تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ العاشقى ءتولقۇجاتى قانداي بولعان؟
استانا. قازاقپارات - كوك تۋمەن تۇستەس قازاقستان پاسپورتى - ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 35 جىلدىق شەجىرەسى مەن دامۋىن ايعاقتايتىن باستى مەملەكەتتىك قۇجاتتاردىڭ ءبىرى.
1994 -جىلى بەكىتىلگەن العاشقى نۇسقادا ەل اتاۋى اعىلشىن تىلىندە «KAZAKSTAN» دەپ جازىلىپ، يەسىنىڭ فوتوسۋرەتى ەڭ سوڭعى، 32-بەتتە تۇرعانىن بىلەسىز بە؟ «24KZ» كەڭەستىك ۇلگىدەگى قۇجاتتان زاماناۋي بيومەتريالىق پاسپورتقا دەيىنگى ءتولقۇجات تاريحىنا شولۋ جاسادى.
ۇلتتىق ءتولقۇجاتقا كوشۋدىڭ رەسمي حرونولوگياسى
1991 -جىلى تاۋەلسىزدىك جاريالانعاننان كەيىن ازاماتتار ۋاقىتشا ك س ر و- نىڭ ەسكى ۇلگىدەگى پاسپورتىنا ارنايى ءمورتابان سوقتىرىپ پايدالاندى. جاڭا ۇلتتىق جۇيەگە كوشۋ ۇكىمەتتىڭ ناقتى قاۋلىلارىمەن كەزەڭ-كەزەڭىمەن ىسكە استى:
· 1993-جىل (العاشقى ەرەجە): 5 -ساۋىردە مينيسترلەر كابينەتىنىڭ № 256 قاۋلىسىمەن «ق ر پاسپورت جۇيەسى تۋرالى ەرەجە» بەكىتىلىپ، 1994-جىلدىڭ 1- شىلدەسىندە كۇشىنە ەندى.
· 1994-جىل (ۇلگىنى بەكىتۋ): 22 -ساۋىردەگى № 429 قاۋلىمەن ءتولقۇجاتتىڭ جاڭا ۇلگىسى بەكىتىلدى. بلانكىلەردى ازىرلەۋ ادىلەت مينيسترلىگىنە، ال قۇجاتتاندىرۋ ءى ءى م- گە جۇكتەلدى.
· 1995- 1997-جىلدار (جاپپاي ءوندىرىس): 1995-جىلدىڭ قاڭتارىندا الماتىدا جاڭا پاسپورتتاردى جاپپاي باسىپ شىعارۋ باستالدى. 1997-جىلى ەلوردانىڭ اۋىسۋىنا وراي استانادا ەكىنشى ورتالىق اشىلدى.
العاشقى پاسپورتتىڭ ديزاينى مەن قىزىقتى دەرەكتەر
1994-جىلعى ۇكىمەت قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن العاشقى ءتولقۇجات سۋتاڭباسى بار ارنايى قاعازدان دايىندالىپ، 32 بەتتەن تۇردى. ونىڭ مۇقاباسى كوگىلدىر ءتۇستى بولىپ، ورتاسىندا التىن ءتۇستى ەلتاڭبا بەينەلەندى.
قۇجاتتا بۇگىنگى ۇرپاق بىلە بەرمەيتىن بىرنەشە ەرەكشەلىك بولدى:
· سوڭعى بەتتەگى فوتوسۋرەت. بۇگىنگى پاسپورتتاردا يەسىنىڭ دەرەكتەرى باسىندا تۇرسا، العاشقى نۇسقادا فوتوسۋرەت پەن نەگىزگى مالىمەتتەر ەڭ سوڭعى، 32-بەتكە ورنالاستىرىلىپ، ارنايى قورعانىش پلەنكامەن لاميناتتالدى. ال 3-بەتتەن 30-بەتكە دەيىنگى پاراقتار ۆيزالارعا ارنالدى.
· «KAZAKSTAN» اتاۋى. العاشقى پاسپورتتىڭ مۇقاباسىندا ەلىمىزدىڭ اعىلشىنشا اتاۋى «H» ءارپىنسىز، «KAZAKSTAN» دەپ جازىلدى. حالىقارالىق ستاندارتقا ساي «KAZAKHSTAN» نۇسقاسى رەسمي قۇجاتتارعا 2001 -جىلى عانا ەنگىزىلدى.
· قوس قۇجات جۇيەسى. 1995 -جىلعى رەفورمادان باستاپ قازاقستاندا العاش رەت ىشكى جانە سىرتقى قۇجاتتار ەكىگە ءبولىندى. ەل ىشىندە ءجۇرۋ ءۇشىن پلاستيكالىق جەكە كۋالىك، ال شەتەلگە شىعۋ ءۇشىن كوگىلدىر پاسپورت بەرىلە باستادى.
· ۇلتتى كورسەتۋ قۇقىعى (1996 -جىل). 1995 -جىلى جاڭا كونستيتۋتسيا قابىلدانعان سوڭ، ۇكىمەتتىڭ 1996 -جىلعى 4 -ناۋرىزداعى № 277 قاۋلىسىمەن پاسپورت جۇيەسىنە وزگەرىس ەنگىزىلدى. سودان باستاپ ازاماتتارعا ءتولقۇجاتتا ءوز ۇلتىن كورسەتۋ نەمەسە كورسەتپەۋ قۇقىعى رەسمي تۇردە بەرىلدى.
· ج س ن ەنگىزۋ جانە ەسكى ۇلگىنىڭ كۇشىن جويۋى. 1995 -جىلعى العاشقى پاسپورتتاردا جەكە سايكەستەندىرۋ ءنومىرى (ج س ن) بولعان جوق. 12 تاڭبالى ج س ن قۇجاتتارعا 1997 -جىلدىڭ تامىزىنان باستاپ ەنگىزىلدى. ال 32-بەتىندە ج س ن كورسەتىلمەگەن ەسكى ۇلگىدەگى پاسپورتتار 2013 -جىلدىڭ 1-قاڭتارىنان باستاپ زاڭدى كۇشىن تولىق جويدى.
بيومەتريالىق كەزەڭ جانە قاۋىپسىزدىك ستاندارتتارى
قازاقستان پاسپورتى جالعان قۇجات جاساۋدان قورعاۋ دەڭگەيى بويىنشا الەمدەگى ەڭ قاۋىپسىز قۇجاتتاردىڭ قاتارىنا كىرەدى.
· ەلەكتروندى چيپ. 2009 -جىلعى 5 -قاڭتاردان باستاپ ەلىمىزدە ەلەكتروندى چيپپەن جابدىقتالعان العاشقى بيومەتريالىق پاسپورتتار بەرىلە باستادى. بۇل قۇجاتتىڭ حالىقارالىق يكاو (ICAO) ستاندارتتارىنا ساي بولۋىن قامتاماسىز ەتتى.
· اقپاراتتىق دالدىك. 1995 -جىلعى العاشقى ۇلگىدە مالىمەتتەر قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە تولتىرىلسا، 2009 -جىلدان باستاپ نەگىزگى دەرەكتەر بەتى مەملەكەتتىك قازاق جانە حالىقارالىق اعىلشىن تىلدەرىندە جازىلاتىن بولدى. ال يەسىنىڭ بيومەتريالىق مالىمەتتەرى ەلەكتروندى تاسىمالداعىشتا ساقتالادى.
ورتالىق ازياداعى ەڭ قۋاتتى پاسپورت
تاۋەلسىزدىكتىڭ 35 جىلى ىشىندە قازاقستاننىڭ كوپ ۆەكتورلى سىرتقى ساياساتى ازاماتتارىمىزدىڭ الەمگە ەركىن ساياحاتتاۋىنا جول اشتى.
· ايماقتىق كوشباسشىلىق. بەدەلدى Henley Passport Index رەيتينگىنىڭ 2026 -جىلعى دەرەكتەرىنە سايكەس، قازاقستان الەمدىك تىزىمدە 66-ورىنعا جايعاسىپ، ورتالىق ازيا ەلدەرى اراسىندا ءبىرىنشى ورىندى يەلەنىپ وتىر.
· ۆيزاسىز كەڭىستىك. بۇگىندە كوك پاسپورت يەلەرى الەمنىڭ 77 ەلى مەن اۋماعىنا الدىن الا ۆيزا راسىمدەمەي-اق نەمەسە جەڭىلدەتىلگەن تارتىپپەن بارا الادى. سالىستىرمالى تۇردە، ايماقتاعى كورشىلەس قىرعىزستان ازاماتتارى ءۇشىن 59 باعىت، وزبەكستان ءۇشىن 57 باعىت قولجەتىمدى.
سيفرلىق ترانسفورماتسيا جانە راسىمدەۋ ءتارتىبى
رەسمي دەرەكتەرگە سايكەس، بۇگىندە ءتولقۇجات ازاماتتاردىڭ قالاۋى بويىنشا كەز كەلگەن جاستا رەسىمدەلەدى. 12 جاسقا دەيىنگى بالالارعا 5 جىلعا، ال 12 جاستان اسقاندارعا 10 جىل مەرزىمگە بەرىلەدى. 16 جاسقا تولماعان بالالارعا ارنالعان 24 بەتتىك قۇجاتتان بولەك، ەرەسەك ازاماتتار ساپار جيىلىگىنە قاراي 36 نەمەسە 48 بەتتىك پاسپورت تۇرلەرىن تاڭداي الادى.
· سيفرلىق قۇجاتتار. ەل ىشىندە ازاماتتار ءتولقۇجاتتىڭ ءتۇپنۇسقاسىن وزىمەن بىرگە الىپ جۇرمەي-اق، eGov Mobile قوسىمشاسىنداعى سيفرلىق نۇسقاسىن رەسمي تۇردە قولدانا الادى.
· شەتەلدە راسىمدەۋ جىلدامدىعى. ق ر سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعىمەن 2026 -جىلعى 1- قىركۇيەكتەن باستاپ سيفرلىق قۇجاتتاندىرۋ جۇيەسىنە قوسىلعان ەلشىلىكتەر مەن كونسۋلدىقتار ارقىلى شەتەلدەگى قازاقستاندىقتارعا جاڭا پاسپورت راسىمدەۋ مەرزىمى 90 جۇمىس كۇنىنەن 40 جۇمىس كۇنىنە دەيىن قىسقارتىلدى.
تاۋەلسىزدىكتىڭ 35جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا قازاقستان پاسپورتى جاي عانا جەكە باستى كۋالاندىراتىن قۇجات ەمەس، الەمنىڭ كەز كەلگەن تۇكپىرىندە ازاماتتىڭ قۇقىعى مەن قاۋىپسىزدىگىن مەملەكەت قورعايتىنىن بىلدىرەتىن ماقتانىش نىشانىنا اينالدى.