قاراقاس-مولقى، سەكەل-سارباس، تاسبيكەلەر 3 تراكتور ساتىپ العان - التاي اۋىلى تۋرالى مالىمەت
استانا. قازاقپارات- التاي اۋىلى - تۇركيا ۇكىمەتىنىڭ قامقورلىعىندا بىرلىككە كەلگەن قالىڭ قازاق تۋىستار قونىستانعان اۋىل بولىپ، اتا-بابالاردىڭ اتا مەكەنى التىن التايدىڭ اتى بەرىلگەن. التاي اۋىلى قۇرىلعان كۇننەن باستاپ قازاقتار التاي اۋىلىن وزدەرى باسقارعان.
العاشقى اۋىل باستىعى - اتەيحان بىلگىن 1956-جىلدان - 1963- جىلعا دەيىن اۋىل باستىعى بولعان. بۇل اۋىلعا كەلگەن قازاقتار 1955-جىلدان باستاپ مال شارۋاشىلىعىنا، ەگىن شارۋاشىلىعىنا، قولونەر كاسىبىمەن شۇعىلدانا باستاعان.
التاي اۋىلىنا 1956-جىلى جول جاسالعان. 1957-جىلى باستاۋىش مەكتەپ قۇرىلعان (1-5 - سىنىپقا دەيىن). 1976-جىلدان باستاپ ەلەكتر كەلگەن. 1961-جىلى مەشىت سالىنعان. 1960-جىلدان باستاپ راديو تىڭداپ، 1976-جىلدان باستاپ تەلەۆيزيالىق باعدارلامالار كورە باستاعان. اسپالت جول 1980-جىلى جاسالعان.
1962–1963-جىلدان باستاپ قازىرگى زامانعا ساي ءتۇرلى كولىكتەر بولعان. العاش 1963- جىلى قاراقاس-مولقى بىرىگىپ ءبىر تراكتور، سەكەل-سارباس بىرىگىپ ءبىر تراكتور، تاسبيكەلەر ءبىر تراكتور العان. بۇل - التاي اۋىلىنداعى العاشقى زاماناۋي شارۋاشىلىق قۇرالدارى بولدى.
التاي اۋىلىنداعى قازاق تۋىستار تەك اۋىلدا ءتۇرلى كاسىپپەن شۇعىلدانىپ قانا قويماي، تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇندەۋىنە ساي باسقا دا ءتۇرلى كاسىپتەرمەن اينالىسقان.
1957- جىلدان باستاپ التاي اۋىلىنان العاشقى وقۋشىلار مەكتەپكە بارا باستاعان. العاشقى وقۋشىلاردان اقبار، مۇسا، مۇباراك، ەسات، حاميت، تاكان، قابلان قاتارلىلار اۋىلدا وقىعان. كەيىن حاميت، تاكان قاتارلىلار ۋنيۆەرسيتەتتە وقىپ، ءتۇرلى ماماندىقتاردا جۇمىسقا كىردى.
التاي اۋىلىنان 1960-جىلداردىڭ الدىڭعى جانە كەيىنگى كەزەڭدەرىندە العاش يسلام حاميت قاجى، بادەلحان حامزا ۇلى، سانياز قاتارلىلار اسكەرلىككە بارعان.
قۇسايىن 1960 -جىلدان باستاپ تۇركيا تەمىر جولىندا 25 جىل ىستەپ، زەينەتكەرلىككە شىققان.
التاي اۋىلىندا 1961 -جىلى «التايلىقتار» اتىندا كووپەراتيۆ قۇرىلعان. وسى كووپەراتيۆ اتىنان سول جىلدارى العاشقى توپتا ەرەسباي، بەكەي، يسلام، ارەستان قاتارلى 25-30 ازامات 1960-جىلداردىڭ باسىندا گەرمانياعا جۇمىسقا كەتكەن. ودان كەيىن دە ىلگەرىندى-كەيىندى بولىپ ەۋروپانىڭ باسقا مەملەكەتتەرىنە دە جۇمىسقا بارا باستاعان.
قازىر گەرمانيا، فرانسيا، گوللانديا، انگليا قاتارلى ەۋروپا مەملەكەتتەرىندە التاي اۋىلىنان شىققان 200-دەن استام وتباسى بار.
التاي اۋىلىنىڭ اۋىل باسشىلارى:
1. اتەيحان بىلگىن - 1956–1963
2. حاليل وزتۇرك - 1963–1968
3. رامازان چالىشكان - 1968–1970
4. سالۋح ۋسلۋدجان - 1970–1975
5. ابدۋلحالات گۇلەر - 1972–1975
6. حاميت ۋيسال - 1977–1981
7. ابدۋراحامان ياۆاش - 1981–1984، 1994–1999
8. شەحزادە كاندەمير - 1984–1994
9. رەجەپ دينچەر - 1994–2004
10. مۋستافا كوك - 2004–2009
11. اباي — 2004– …
***
قازىر التاي اۋىلىندا 20 وتباسى بار. بۇدان سىرت بور قالاسىندا 16، نيعدە قالاسىندا 4 وتباسى بار. قالعاندارى زامان تالابىنا، كاسىپ ەتۋ قاجەتتىلىگىنە بايلانىستى ستامبۋل، انكارا، مانيسا (ساليحلى)، قازاقستان جانە ەۋروپا ەلدەرىندە ءتۇرلى جۇمىستاردا.
التاي اۋىلىنان شىققان بارلىق تۋىستار قاي جەردە بولسا دا امان بولسىن. التاي اۋىلىنىڭ اتى ماڭگى وشپەسىن!
(Kishkentai Bektas پاراقشاسىنا جاريالانعان تۇرىكشە ماتىننەن قوتارىلدى)
Jarqyn Tuhbi -دىڭ جەكە پاراقشاسىنان الىندى
