قازاق ءتىلىنىڭ قولدانىس اياسى كەڭەيىپ كەلەدى — راۋان كەنجەحان ۇلى

— مەنىڭ ويىمشا، ەڭ باستىسى — ءتىلدىڭ قولدانىس اياسى قالاي بولعاندا دا كەڭەيىپ كەلەدى. اسىرەسە ۇلكەن مادەنيەتتە، كوپشىلىك مادەنيەتىندە، سونىڭ ىشىندە ءان مەن كۇيدە، جاستار مادەنيەتىندە قازاق ءتىلىنىڭ ۇلەسى ايتارلىقتاي ارتتى. كينونىڭ دا سانى كوبەيدى. قازىر قازاقستان كينوتەاترلارىندا كورسەتىلىپ جاتقان فيلمدەردىڭ جارتىسىنان استامى — وزىمىزدە تۇسىرىلگەن قازاق تىلىندەگى فيلمدەر. قازاقستاندا تىڭدالاتىن اندەر مەن شىعارىلاتىن پوپ- مۋزىكانىڭ نەگىزگى بولىگى دە قازاق تىلىندە جاسالىپ جاتىر. ارينە، تالعام ءارتۇرلى. كوپشىلىك ءاننىڭ ماتىنىنە، ءسوز قولدانىسىنا، كينوداعى ءتىلدىڭ شۇبارلىعىنا قاتىستى پىكىر ءبىلدىرىپ جاتادى. بۇل — تابيعي قۇبىلىس. مۇنداي جاعداي كەز كەلگەن تىلدە كەزدەسەدى. ءتىپتى، اعىلشىن تىلىندە دە لينگۆيستەر مەن فيلولوگتەر اندەردىڭ ءماتىنى، ءسوز قولدانىسى مەن مازمۇنى ءتيىستى دەڭگەيدە ەمەس ەكەنىن ايتىپ جاتادى، — دەدى راۋان كەنجەحان ۇلى.

ونىڭ اتاپ وتۋىنشە، مۇنداي جايت كورشىلەس ورىس تىلىنە دە ءتان. ورىس ءتىلىنىڭ تازالىعىن، جۇيەلىلىگى مەن بىرىزدىلىگىن تالاپ ەتەتىن ورتا قازىرگى اندەردەگى، رەپتەگى نەمەسە كينوداعى جارگوندارعا، بەلگىلى ءبىر سۋبمادەنيەتتەردەگى ءتىل قولدانىسىنا قاتىستى الاڭداۋشىلىق ءبىلدىرىپ جاتادى.

— ستۋدەنت كەزىمدە، ءتىپتى مەكتەپتە وقىپ جۇرگەندە، كەرىسىنشە، وسىنداي مۇمكىندىكتەردىڭ بولماعانىنا قىنجىلاتىنمىن. ول كەزدە قازاق تىلىندەگى كينو وتە از ەدى. كينوتەاترلاردا قازاقشا فيلمدەر كورسەتىلمەيتىن. جاستار اراسىندا قازاقشا ءان تىڭداۋ قازىرگى كەزدەگىدەي ترەند ەمەس ەدى. قازاق تىلىندەگى اندەردى كوبىنە اتا- انامىز بەن ولاردان ۇلكەن بۋىن تىڭدايتىن. ولار نەگىزىنەن ءداستۇرلى اندەر بولاتىن. ال جاستار اراسىندا، اسىرەسە پوپ- مادەنيەتتە، جاڭا شىعىپ جاتقان، ترەندكە اينالعان قازاقشا اندەردىڭ تىڭدالىمى وتە تومەن ەدى. قازىر جاعداي تۇبەگەيلى وزگەردى. جارنامادا دا قازاق ءتىلى وتە سيرەك قولدانىلاتىن. تەلەديداردان نەمەسە كوشەدەگى بيلبوردتاردان قازاقشا جارنامانى، روليكتەردى كەزدەستىرە بەرمەيتىنبىز. سول كەزدە «ءبىز قاي ەلدە ءجۇرمىز؟ نەگە قازاقشا جارناما جوق؟» دەپ قىنجىلاتىنبىز، — دەدى ول.

قوعام پرەزيدەنتى ساپانى جاقسارتۋ، تالعامعا ساي بولۋعا ۇمتىلۋ — ەشقاشان اياقتالمايتىن ۇدەرىس. كەز كەلگەن تىلدە جاسالىپ جاتقان مازمۇندى، ءاندى نەمەسە فيلمدى جۇرتتىڭ ءبارى بىردەي كەرەمەت دەپ باعالاپ، تۇگەل قولدايدى دەۋ مۇمكىن ەمەس.

— ونىڭ ۇستىنە، ءبارىنىڭ بىردەي ريزاشىلىعىنا ۇمتىلۋدىڭ دا قاجەتى جوق. ويتكەنى كەز كەلگەن دۇنيەگە ادامدار ءارتۇرلى كوزقاراسپەن قارايدى. مىسالى، قازىر ءسىز بەن ماعان ءبىر سويلەمدى قازاقشاعا اۋدارۋدى تاپسىرسا، ەكەۋمىز دە تىلدىڭ اينالاسىندا جۇرگەن ادام بولساق تا، ونى ەكى ءتۇرلى اۋدارۋىمىز مۇمكىن. ويتكەنى ءتىلدىڭ بايلىعى، اۋەزى، سوزدەردىڭ ۇيلەسىمى مەن قولدانىس رەتى بار. بۇل — جەكە تالعامعا قاتىستى ماسەلە، قازىرگى تىلمەن ايتقاندا، كرەاتيۆتى الەمنىڭ ەرەكشەلىگى، — دەدى راۋان كەنجەحان ۇلى.

وسىعان دەيىن راۋان كەنجەحان ۇلى قازاق ءتىلىن دامىتۋدىڭ ءۇش باعىتىن اتادى.