قازاقتىڭ اقسۇيەكتەرى قابىلاندارمەن اڭ اۋلاعان

كوشپەندىلەر بۇل تەكتى جىرتقىشتاردى ۇلى جىبەك جولى ارقىلى ەۋروپاعا جەتكىزىپ وتىرعان. تولىعىمەن جويىلىپ كەتكەن تۇران جولبارىسىنان ايىرماشىلىعى، ازيا قابىلانى يراندا ءالى كۇنگە دەيىن ساقتالعان.

ازيادان ۇلى جىبەك جولى ارقىلى جەتكىزىلگەن قابىلانداردى ورىس كنيازدەرى مەن ەۋروپانىڭ اقسۇيەكتەرى ۇستاعان. مىسالى، فرانسيا كورولى ليۋدوۆيك XII وسى جىرتقىشتاردى ەرتىپ اڭعا شىعۋدى ۇناتقان.

نەمىس ناتۋراليسى الفرەد برەم وسىدان شامامەن ءجۇز جىل بۇرىن قابىلاندارعا تۇتاس ءبىر كىتاپ ارناعان. ول ءوز ەڭبەگىندە مۇنداي اڭشىلىقتىڭ پارسى ەلى مەن تۇركىستاندا كەڭ تارالعانىن جازادى. كوشپەندىلەر قابىلاننىڭ كۇشىكتەرىن ەشقاشان قولعا تۇسىرمەگەن. ويتكەنى قولدا وسكەن قابىلاندار اڭ اۋلاۋدى ۇيرەنە الماعان. سوندىقتان جابايى تابيعاتتا ءوسىپ-جەتىلگەن، ەرەسەكتىككە تاياعان جىرتقىشتار عانا جوعارى باعالانعان.

قابىلاندى قولعا ۇيرەتۋ اسا قيىن بولماعان كورىنەدى. ول ءۇشىن ءبىراز ۋاقىت اش ۇستاپ، كەيىن قولمەن ەت بەرۋ جەتكىلىكتى بولعان. برەمنىڭ جازۋىنشا، اڭشىلىققا باۋلىنعان قابىلاننان اسقان جۋاس جانۋار جوق. ونى سيپاساڭ، ءتىپتى مىسىق سەكىلدى پىرىلداپ دىبىس شىعارادى. ال جانىنان تاۋىق ءوتىپ بارا جاتسا دا، وعان نازار اۋدارمايدى.

قىتاي سۋرەتشىلەرى كوشپەندىلەردىڭ قابىلانمەن اڭ اۋلاۋ كورىنىستەرىن ءوز تۋىندىلارىندا بەينەلەگەن.

قۇبىلاي حاننىڭ يەلىگىندە وسىنداي مىڭعا جۋىق قابىلان بولعان! سالت اتتىلار جىرتقىشتاردى اتتىڭ ارتىنا وتىرعىزىپ، بايلاپ الىپ جۇرگەن. اڭشىلىق كەزىندە قابىلاندار جۇيرىك جانۋارلاردى، سونىڭ ىشىندە بوكەندەردى قۋىپ جەتكەن.

1943- 1967 -جىلدار ارالىعىندا قازاقستاندا 16 قابىلان ولتىرىلگەن. بۇل جانۋار ەلىمىزدىڭ قىزىل كىتابىنا ەنگىزىلگەنىمەن، ءىس جۇزىندە قازاقستان اۋماعىندا مۇلدە جويىلىپ كەتكەن نەمەسە ساناۋلى عانا قالعان دەگەن دەرەكتەر بار.

©️تىلەك ماعاۋين پاراقشاسىنان