قازاق ءتىلى مەكتەپتەن سمارتفونعا دەيىن: ءتىل ۇيرەتۋدىڭ ءۇش باعىتى

— «حالىقارالىق قازاق ءتىلى قوعامى» قازىر ءۇش نەگىزگى باعىتقا باسىمدىق بەرىپ وتىر. ءبىرىنشىسى — قازاق ءتىلىن وقىتۋ ادىستەمەسى، ياعني بالاباقشادا، مەكتەپتەردە، كوللەدجدەردە جانە جوعارى وقۋ ورىندارىندا قازاق ءتىلىن قالاي ءتيىمدى وقىتۋعا بولاتىنىنا نازار اۋدارىپ وتىرمىز. ويتكەنى قازاقستان ازاماتتارىنىڭ بارلىعى قازاق ءتىلىن وقيتىن ءبىر عانا ورتا بار. ول — ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى. سوندىقتان وسى التىن ۋاقىتتى ءتيىمدى پايدالانا ءبىلۋىمىز كەرەك. ءبىزدىڭ ەسەپتەۋىمىزشە، جاس ازامات بالاباقشاعا بارعاننان باستاپ مەكتەپتى اياقتاعانعا دەيىن شامامەن 1200 ساعات ءتىل ۇيرەنەدى ەكەن. سول 1200 ساعاتتى بارىنشا ءتيىمدى پايدالانىپ، كەمىندە 1200 ءسوزدى مەڭگەرىپ، ولاردى اۋىزەكى سويلەۋدە، كۇندەلىكتى قاراپايىم قارىم- قاتىناستا قولدانا الۋى كەرەك. بۇل باعىتتا اتقارىلاتىن جۇمىس كوپ. حالىقارالىق ادىستەمەلەردى زەردەلەۋ، تەحنولوگيالاردى قولدانۋ، مۇعالىمدەردى ىنتالاندىرۋ قاجەت. وسى ماسەلەلەر بويىنشا وقۋ- اعارتۋ مينيسترلىگىمەن، عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىمەن، سونداي- اق وسى ىسكە جاناشىر ۇستازدارمەن جانە باسقا دا ارىپتەستەرمەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز، — دەدى ول.

ونىڭ ايتۋىنشا، ەكىنشى ۇلكەن باعىت — قازاق تىلىندەگى مازمۇندى كوبەيتۋ جانە ونىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ. بالالاردىڭ ءتىلى قازاقشا شىعۋىنا كومەكتەسەتىن قاراپايىم بالالار ادەبيەتىنەن باستاپ، كۇردەلى عىلىمي جانە ىسكەرلىك ادەبيەتكە دەيىنگى بارلىق مازمۇن قازاقشا سويلەيتىن جانە قازاقشا سويلەگىسى كەلەتىن ورتاعا اشىق ءارى قولجەتىمدى بولۋى ءتيىس.

— بۇعان مەديا ونىمدەر دە كىرەدى. انيماتسيالىق فيلمدەر، ەرەسەكتەرگە ارنالعان فيلمدەر، دەرەكتى تۋىندىلار — مۇنىڭ بارلىعى قازاق تىلىندە بولۋى كەرەك. ەگەر مۇنداي مازمۇن جەتكىلىكسىز بولسا، قازاق تىلىندە سويلەيتىن ادامنىڭ تۇلعا ءارى مامان رەتىندە قالىپتاسىپ، دامۋىنا مۇمكىندىك ازايادى. ويتكەنى ول وزىنە قاجەتتى اقپاراتتى انا تىلىندە تابا الماي، باسقا تىلدەگى مازمۇنعا جۇگىنۋگە ءماجبۇر بولادى. سوندىقتان ءبىز قازاق تىلىندەگى ادەبيەتتەردى شىعارۋعا، اۋدارۋعا جانە تاراتۋعا كوڭىل ءبولىپ وتىرمىز. سونىمەن قاتار بالالار كورەتىن Disney, Pixar، Sony, Marvel سياقتى ستۋديالاردىڭ فيلمدەرىن سەرىكتەستەرمەن بىرلەسىپ ساپالى دۋبلياجداۋ باعىتىندا جۇمىس ىستەپ كەلەمىز. سوڭعى ەكى جىلدا وسى ستۋديالارمەن بىرلەسە وتىرىپ، فيلمدەردىڭ قازاقشا نۇسقالارىن الەمنىڭ 40-قا جۋىق تىلىندەگى نۇسقالارىمەن ءبىر مەزگىلدە ۇسىنۋعا كۇش سالىپ جاتىرمىز. وسى ۋاقىت ىشىندە 15 شاقتى فيلمنىڭ قازاقشا نۇسقاسى جارىق كوردى، — دەدى قوعام پرەزيدەنتى.

ول ءۇشىنشى ۇلكەن باعىت رەتىندە تەحنولوگيالاردى اتادى.

— قازىر قالتامىزداعى تەلەفونداعى كەز كەلگەن قوسىمشا مەن كۇندەلىكتى قولداناتىن ءتۇرلى تەحنولوگيالىق شەشىمدەر قازاق تىلىندە جۇمىس ىستەۋى كەرەك. وسى باعىتتا ءبىز كەزىندە ۋيكيپەديانىڭ قازاقشا نۇسقاسىن دامىتىپ، ونىڭ اۋقىمىن كەڭەيتتىك. كەيىن Google اۋدارماشىسىنا قازاق ءتىلىن قوستىق. ودان سوڭ ءىرى حالىقارالىق كىتاپحانالاردىڭ مازمۇنىن قازاق تىلىندە قولجەتىمدى ەتۋگە كۇش سالدىق. قازىر OpenAI كومپانياسىمەن بىرلەسىپ، ChatGPT- ءدىڭ قازاق تىلىندە ساۋاتتى جاۋاپ بەرۋىنە، قازاقتىڭ مازمۇنىن، تاريحىن، ادەبيەتى مەن مادەنيەتىن تەرەڭىرەك بىلۋىنە باعىتتالعان جۇمىستار جۇرگىزىپ جاتىرمىز. بۇل ءۇشىن ءوز كۇشىمىزبەن قاجەتتى اۋقىمدى دەرەكتەر قورىن جينادىق. سونىمەن قاتار سيفرلىق لينگۆيستيكا دەپ اتالاتىن جاڭا سالاعا قادام باسىپ، وسى باعىتتا مامانداردى وقىتىپ، دايارلاپ جاتىرمىز. وسىلايشا، ءۇش نەگىزگى باعىتتى — قازاق ءتىلىن وقىتۋ ادىستەمەسىن جەتىلدىرۋدى، قازاق تىلىندەگى مازمۇندى دامىتۋدى جانە تەحنولوگيالاردى قازاقشالاۋدى قاتار الىپ كەلە جاتىرمىز، — دەدى راۋان كەنجەحان ۇلى.

بۇدان بۇرىن راۋان كەنجەحان ۇلى كەمەل ۇلت دەگەنىمىز — ءوزىن ەشكىمنەن كەم سانامايتىن، قور تۇتپايتىن ۇلت ەكەنىن ايتقان ەدى.