قازاقستان ماي ونىمدەرى ەكسپورتىن 1,5 ميلليارد دوللارعا جەتكىزۋدى كوزدەيدى

بۇل قازىرگى دەڭگەيدەن %60- عا جوعارى. وسى مەجەگە جەتۋ ءۇشىن ءوندىرىس ورىندارىن كەڭەيتۋ، شيكىزات قورىن مولايتۋ، كولىك- لوگيستيكا ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ جانە شەتەلدىك نارىقتاردا ساۋدا اياسىن ارتتىرۋ جوسپارلانعان.

— ەلىمىزدىڭ ماي ونىمدەرىن ەكسپورتتاۋدان تۇسەتىن ۆاليۋتالىق كىرىسى سوڭعى بەس ماۋسىمدا بەس ەسە ءوسىپ، 247 ميلليون دوللاردان 1,232 ميلليارد دوللارعا جەتتى. بىلتىر اتالعان سالانىڭ ۇلەسى ەلىمىزدىڭ وڭدەلگەن اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرى ەكسپورتىنىڭ جالپى كولەمىندە %27- دى قۇرادى. بۇل كورسەتكىشتەر اگروونەركاسىپ كەشەنىندەگى ەلەۋلى وزگەرىستەرگە ناقتى دالەل دەۋگە بولادى، — دەلىنگەن حابارلامادا.

اتاپ ايتقاندا، شيكىزاتتى ەل ىشىندە وڭدەپ، دايىن ءونىمدى سىرتقى نارىقتارعا شىعارۋدىڭ ماڭىزدىلىعى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى.

قازىرگى تاڭدا قازاقستانداعى ماي وڭدەۋ كاسىپورىندارىنىڭ جىلدىق وندىرىستىك قۋاتى 5,2 ميلليون توننادان اسادى. الداعى جىلدارى جاڭا ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ارقىلى بۇل كورسەتكىشتى ودان ءارى ارتتىرۋ كوزدەلگەن. سونىمەن قاتار شيكىزاتتى تەرەڭ وڭدەۋگە، ىشكى جانە سىرتقى نارىقتاردا سۇرانىسقا يە دايىن ءونىم ءوندىرىسىن ۇلعايتۋعا باسىمدىق بەرىلمەك.

قازاقستاننىڭ مايلى داقىلداردى قايتا وڭدەۋشىلەر ۇلتتىق قاۋىمداستىعىنىڭ ءتوراعاسى يادىكار يبراگيموۆتىڭ ايتۋىنشا، سالانى دامىتۋدىڭ نەگىزگى جولدارىنىڭ ءبىرى - وسىمدىك مايىن تازارتۋ الەۋەتىن ارتتىرۋ.

— 2026- 2028 -جىلدارى وسىمدىك مايىن تازارتۋ مۇمكىندىگىن 2,1 ەسە ارتتىرىپ، جىلىنا 1 ميلليون توننادان اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل بوتەلكەگە قۇيىلىپ، قاپتاماعا سالىنعان تازارتىلعان كۇنباعىس مايىنىڭ ءوندىرىسىن 2,4 ەسە ۇلعايتۋعا جانە دايىن ءونىم ەكسپورتىن كەڭەيتۋگە جول اشادى. بۇدان كەيىن وسىمدىك مايلارى نەگىزىندە تاعامدىق مايلار مەن مارگارين ءوندىرىسىن دامىتۋعا باسىمدىق بەرىلەدى، — دەدى يادىكار يبراگيموۆ.

2025 -جىلى قازاقستان كۇنباعىس مايىن ەكسپورتتاۋدان الەمدە التىنشى ورىنعا، ال قىتايعا كۇنباعىس مايىن جەتكىزۋشى ەلدەر اراسىندا ەكىنشى ورىنعا شىقتى. بۇعان قوسا، 2024/2025 ماركەتينگتىك ماۋسىمنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەلىمىز قىتاي نارىعىنا راپس مايىن جەتكىزەتىن بەس ءىرى ەلدىڭ قاتارىنا ەندى.

قازاقستان كۇنباعىس كۇنجاراسىن ەۋروپالىق وداق پەن قىتايعا جەتكىزۋشى جەتەكشى ءۇش ەلدىڭ قاتارىندا. سونىمەن بىرگە ەلىمىز ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىنىڭ وسى ونىمگە دەگەن سۇرانىسىنىڭ ەداۋىر بولىگىن قامتاماسىز ەتىپ وتىر.

كورشىلەس مەملەكەتتەرمەن ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىس تا نىعايىپ كەلەدى. قازاقستان وزبەكستان مەن تاجىكستانعا وسىمدىك مايىن جەتكىزەتىن جەتەكشى ەلدەردىڭ بىرىنە اينالدى. وزبەكستان نارىعىنداعى قازاقستاندىق ءونىمنىڭ ۇلەسى 2017 -جىلعى %13- دان 2024 -جىلى %65- عا دەيىن ءوسىپ، 2025 -جىلى %90- دان استى. تاجىكستاندا دا قازاقستاندىق ءونىمنىڭ ۇلەسى وسى كەزەڭدە %15- دان %74- عا دەيىن ارتىپ، 2025 -جىلى %90- دان جوعارى دەڭگەيگە جەتتى.

جالپى، قازاقستاندا وندىرىلگەن ماي ونىمدەرى الەمنىڭ 20-دان استام ەلىنە ەكسپورتتالادى. نەگىزگى وتكىزۋ نارىقتارىنىڭ قاتارىندا قىتاي، ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرى، ەۋروپالىق وداق ەلدەرى جانە تاياۋ شىعىس بار.

ۇزاق مەرزىمدى ماقسات — قازاقستاندى كۇنباعىس مايىن ەكسپورتتايتىن الەمدەگى ءۇش جەتەكشى ەلدىڭ قاتارىنا قوسۋ جانە ماي ونىمدەرىنىڭ ەكسپورتىنان تۇسەتىن جىلدىق ۆاليۋتالىق كىرىستى 2 ميلليارد دوللارعا جەتكىزۋ.

سالا دامۋىنىڭ ماڭىزدى شارتتارىنىڭ ءبىرى — وتاندىق شيكىزات قورىن ۇلعايتۋ. 2021 -جىلدان بەرى قازاقستاندا كۇنباعىس ەگىلەتىن القاپتاردىڭ كولەمى 2,3 ەسە ءوسىپ، 958 مىڭ گەكتاردان 2026 -جىلى رەكوردتىق 2,2 ميلليون گەكتارعا جەتتى.

الايدا وتاندىق وڭدەۋ كاسىپورىندارىنىڭ شيكىزاتقا دەگەن سۇرانىسى ءالى دە جوعارى، ال قولدا بار شيكىزات كولەمى بۇل قاجەتتىلىكتى تولىق وتەۋگە جەتكىلىكسىز.

اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ءوندىرۋدى ىنتالاندىرۋدىڭ تاعى ءبىر ءتيىمدى جولى — وڭدەۋشى كاسىپورىنداردىڭ شارۋالارعا تىكەلەي قارجىلاي قولداۋ كورسەتۋى. بۇل قاراجات كوكتەمگى ەگىس جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە، تۇقىم، تىڭايتقىش جانە وسىمدىكتەردى قورعاۋ قۇرالدارىن ساتىپ الۋعا جۇمسالادى. تەك 2025 -جىلى وسى ماقساتتارعا 43 ميلليارد تەڭگەدەن استام قارجى ءبولىندى.

مۇنداي قولداۋ اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن وندىرۋشىلەر مەن وڭدەۋ كاسىپورىندارى اراسىنداعى بايلانىستى نىعايتىپ، ءونىم وندىرۋدەن باستاپ ونى وڭدەۋ مەن ەكسپورتقا شىعارۋعا دەيىنگى ءوزارا ساباقتاس وندىرىستىك تىزبەكتىڭ قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتەدى.

قازاقستاننىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى ارتىقشىلىعى — قىتاي، ورتالىق ازيا، ەۋروپا مەن تاياۋ شىعىستى بايلانىستىراتىن حالىقارالىق ساۋدا جولدارىنىڭ تورابىندا ورنالاسۋى. بۇل گەوگرافيالىق مۇمكىندىك قازاقستاندىق ءونىمدى شەتەلدىك نارىقتارعا جەتكىزۋدە ماڭىزدى ءرول اتقارادى.

مايلى داقىلداردى قايتا وڭدەۋشىلەر ۇلتتىق قاۋىمداستىعى «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك» اكسيونەرلىك قوعامىمەن بىرلەسىپ، دوستىق — الاشانكوۋ شەكارالىق وتكەلى ارقىلى وسىمدىك مايىن تاسىمالداۋدى ۇيلەستىرۋ تەتىگىن ىسكە اسىرىپ جاتىر. سونىڭ ناتيجەسىندە قىتايعا ءونىم جونەلتۋ جوسپارىنىڭ ورىندالۋى 2023 -جىلعى %40 تومەن دەڭگەيدەن %90- دان اساتىن جوعارى دەڭگەيگە جەتتى. ال سوڭعى ءۇش ماۋسىمدا قازاقستاننىڭ قىتايعا ماي ونىمدەرىن ەكسپورتتاۋ كولەمى 3,7 ەسەدەن استام ۇلعايدى.

تۇتاستاي العاندا، ماي ونىمدەرى ءوندىرىسىن دامىتۋ — قازاقستان ەكونوميكاسىن ءارتاراپتاندىرۋدىڭ جانە شيكىزاتتىق ەمەس ەكسپورتتى ارتتىرۋدىڭ ماڭىزدى باعىتتارىنىڭ ءبىرى. وتاندىق شيكىزات قورىنىڭ مولايۋى، وڭدەۋ كاسىپورىندارىنىڭ قۋاتىن ارتتىرۋ، كولىك- لوگيستيكا جۇيەسىن جەتىلدىرۋ جانە ەكسپورت نارىقتارىن كەڭەيتۋ ەلىمىزدىڭ الەمدىك نارىقتاعى ورنىن نىعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

وسى باعىتتاعى جۇيەلى جۇمىس قازاقستاننىڭ 2028 -جىلعا قاراي ماي ونىمدەرى ەكسپورتىن 1,5 ميلليارد دوللارعا جەتكىزۋ جونىندەگى ماقساتىنا قول جەتكىزۋىنە نەگىز قالايدى.

ايتا كەتەيىك، قازاقستاننىڭ ماي وڭدەۋ سالاسى ورتالىق ازياداعى كوشباسشىلىق ورنىن نىعايتىپ كەلەدى.