وپەراسيالارىن پاريج بەن توكيو دارىگەرلەرى تىكەلەي ەفيردەن باقىلايتىن قازاقستاندىق نەيروحيرۋرگ
الماتى. KAZINFORM - مىڭجىلقى بەردىقوجايەۆ ميعا 8 مىڭنان استام وتا جاساعان. ول قازاقستاندا ينسۋلتتى ەمدەۋدىڭ وزىق ادىستەرىن العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ ەنگىزىپ، وپەراتسيالارىن الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندەگى نەيروحيرۋرگتەرگە تىكەلەي ەفيردە كورسەتىپ كەلەدى.
ءبىر كەزدەرى گەرمانيادا مانسابىن جالعاستىرۋعا مۇمكىندىك تۋعانىمەن، ول ەلگە ورالۋدى ءجون كوردى. بۇگىندە دارىگەر ناۋقاستاردى ەمدەۋمەن قاتار، ەلىمىزدەگى جوعارى تەحنولوگيالىق مەديسينانىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسىپ، جاس مامانداردى وقىتىپ، قازاقستاندىق نەيروحيرۋرگتەردىڭ جاڭا بۋىنىن قالىپتاستىرۋعا اتسالىسىپ ءجۇر.
ەستەن كەتپەس وتا
2010 -جىلى مي قان تامىرلارىنا جاسالعان كۇردەلى وتا بارىسىندا كۇتپەگەن جاعداي بولدى. ترومب ارتەريانى بىتەپ تاستادى. حيرۋرگتەر قان اينالىمىن قالپىنا كەلتىرۋگە تىرىسقانىمەن، ەشتەڭە شىقپادى. ناۋقاس يشەميالىق ينسۋلت الىپ، ون كۇننەن كەيىن كوز جۇمدى.
مىڭجىلقى بەردىقوجايەۆ سول وقيعانى ءالى كۇنگە دەيىن ۇمىتا الار ەمەس. جاس نەيروحيرۋرگ ءۇشىن بۇل اۋىر كاسىبي سىناق قانا ەمەس، جاڭا شەشىمدەر ىزدەۋگە تۇرتكى بولعان ءسات ەدى. ول ميدىڭ زاقىمدانۋىنا جول بەرمەي، مي تامىرىنداعى ترومبتى الىپ تاستاپ، قان اينالىمىن ۋاقىتىندا قالاي قالپىنا كەلتىرۋگە بولاتىنىن تۇسىنگىسى كەلدى. وسى سۇراققا جاۋاپ ىزدەپ، شەتەلدە ءبىلىمىن جەتىلدىرۋگە اتتاندى. جاڭا تەحنولوگيالاردى زەرتتەپ، جەتەكشى مامانداردىڭ جۇمىسىن باقىلاپ، كاسىبي داعدىلارىن شىڭدادى.
2013 -جىلى بەردىقوجايەۆ قازاقستاندا العاش رەت مەحانيكالىق ترومبەكتوميا جاسادى. بۇل ءادىس مي تامىرىنداعى ترومبتى الىپ، قان اينالىمىن قالپىنا كەلتىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. كەيىننەن اتالعان تەحنولوگيا وتاندىق مەديسينادا كەڭىنەن قولدانىلىپ، يشەميالىق ينسۋلتكە شالدىققان ناۋقاستاردى ەمدەۋگە مۇمكىندىك بەردى. دارىگەردىڭ ەسىنەن كەتپەگەن قايعىلى وقيعا وسىلايشا ونىڭ كاسىبي قىزمەتىنە جاڭا سەرپىن سىيلادى.
تاعدىرىن ايقىنداعان تاڭداۋ
1990 -جىلداردىڭ سوڭىندا قازاقستاندا دارىگەر بولۋ وڭاي ەمەس ەدى. مەديسينا قىزمەتكەرلەرى جالاقىسىن ايلاپ الا المايتىن، اۋرۋحانالاردا زاماناۋي جابدىقتار جەتىسپەيتىن، ال كوپتەگەن مەديسينالىق ماماندىقتىڭ بولاشاعى بۇلىڭعىر بولاتىن. وسىنداي كەزەڭدە قىزىلوردادان شىققان جاس جىگىت قاراعاندى مەملەكەتتىك مەديسينا اكادەمياسىنا وقۋعا ءتۇستى.
ونىڭ وتباسىندا بۇعان دەيىن دارىگەر بولماعان. مىڭجىلقى مەديسينا جولىن تاڭداعان العاشقى ادام ەدى. ونى ادامزات ءۇشىن ءالى دە تالاي قۇپياسى اشىلماعان مي جۇمىسى، جاۋاپكەرشىلىكپەن شەشىم قابىلداۋ جانە اۋىر حالدەگى ناۋقاستارعا كومەكتەسۋ مۇمكىندىگى قىزىقتىردى. وسىلايشا ول مەديسينانىڭ ەڭ كۇردەلى سالالارىنىڭ ءبىرى — نەيروحيرۋرگيانى تاڭدادى.
العاشقى وتاسىن 2004 -جىلى 23 جاسىندا جاسادى. اۋرۋحاناعا اۋىر مي جاراقاتىن العان ناۋقاس شۇعىل جەتكىزىلگەن ەدى. ول كەزدە مەديسينالىق تەحنولوگيالاردىڭ مۇمكىندىگى بۇگىنگىدەي ەمەس، كوپتەگەن جۇمىستى قولمەن اتقارۋعا تۋرا كەلەتىن.
- العاشقى وتامدى 2004 -جىلى، 23 جاسىمدا جاسادىم. ناۋقاس اۋىر مي جاراقاتىمەن ءتۇستى. ول كەزدە تەحنولوگيالار وتە از بولاتىن، كوپ جۇمىستى قولمەن اتقاراتىنبىز. وتا ءساتتى ءوتتى. سول كەزدە ءوز جولىمدى تاپقانىمدى، ءومىر بويى وسى ىسپەن اينالىساتىنىمدى ءتۇسىندىم، - دەپ ەسكە الدى نەيروحيرۋرگ.
كەيىن ول «بولاشاق» باعدارلاماسى بويىنشا سانكت-پەتەربۋرگتەگى كيروۆ اتىنداعى اسكەري-مەديسينالىق اكادەميادا ءبىلىمىن جالعاستىردى. گەرمانيا، وڭتۇستىك كورەيا جانە باسقا دا ەلدەردە تاعىلىمدامادان ءوتىپ، قان تامىرلارى حيرۋرگياسى مەن ەندوۆاسكۋليارلىق حيرۋرگيانىڭ زاماناۋي ادىستەرىن مەڭگەردى.
حالىقارالىق دەڭگەيدە مانساپ قۇرۋعا بارلىق مۇمكىندىك بار سياقتى كورىنگەن. 2011 -جىلى گەرمانيادا جۇرگەندە، بەردىقوجايەۆقا ءىرى شەتەلدىك كلينيكالاردىڭ بىرىندە جۇمىس ىستەۋ تۋرالى ۇسىنىس ءتۇستى.
ونىڭ الدىندا كۇردەلى تاڭداۋ تۇردى: الەمدەگى مەديسيناسى دامىعان ەلدەردىڭ بىرىندە ەڭبەك جولىن جالعاستىرۋ نەمەسە زاماناۋي تەحنولوگيالاردى ەندى عانا ەنگىزە باستاعان تۋعان ەلىنە ورالۋ. ول قازاقستاندى تاڭدادى.
بۇل شەشىمنىڭ استارىندا وتە ماڭىزدى ءبىر سۇراق جاتتى: ەگەر تالانتتى دارىگەرلەر، عالىمدار مەن ۇستازداردىڭ ءبارى شەتەلگە كەتسە، اتا-انامىزدى كىم ەمدەيدى، بالالارىمىزدى كىم وقىتادى؟
ول جيناعان ءبىلىمىن ءدال سول بىلىمگە ءزارۋ ەلدە قولدانۋ ءۇشىن وتانىنا ورالدى. سودان بەرى 15 جىلدان استام ۋاقىت ءوتتى. وسى جىلدار ىشىندە ونىڭ كاسىبي قىزمەتى قازاقستانداعى نەيروحيرۋرگيانىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسقان ماڭىزدى كەزەڭدەردىڭ بىرىنە اينالدى.
سەگىز مىڭنان استام وتا جانە مەديسينانى وزگەرتەتىن تەحنولوگيالار
بۇگىندە مىڭجىلقى بەردىقوجايەۆ — قازاقستانداعى قان تامىرلارى جانە ەندوۆاسكۋليارلىق نەيروحيرۋرگيا سالاسىنىڭ جەتەكشى ماماندارىنىڭ ءبىرى. ول الماتىداعى ورتالىق كلينيكالىق اۋرۋحانانىڭ نەيروحيرۋرگيا ورتالىعىن باسقارادى، قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى ءىس باسقارماسى مەديسينالىق ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ حيرۋرگيا جونىندەگى ورىنباسارى قىزمەتىن اتقارادى، كاسىبي مەديسينالىق بىرلەستىكتەردىڭ جۇمىسىنا قاتىسادى.
ونىڭ ەسەبىندە مي مەن قان تامىرلارىنا جاسالعان 8 مىڭنان استام وتا بار. جىل سايىن جۇزدەگەن كۇردەلى، جوعارى تەحنولوگيالىق وپەراتسيا جاسايدى. بۇل سانداردىڭ ارتىندا كاسىبي رەكورد قانا ەمەس، مىڭداعان ادامنىڭ تاعدىرى جاتىر.
مي انيەۆريزماسى، تامىرلىق مالفورماتسيالار، ينسۋلت سالدارى جانە باسقا دا اۋىر دەرتتەرگە شالدىققان ناۋقاستار بۇرىن قولجەتىمسىز بولعان تەحنولوگيالاردىڭ ارقاسىندا قالىپتى ومىرگە ورالۋعا مۇمكىندىك الادى.
بەردىقوجايەۆ جۇمىسىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىنىڭ ءبىرى — ەندوۆاسكۋليارلىق نەيروحيرۋرگيا. بۇل ءادىستىڭ ەرەكشەلىگى — مي قان تامىرلارىنا جاسالاتىن كۇردەلى وتالاردىڭ كوپشىلىگىن حيرۋرگيالىق ارالاسۋسىز ورىنداۋعا بولادى. ول ءۇشىن قان تامىرىنا كىشكەنتاي تىلىك ارقىلى ارنايى قۇرالدار ەنگىزىلىپ، زاقىمدانعان ايماققا جەتكىزىلەدى. سودان كەيىن قاجەتتى ەمدىك شارا جاسالادى. مۇنداي وپەراتسيالاردان حيرۋرگتىڭ قيمىل دالدىگى، اناتوميانى تەرەڭ ءبىلۋى جانە زاماناۋي تەحنولوگيالاردى جوعارى دەڭگەيدە مەڭگەرۋى تالاپ ەتىلەدى.
بەردىقوجايەۆ قازاقستاندا مي انيەۆريزماسى مەن ارتەريالىق-ۆەنالىق مالفورماتسيالاردى ەمدەۋدىڭ زاماناۋي ەندوۆاسكۋليارلىق ادىستەرىن العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ ەنگىزە باستادى. الايدا بۇل جۇمىستىڭ باستى ناتيجەسى ءبىر ماماننىڭ كۇردەلى تەحنولوگيالاردى مەڭگەرۋىمەن شەكتەلمەيدى. ۋاقىت وتە كەلە جاڭا ادىستەر وتاندىق مەديسينالىق تاجىريبەگە ەنىپ، نەيروحيرۋرگيانىڭ تۇتاس ءبىر باعىتىن دامىتۋعا نەگىز بولدى.
وزىق مەديسينا ءار ادامعا قولجەتىمدى بولۋى كەرەك
مىڭجىلقى بەردىقوجايەۆ ءۇشىن نەيروحيرۋرگيانىڭ دامۋى مەديسينالىق ورتالىقتاردىڭ جەتىستىكتەرىمەن عانا ولشەنبەيدى. ول كاسىبي قىزمەتىنىڭ ەداۋىر بولىگىن قازاقستاننىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە جوعارى تەحنولوگيالىق مەديسينانى دامىتۋعا ارناپ ءجۇر.
نەيروحيرۋرگ كوپ جىلدان بەرى وبلىستارداعى مەديسينالىق مەكەمەلەرگە تۇراقتى تۇردە بارىپ، مي قان تامىرلارىنا كۇردەلى وتالار جاسايدى، ناۋقاستارعا كەڭەس بەرەدى جانە جەرگىلىكتى ماماندارمەن تاجىريبەسىن بولىسەدى. ونىڭ تاجىريبەسىندە انيەۆريزمالاردى، ارتەريالىق-ۆەنالىق مالفورماتسيالاردى جانە ينسۋلتكە اكەلۋى مۇمكىن باسقا دا تامىر پاتولوگيالارىن ەمدەۋگە ارنالعان جوعارى تەحنولوگيالىق وتالار بار. سونداي-اق قان تامىرلارىنا ستەنت قويۋ جانە بۇزىلعان قان اينالىمىن قالپىنا كەلتىرۋ وپەراتسيالارىن جاسايدى.
مۇنداي ساپارلار ناۋقاستارعا مامانداندىرىلعان مەديسينالىق كومەكتى شالعاي ايماق ەمەس، ءوز جەرىندە الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ەندى جۇزدەگەن شاقىرىم جول ءجۇرىپ، ءىرى مەديسينالىق ورتالىقتارعا بارۋدىڭ قاجەتى جوق. ال وڭىرلىك دارىگەرلەر ەلدەگى جەتەكشى مامانداردىڭ بىرىمەن بىرگە جۇمىس ىستەپ، ونىڭ زاماناۋي تاسىلدەرىن مەڭگەرە الادى.
بەردىقوجايەۆ جاڭا تەحنولوگيالاردى كورسەتۋمەن عانا شەكتەلمەيدى. ول ارىپتەستەرىمەن بىرگە وپەراتسيالارعا قاتىسىپ، كۇردەلى كلينيكالىق جاعدايلاردى تالدايدى، ولاردىڭ پراكتيكالىق داعدىلارىن جەتىلدىرۋگە اتسالىسادى. وسىلايشا الەمنىڭ جەتەكشى كلينيكالارىندا جيناقتالعان ءبىلىم بىرتىندەپ قازاقستاندىق مەديسينالىق مەكەمەلەردىڭ كۇندەلىكتى تاجىريبەسىنە ەنگىزىلىپ كەلەدى.
ونىڭ كاسىبي تاجىريبەسىنە شەتەلدىك ارىپتەستەرى دە قىزىعۋشىلىق تانىتادى. ولار نەيروحيرۋرگتى شەبەرلىك ساباقتارىنا، بىرلەسكەن وپەراتسيالارعا جانە حالىقارالىق ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنا قاتىسۋعا شاقىرادى.
دەگەنمەن دارىگەر وتاندىق نەيروحيرۋرگيا مەكتەبىنىڭ دامۋىنا كوبىرەك كوڭىل بولەدى. ونىڭ ماقساتى — زاماناۋي ەمدەۋ ادىستەرى بارعان سايىن كوپ ناۋقاسقا قولجەتىمدى بولاتىن كاسىبي ورتا قالىپتاستىرۋ. ويتكەنى ول ءۇشىن ءبىر ادامنىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالۋ عانا ەمەس، ەرتەڭ وزگەلەردىڭ دە ءومىرىن قۇتقارا الاتىن ماماندارعا ءبىلىم بەرۋ ماڭىزدى.
قازاقستاندىق حيرۋرگتەر شەتەلدىك ارىپتەستەرىنە تاجىريبە ۇيرەتىپ ءجۇر
بۇگىندە مىڭجىلقى بەردىقوجايەۆتىڭ ەسىمى حالىقارالىق كاسىبي ورتاعا جاقسى تانىس. ول عىلىمي كونفەرەنسيالارعا تۇراقتى قاتىسىپ، كۇردەلى وتالاردى كورسەتىپ، شەبەرلىك ساباقتارىن وتكىزەدى، ءتۇرلى ەلدەردىڭ ماماندارىمەن تاجىريبە الماسادى.
2025 -جىلعى ماۋسىمدا پاريجدە وتكەن حالىقارالىق كونفەرەنسيادا ونىڭ جەتەكشىلىگىمەن مي قان تامىرلارىنا ەكى كۇردەلى وتا جاسالدى. ناۋقاستاردىڭ بىرىندە قان قۇيىلۋمەن اسقىنعان ارتەريالىق-ۆەنالىق مالفورماتسيا، ەكىنشىسىندە انيەۆريزما مەن ارتەريالاردىڭ ايقىن تارىلۋى انىقتالعان.
وپەراتسيالاردىڭ بارىسىن ەندوۆاسكۋليارلىق نەيروحيرۋرگيا سالاسىنداعى جەتەكشى ماماندار تىكەلەي ەفيردەن باقىلاعان. ەكى وتا دا ءساتتى اياقتالدى.
بەردىقوجايەۆ ءۇشىن مۇنداي شارالار، ەڭ الدىمەن، كاسىبي تاجىريبە الماسۋعا، كۇردەلى كلينيكالىق شەشىمدەردى تالقىلاۋعا جانە قازاقستاندا قولدانىلاتىن تەحنولوگيالاردى تانىستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ول ءبىلىمىن حالىقارالىق كونفەرەنسيالاردا عانا ءبولىسىپ جۇرگەن جوق. نەيروحيرۋرگ 2014 -جىلدان باستاپ كاسىبي قاۋىمداستىققا ارنالعان وپەراتسيالاردى بەينەترانسلياتسيا ارقىلى كورسەتە باستاعان. ونىڭ YouTube ارناسىندا اعىلشىن تىلىندەگى تۇسىندىرمەلەرى بار جۇزدەگەن حيرۋرگيالىق وپەراتسيانىڭ ۆيدەوسى جاريالانعان.
الەمنىڭ ءارتۇرلى ەلىندەگى دارىگەرلەر بۇل جازبالاردى كورىپ، كۇردەلى حيرۋرگيالىق مانيپۋلياتسيالاردىڭ ورىندالۋ تاسىلدەرىن زەرتتەي الادى، كلينيكالىق ادىستەرمەن تانىسىپ، ستاندارتتان تىس شەشىمدەردى تالقىلايدى.
- ءبىز مۇنى تاجىريبە الماسۋ ءۇشىن باستادىق. ترانسلياتسيالاردىڭ بىرىنەن كەيىن ماعان پاريج بەن توكيوداعى ارىپتەستەرىم حابارلاستى. ولار كەلىپ، ءبىزدىڭ كوماندانىڭ قالاي جۇمىس ىستەيتىنىن ءوز كوزدەرىمەن كورگىسى كەلەتىندەرىن ايتتى، — دەدى بەردىقوجايەۆ.
وسىلايشا قازاقستاندىق وپەراتسيالىق بولىمشە ناۋقاستار ەمدەلەتىن ورىن عانا ەمەس، حالىقارالىق ءبىلىم الماسۋ الاڭىنا دا اينالدى.
ءبىر تۇندە جەتى وتا جانە وپەراتسيا بولمەسىنەن تىس ءومىر
نەيروحيرۋرگتىڭ كاسىبي جەتىستىكتەرىنىڭ ارتىندا ناۋقاستاردىڭ كوبى بىلە بەرمەيتىن تىنىمسىز ەڭبەك تۇر. ونىڭ تاجىريبەسىندە ءبىر كۇندە بىرنەشە كۇردەلى وپەراتسيانى قاتار جاساۋعا تۋرا كەلەتىن كەزدەر از ەمەس. كەيدە شۇعىل وتالار ءتۇنى بويى جالعاسادى. ءاربىر وپەراتسيا تولىق زەيىندى، دالدىكتى جانە شەشىمدى جىلدام قابىلداۋدى تالاپ ەتەدى.
سوعان قاراماستان بەردىقوجايەۆ جۇمىسىن تەك اۋىر مىندەت رەتىندە قابىلدامايتىنىن ايتادى.
- ەڭ كەرەمەتى — جۇمىسىڭنىڭ حوببيىڭە اينالۋى. مەن وپەراتسيا جاساۋدان ەشقاشان شارشامايمىن. كەرىسىنشە، ءوزىم جاساعان وتالاردىڭ ناتيجەسىن كورگەندە، بويىما كۇش-قۋات بىتكەندەي بولادى، — دەدى ول.
كەيدە ول ءبىر قالادان ەكىنشى قالاعا ۇشقان ۋاقىتتا عانا دەمالۋعا ۇلگىرەدى. وسىنداي تىعىز كەستەگە قاراماستان، ول وتباسىنا دا ۋاقىت بولۋگە تىرىسادى ەكەن.
- كەيدە ۇشاقتا عانا ۇيقىمدى قاندىرامىن. ال ۇيگە كەلگەندە ايەلىمنىڭ ءدامدى تاماعى مەن بالالارىمنىڭ قۇشاعى شارشاعانىمدى باسادى، — دەدى نەيروحيرۋرگ.
ونىڭ ايتۋىنشا، بۇل ماماندىق جوعارى بىلىكتىلىكتى عانا ەمەس، ءومىرىڭنىڭ ەداۋىر بولىگىن كاسىبىڭە ارناۋعا دايىن بولۋدى دا تالاپ ەتەدى. ويتكەنى شۇعىل نەيروحيرۋرگيانىڭ قاتىپ قالعان كەستەسى جوق. ناۋقاسقا جەدەل كومەك قاجەت بولسا، دارىگەر تاۋلىكتىڭ كەز كەلگەن ۋاقىتىندا ارەكەت ەتۋگە دايىن بولۋى ءتيىس.
ونىمەن بىرگە بەردىقوجايەۆ كوپ جىلدىق تاجىريبە بولسا دا، توقتاماۋ كەرەگىن ايتادى. ول جاڭا تەحنولوگيالاردى زەرتتەپ، حالىقارالىق ءبىلىم بەرۋ شارالارىنا قاتىسۋدى جانە كۇردەلى كلينيكالىق جاعدايلاردى تالداۋدى جالعاستىرىپ كەلەدى. نەيروحيرۋرگيادا ءبىر رەت ءبىلىم الىپ، «ءبارىن مەڭگەردىم» دەپ تۇرىپ قالۋعا بولمايدى.
جاس دارىگەردىڭ تاعدىرىن وزگەرتكەن كەزدەسۋ
مىڭجىلقى بەردىقوجايەۆتىڭ جاس بۋىنعا ىقپالى تۋرالى ەڭ اسەرلى وقيعالاردىڭ ءبىرى - اسفەندياروۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مەديسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تۇلەگى شاياحمەت ماحانبەتحانمەن بايلانىستى.
بىرنەشە جىل بۇرىن شاياحمەت التىنشى كۋرستا وقىپ جۇرگەندە حيرۋرگ بولۋعا بەل بۋعانىمەن، ناقتى قاي باعىتتى تاڭدايتىنىن ءالى شەشپەگەن. بىردە ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ستۋدەنتتىك قاۋىمداستىعى مىڭجىلقى بەردىقوجايەۆپەن كەزدەسۋ ۇيىمداستىردى. بەلگىلى نەيروحيرۋرگ ءوز ماماندىعى، كۇردەلى وپەراتسيالار جانە زاماناۋي مەديسينانىڭ مۇمكىندىكتەرى تۋرالى اڭگىمەلەدى.
بۇل كەزدەسۋ تىڭداۋشىلاردىڭ ءبىرى ءۇشىن تاعدىرلى ساتكە اينالدى. شاياحمەت نەيروحيرۋرگياعا قاتتى قىزىعىپ، بولاشاققا قۇرعان جوسپارىن وزگەرتىپ، وسى ماماندىققا بەت بۇرۋدى ۇيعاردى. كەيىن ماسكەۋدە ءبىلىم الىپ، ا ق ش پەن جاپونيادا تاعىلىمدامادان ءوتتى، از ينۆازيۆتى حيرۋرگيانىڭ زاماناۋي ادىستەرىن مەڭگەردى.
بۇگىندە شاياحمەت ماحانبەتحان مي مەن ومىرتقاعا كۇردەلى وپەراتسيالار جاساۋعا قاتىسىپ، ىسىكتەرى، تامىر پاتولوگيالارى جانە اۋىرسىنۋ سيندرومدارى بار ناۋقاستاردى ەمدەيدى. ال مىڭجىلقى بەردىقوجايەۆ ونىڭ ۇستازدارىنىڭ ءبىرى سانالادى.
- مەن ولاردى نەيروحيرۋرگ رەتىندە عانا ەمەس، وسى باعىتتىڭ كوشباسشىلارى رەتىندە دە قۇرمەتتەيمىن. ولار كلينيكالىق جۇمىستى پەداگوگيكالىق قىزمەتپەن ۇشتاستىرادى، ءوز ءبىلىمىن كورسەتىپ، تاجىريبەسىن بولىسەدى. مۇنىڭ ءبارى تۇتاس سالانىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەدى، — دەيدى شاياحمەت ۇستازى تۋرالى.
كاسىبي تالىمگەرلىكتىڭ كۇشى دە وسىندا. ۋنيۆەرسيتەت اۋديتورياسىنداعى ءبىر كەزدەسۋ جاس ادامنىڭ بولاشاق ماماندىعىن تاڭداۋىنا اسەر ەتۋى مۇمكىن. ال جىلدار وتكەن سوڭ سول جاس ماماننىڭ ءوزى ناۋقاستاردىڭ ءومىرىن ساقتاپ، جاڭا تەحنولوگيالاردى قولدانىپ، ۇستازدارىنىڭ ءىسىن جالعاستىرادى.
«مەديسينا — سپرينت ەمەس، مارافون»
قازۇمۋ- دا وتكەن موتيۆاتسيالىق كەزدەسۋلەردىڭ بىرىندە بولاشاق دارىگەرلەر ودان العاشقى وپەراتسيالارى، كاسىبي قورقىنىشتارى، ساتسىزدىكتەرى مەن جۇمىستىڭ قيىندىعى تۋرالى سۇرادى.
نەيروحيرۋرگ ءوز جولىن ۇزدىكسىز جەتىستىكتەرگە تولى ەتىپ كورسەتكىسى كەلمەدى. كەرىسىنشە، ول ءوز قاتەلىكتەرىن، جىلدار بويى تىنىمسىز وقىعانىن جانە كەيدە ءوز كۇشىنە كۇماندانعان ساتتەرىن ەسكە الدى.
جاس كەزىندە ول «قولىڭ اۋىر» دەگەن سىنداردى دا ەستىگەن. سوندىقتان ول وپەراتسيا جاساۋ داعدىلارىن قايتا-قايتا جاتتىقتىرىپ، جەتىلدىرۋگە ءماجبۇر ەدى. ستۋدەنتتەرگە حيرۋرگيالىق ءتۇيىن بايلاۋدى قالاي ۇيرەنگەنىن، بوس ۋاقىتىن مەديسينالىق كىتاپ وقۋعا قالاي ارناعانىن جانە ءاربىر ۇساق-تۇيەك ماڭىزدى بولاتىن ماماندىقتى بىرتىندەپ قالاي مەڭگەرگەنىن ايتىپ بەردى.
- مەن تۇنگى كلۋبتارعا بارىپ كورمەدىم، ديسكوتەكانىڭ نە ەكەنىن دە بىلمەدىم. بوس ۋاقىتىمنىڭ ءبارىن كىتاپ وقۋعا ارنايتىنمىن. ءبىراق ءبىر كۇنى وسىنىڭ ءبارى مەنىڭ ءومىرىم ەكەنىن جانە بۇل جولدى سانالى تۇردە تاڭداعانىمدى ءتۇسىندىم، — دەپ ەسكە الادى دارىگەر.
ول جاس مامان ءۇشىن جىلدام جەتىستىككە جەتۋگە ۇمتىلعاننان گورى شىدامدىلىق، كاسىبي ءتارتىپ جانە ناۋقاسقا دەگەن قۇرمەت ماڭىزدى دەپ سانايدى.
- قاتەلەسۋدەن قورىقپاڭىزدار. العاشقى ايلاردا سىزدەر ءالى ۇيرەنىپ جۇرەسىزدەر، بۇل قالىپتى جاعداي. ەڭ باستىسى — شىدامدىلىق پەن ومىرگە قۇرمەت. جاقسى حيرۋرگ بولۋ ءۇشىن جەكە قىزىعۋشىلىقتارىڭنىڭ باسىم بولىگىن كەيىنگە ىسىرۋعا دايىن بولۋ كەرەك. سونىمەن بىرگە باتىل بولىپ، تاۋەكەل ەتە ءبىلۋ جانە شەشىمدى جىلدام قابىلداۋعا دايىن بولۋ قاجەت، — دەدى بەردىقوجايەۆ.
كەزدەسۋدەن كەيىن ستۋدەنتتەر ۇزاق ۋاقىت تاراماي، دارىگەرگە سۇراقتارىن قويىپ، العىستارىن ايتىپ، ەستەلىك سۋرەتكە ءتۇسىپ، اقىل- كەڭەستەرىن جازىپ الدى. ونىڭ كاسىبي ۇستانىمىن ءبىر اۋىز سوزبەن تۇيىندەۋگە بولادى. «مەديسينا — سپرينت ەمەس، مارافون. ەڭ باستىسى — شىدامدىلىق پەن ومىرگە قۇرمەت».
ەلدە قالۋدى تاڭداعان ازامات
مىڭجىلقى بەردىقوجايەۆ - «قازاقستاننىڭ 100 جاڭا ەسىمى» ۇلتتىق جوباسىنىڭ قاتىسۋشىسى، «التىن سكالپەل» كاسىبي سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى. ونىڭ ەڭبەگى قازاقستاندا دا، شەتەلدە دە جوعارى باعالانعان.
الايدا ونىڭ جەتىستىگى ماراپاتتار مەن كاسىبي اتاقتاردان عانا تۇرمايدى. بۇل - ءبىر كەزدەرى ەۋروپادا مانسابىن جالعاستىرۋعا مۇمكىندىك العان جاس ماماننىڭ ماڭىزدى تاڭداۋى تۋرالى وقيعا.
سول كەزدە ول قازاقستانعا ورالۋدى ۇيعاردى. بۇگىندە بۇل شەشىمنىڭ ارتىندا مىڭداعان وتا، مەديسيناعا ەنگىزىلگەن جاڭا تەحنولوگيالار، وڭىرلىك اۋرۋحانالارعا ساپارلار، ارىپتەستەرىمەن بىرلەسكەن جۇمىس جانە ونى ۇستاز سانايتىن جاس دارىگەرلەر تۇر.
ول ءالى دە وپەراتسيا جاساپ، ءبىلىمىن جەتىلدىرىپ، تاجىريبەسىن ءبولىسىپ، وتاندىق نەيروحيرۋرگيانىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسىپ كەلەدى.
مىڭجىلقى بەردىقوجايەۆ ءبىر كەزدەرى وزىنە «بارلىق مامان شەتەلگە كەتسە، اتا-انامىزدى كىم ەمدەيدى؟» دەگەن سۇراق قويعان ەدى. بالكىم، ونىڭ كەيىنگى بۇكىل ءومىرى وسى سۇراقتىڭ جاۋابى بولعان شىعار.
ويتكەنى دارىگەردىڭ شىنايى جەتىستىگى — ءوزى ساقتاپ قالعان ومىرلەرمەن عانا ولشەنبەيدى. ونىڭ ارتىندا قالدىرعان ءبىلىمى، شابىت بەرگەن ادامدارى جانە ءوز ەلىنىڭ مەديتسيناسىنا اشقان جاڭا مۇمكىندىكتەرى دە ماڭىزدى.
ەسكە سالساق، بۇعان دەيىن اناستاسيا گورودكو اۋىر جاراقاتتان كەيىن الەمدىك ارەناعا قالاي ورالعانى تۋرالى جازعانبىز.
اۆتورلار
قىرمىزى سكەندىر