسىز ءقادىر ءتۇنىن كۇتىپ، ساۋاپتى امالدار جاساعان الدەقايدا پايدالى بولماق.
تازالىق - يماننىڭ جارتىسى
ءۇيىڭىزدى رامازان ايىنا دايىنداڭىز، ياعني تولىقتاي تازالىق جۇرگىزىڭىز. كيىلمەيتىن قالىڭ كيىمدەردى جۋىپ، ولاردى تاسا جەرگە جيناڭىز. سونىمەن قاتار، رامازان ايىنىڭ الدىندا تولىقتاي عۇسىل الىڭىز. وسىلايشا، ون ەكى ايدىڭ سۇلتانى بولعان رامازاندى تازا كوڭىلمەن، سالاۋاتتى تانمەن ءارى اق نيەتپەن قارسى الايىق.
اللا تاعالا بارشامىزدىڭ نيەتىمىزدى قابىل ەتسىن