تەڭىز كەن ورنى 170 ميلليارد دوللار ينۆەستيتسيا تارتۋعا سەبەپ بولدى - مۇناي ساراپشىسى
استانا. KAZINFORM - تەڭىز كەن ورنىن يگەرۋگە ءىرى مۇناي كومپانيالارىن تارتۋ دۇرىس شەشىم بولدى. مۇنداي پىكىردى Aimaq پودكاستىندا مۇناي-گاز ساراپشىسى ابزال نارىمبەتوۆ ءبىلدىردى.
— 1991-جىلى قازاقستان تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن تەڭىز كەن ورنىندا مۇناي ءوندىرۋ كولەمى جىلىنا 1 ميلليون توننا شاماسىندا بولدى. 1993 -جىلدان باستاپ ءوندىرىس كولەمى ارتىپ، ايتارلىقتاي ءوسىم بولدى. 1993 -جىلى جىلدىق مۇناي ءوندىرۋ كولەمى، قاتەلەسپەسەم، 22 ميلليون توننا بولسا، وتكەن جىلى 99 ميلليون تونناعا جەتتى، ياعني، 100 ميلليون تونناعا جۋىقتادى. ءوندىرىس كولەمى شامامەن بەس ەسە ءوستى. تەڭىز كەن ورنىندا مۇناي ءوندىرۋ كولەمى 40 ەسەگە ارتتى. ەكونوميكالىق تۇرعىدان قاراساق، بۇل جوبا شامامەن 170 ميلليارد دوللار ينۆەستيتسيا تارتۋعا سەبەپ بولدى، — دەدى ول.
ساراپشى قازاقستان ءىرى ينۆەستورلاردى تارتۋ ارقىلى ەكونوميكانىڭ دامۋىنا نەگىز قالاعانىن ايتادى.
— ءالى كۇنگە دەيىن مۇناي مەن گاز بيۋدجەت كىرىسىنىڭ شامامەن 40 پايىزىن قۇرايدى، قاتەلەسپەسەم. ال مۇناي مەن گازدى بىرگە ەسەپتەگەندە، ەكسپورتتىڭ شامامەن 60 پايىزىنا تيەسىلى. پايدالى قازبالاردى قوسا ەسەپتەگەندە، بۇل كورسەتكىش 20- 30 پايىزدى قۇراۋى مۇمكىن. دەمەك، ەلگە تۇسەتىن قوماقتى قاراجاتتىڭ ەداۋىر بولىگى مۇناي- گاز سالاسىنان كەلەدى. ەگەر سول كەزدە ينۆەستورلار كەلمەي، ءبىز ءبىراز ۋاقىت كۇتكەن بولساق، دامۋ قارقىنىن جوعالتۋىمىز مۇمكىن ەدى. سەبەبى وزدەرىڭىز بىلەتىندەي، 1990-جىلدارى قازاقستاندا ۇلكەن ەكونوميكالىق داعدارىس بولدى. جالپى، داعدارىس ازيادان باستالدى. ونىڭ قازاقستانعا دا اسەرى قاتتى ءتيدى، — دەدى ابزال نارىمبەتوۆ.
ول ينۆەستورلاردىڭ كەلگەنى دە، ءىرى كومپانيالاردىڭ مۇناي يگەرۋگە جۇمىلدىرىلعانى دا دۇرىس دەپ ەسەپتەيدى.
— سەبەبى، الەمدە تەڭىز سياقتى كۇردەلى كەن ورىندارىن يگەرە الاتىن كومپانيالار كوپ ەمەس. تەڭىز كەن ورنىنداعى كۇكىرتتىڭ مولشەرى وتە جوعارى. ونىڭ قىسىمى دا، تەمپەراتۋراسى دا جوعارى، ءارى كەن ورنى تەرەڭدە ورنالاسقان. بۇعان قوسا، باسقا دا كۇردەلى فاكتورلار بار. مەنىڭشە، الەمدە وسىنداي كۇردەلى كەن ورىندارىن يگەرە الاتىن كومپانيالار سانى ساۋساقپەن سانارلىق. مۇنداي جاعدايدا قاجەتتى تەحنولوگياسى بار، وندىرىستەگى قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتە الاتىن كومپانيالار كوپ بولعان جوق. سول كەزدە دە «شيەۆرون» الەمدەگى جەتەكشى بەس كومپانيانىڭ قاتارىندا بولسا، قازىر الەمدەگى ءۇشىنشى ءىرى كومپانيالاردىڭ ءبىرى. بۇل رەيتينگتە ايتارلىقتاي وزگەرىس جوق. نارىقتىق كورسەتكىشتەر بويىنشا ءبىرىنشى ورىندا ساۋد ارابياسىنىڭ كومپانياسى، ەكىنشى ورىندا Exxon, ءۇشىنشى ورىندا «شيەۆرون» تۇر. سوندىقتان ءجۇز جىلدان استام تاجىريبەسى بار وسىنداي كومپانيالاردى تارتۋ دۇرىس شەشىم بولدى دەپ ويلايمىن، — دەدى ول.
ايتا كەتەيىك، ەلىمىز مۇناي كەن ورىندارىنا جاڭا تەحنولوگيالار ەنگىزۋدى جوسپارلاپ وتىر.
