ەلدە 2029 -جىلعا دەيىن استىق وڭدەۋدىڭ التى ءىرى جوباسى ىسكە اسادى

ۇكىمەت اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى ارقىلى قايتا وڭدەۋ قۋاتتارىن كەڭەيتۋگە، زاماناۋي تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋگە جانە ءوندىرىستىڭ كەيىنگى وڭدەۋ ساتىلارىن دامىتۋعا باعىتتالعان كەشەندى شارالاردى جۇزەگە اسىرۋدا.

بۇل ءتاسىل اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن وندىرۋشىلەر ءۇشىن وتكىزۋ نارىعىن كەڭەيتۋگە، قايتا وڭدەۋ ونەركاسىبىن نىعايتۋعا، وڭىرلەردە جاڭا وندىرىستەر اشۋعا جانە ەكسپورتتىق مۇمكىندىكتەردى ارتتىرۋعا جول اشادى.

شيكىزاتتىڭ %64- ى ەل ىشىندە وڭدەلەدى

اۋىل شارۋاشىلىعى شيكىزاتىنىڭ نەگىزگى تۇرلەرى - ەت، ءسۇت، مايلى داقىلدار، جۇگەرى، كۇرىش جانە قاراقۇمىق بويىنشا قايتا وڭدەۋ ۇلەسى 2023-2025 -جىلدارى %35- دان %64- عا دەيىن ءوستى. 2026 -جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن بۇل كورسەتكىشتى %70- عا جەتكىزۋ مىندەتى قويىلدى.

كاسىپورىنداردى قولداۋ ماقساتىندا قارجىلىق جانە قارجىلىق ەمەس تەتىكتەردىڭ كەشەنى قاراستىرىلعان. ولاردىڭ قاتارىندا جەڭىلدەتىلگەن قارجىلاندىرۋ، ينۆەستيتسيالىق سۋبسيديالار، سالىقتىق پرەفەرەنتسيالار، وتاندىق شيكىزاتتى ساتىپ الۋدى ىنتالاندىرۋ، جوبالاردى سۇيەمەلدەۋ جانە ونىمدەردى سىرتقى نارىقتارعا ىلگەرىلەتۋ شارالارى بار. 2024-2026 -جىلدارى قايتا وڭدەۋ كاسىپورىندارىنىڭ اينالىم قاراجاتىن قارجىلاندىرۋعا شامامەن 230 ميلليارد تەڭگە باعىتتالدى.

سونىمەن قاتار جاڭا وندىرىستىك قۋاتتار قۇرىلۋدا. 2024-2026 -جىلدارى سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ تاۋارلى ءسۇت فەرمالارىن سالۋ تاجىريبەسىن كەڭىنەن تاراتۋ باعدارلاماسى اياسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋگە باعىتتالعان جالپى قۇنى 42,3 ميلليارد تەڭگە بولاتىن 39 ينۆەستيتسيالىق جوبا قارجىلاندىرىلدى.

بيوەتانول ءوندىرىسى 2,2 ەسەگە ءوستى، ينۆەستيتسيالار $4 ميللياردقا جەتتى

ەڭ اۋقىمدى ترانسفورماتسيا جىل سايىن شامامەن 510 مىڭ توننا استىق تەرەڭ وڭدەۋگە جىبەرىلەتىن استىق سەكتورىندا ءجۇرىپ جاتىر. مۇندا بۇگىندە كراحمال ونىمدەرىن، گليۋتەن جانە بيوەتانول وندىرەتىن ءۇش مامانداندىرىلعان كاسىپورىن جۇمىس ىستەيدى.

بۇل رەتتە مۇمكىندىكتەر الدەقايدا كوپ. زاماناۋي تەحنولوگيالار استىقتان كراحمال، گليۋتەن، ءشاربات، بيوەتانول، جەمشوپ كومپونەنتتەرىن، سونداي- اق تاماق، جەمشوپ جانە ساباقتاس سالالارعا ارنالعان وزگە دە ونىمدەردى الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

ءوندىرىس كولەمىنىڭ ءوسۋى كورسەتكىشتەردەن دە بايقالادى. 2025 -جىلى شامامەن 152 مىڭ توننا كراحمال ءونىمى ءوندىرىلدى، بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا %28,2- عا كوپ. بيوەتانول ءوندىرىسى 21 مىڭ تونناعا جەتىپ، 2,2 ەسەگە ءوستى.

2026 -جىلعى قاڭتار- ماۋسىم ايلارىندا 67,5 مىڭ توننا كراحمال ونىمدەرى ءوندىرىلىپ، ونىڭ 35,6 مىڭ تونناسى ەكسپورتتالدى.

بۇل كورسەتكىشتەر ىشكى سۇرانىسقا عانا ەمەس، سىرتقى نارىقتارعا دا باعدارلانعان جاڭا باعىتتىڭ قالىپتاسىپ كەلە جاتقانىن كورسەتەدى.

استىقتى تەرەڭ وڭدەۋدى ودان ءارى دامىتۋ ءۇشىن جالپى قۇنى شامامەن $4 ميلليارد بولاتىن التى ءىرى جوبادان تۇراتىن پورتفەل قالىپتاستىرىلدى.

2029 -جىلعا دەيىن جىلىنا شامامەن 5,8 ميلليون توننا شيكىزاتتى وڭدەۋگە قابىلەتتى قۋاتتاردى قۇرۋ جوسپارلانۋدا. جوبالار تۇركىستان، جامبىل، قوستاناي، اقمولا وبلىستارىندا جانە استانا قالاسىندا جۇزەگە اسىرىلماق. وندىرىستىك باعدارلاماعا كراحمال، گليۋتەن، ءشاربات، بيوەتانول، امين قىشقىلدارى، جەمشوپ كومپونەنتتەرى جانە تەرەڭ وڭدەلگەن وزگە دە ونىمدەر كىرەدى.

جوبالاردىڭ ءبىر بولىگى ناقتى ءىس جۇزىنە اسىرىلا باستادى: «قازكراحمال» كاسىپورنى پايدالانۋعا بەرىلدى، ال Fufeng كومپانياسىنىڭ جۇگەرىنى وڭدەۋ جوباسى بويىنشا العاشقى ءونىم الىندى.

جاڭا جوبالار وندىرىستىك الەۋەتتى بىرنەشە ەسەگە ارتتىرىپ، شىعارىلاتىن ءونىم نومەنكلاتۋراسىن ەداۋىر كەڭەيتۋگە جانە جاڭا وتكىزۋ تىزبەكتەرىن قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

210 ەت وڭدەۋ جانە 180 ءسۇت وڭدەۋ كاسىپورنى: دايىن ءونىم ءوندىرۋ كولەمى ارتىپ كەلەدى

كەيىنگى قايتا ءبولۋ وندىرىستەرىن دامىتۋ اۋىل شارۋاشىلىعى ءوندىرىسىنىڭ بارلىق بازالىق باعىتتارىن جۇيەلى تۇردە قامتيدى. ماي ونەركاسىبىندە جالپى قۋاتتىلىعى جىلىنا 4,5 ميلليون توننادان استام شيكىزاتتى وڭدەيتىن 90-عا جۋىق كاسىپورىن جۇمىس ىستەيدى. وسىرىلگەن كۇنباعىستىڭ %90- دان استامى ەل ىشىندە وڭدەلەدى. كەلەسى مىندەت - وڭدەۋدىڭ كەيىنگى كەزەڭدەرىنەن ءونىم شىعارۋدى ۇلعايتۋ. ەت جانە ءسۇت ونەركاسىبىندە 210-عا جۋىق ەت وڭدەۋ جانە 180 ءسۇت وڭدەۋ كاسىپورىندارى جۇمىس ىستەيدى. شۇجىق ونىمدەرىن، ەت كونسەرۆىلەرىن، جارتىلاي فابريكاتتاردى، اشىتىلعان ءسۇت جانە باسقا دا دايىن ونىمدەردى شىعارۋ كەڭەيۋدە. 2025 -جىلى ەت كونسەرۆىلەرىنىڭ ءوندىرىسى %48,3- عا ءوستى. ءجۇندى، جەمىس-كوكونىس ونىمدەرىن وڭدەۋ جانە قۇراما جەم ءوندىرۋ دە پەرسپەكتيۆالى باعىتتار بولىپ قالا بەرەدى.

وسىلايشا، قايتا وڭدەۋدى دامىتۋ اۋىلشارۋاشىلىق شيكىزاتىنىڭ نەگىزگى تۇرلەرىن بىرتىندەپ قامتيدى جانە اگرارلىق ءوندىرىس پەن ونەركاسىپ اراسىندا تىعىز بايلانىس جاسايدى.

$3,6 ميلليارد اگرارلىق ەكسپورت: سىرتقى نارىقتارداعى پوزيتسيالاردى نىعايتۋ

قايتا وڭدەۋدىڭ كەڭەيۋى قازىردىڭ وزىندە سىرتقى ساۋدا قۇرىلىمىندا كورىنەدى. 2024 -جىلى اوك ەكسپورتىنىڭ جالپى كولەمىندەگى وڭدەلگەن ءونىمنىڭ ۇلەسى %52- دى ($2,66 ميلليارد) قۇرادى. سالىستىرمالى تۇردە، 2023 -جىلى بۇل كورسەتكىش %43 ($2,3 ميلليارد) بولعان.

2025 -جىلى ەكسپورت كولەمى $3,6 ميللياردقا دەيىن (+%35,3) ءوستى. بۇل رەتتە اگرارلىق ەكسپورتتىڭ جالپى كولەمىنىڭ ارتۋى ەسەبىنەن وڭدەلگەن ءونىمنىڭ ۇلەسى جوعارى دەڭگەيدە - %52 بولىپ ساقتالدى. 2030 -جىلعا قاراي بۇل كورسەتكىشتى %70- عا جەتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر.

تەرەڭ وڭدەۋدەن وتكەن ءونىم جەتكىزىلىمىنىڭ ارتۋى ەكسپورتتىق تاۋارلار نومەنكلاتۋراسىن كەڭەيتىپ، وتاندىق شيكىزات بازاسىن تيىمدىرەك پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل رەتتە شيكىزات ەكسپورتى قازاقستاننىڭ سىرتقى ساۋداسىنىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بولىگى بولىپ قالا بەرەدى. ال نەگىزگى مىندەت - قازاقستاندا ءوندىرىستىڭ كەيىنگى ساتىلارىنان وتكەن ونىمدەردىڭ ۇلەسىن كەزەڭ- كەزەڭىمەن ۇلعايتۋ. سونىمەن قاتار بۇعان دەيىن شەتەلدەن ساتىپ الىنعان ينگرەديەنتتەر، كومپونەنتتەر مەن جارتىلاي فابريكاتتاردىڭ ىشكى ءوندىرىسى دە كەڭەيىپ كەلەدى.

استىقتى تەرەڭ وڭدەۋ كراحمال ونىمدەرىن، گليۋتەندى، ءشارباتتاردى، امينقىشقىلدارىن، بيوەتانولدى جانە جەمشوپ كومپونەنتتەرىن وندىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ەت، ءسۇت جانە ماي- توڭماي ونەركاسىبىن دامىتۋ وتاندىق ونىمدەر مەن جارتىلاي فابريكاتتاردىڭ ۇسىنىسىن ارتتىرادى.

ناتيجەسىندە ەل ىشىندە اۋىل شارۋاشىلىعى شيكىزاتىنا دەگەن سۇرانىس ارتىپ، وڭدەۋ ونەركاسىبى ءۇشىن قوسىمشا وتكىزۋ نارىقتارى قالىپتاسادى.

ۇزاقمەرزىمدى ماقسات: قوسىلعان قۇنى جوعارى اگرارلىق ەكسپورتتىڭ ۇلەسىن %70- عا جەتكىزۋ

كەلەسى باعدار - ءوندىرىستى تەحنولوگيالىق تۇرعىدان كۇردەلەندىرۋ. الداعى جىلدارعا ناقتى كورسەتكىشتەر بەلگىلەندى: نەگىزگى اۋىل شارۋاشىلىعى شيكىزاتى تۇرلەرىنىڭ وڭدەۋ ۇلەسىن %70- عا جەتكىزۋ، اگرارلىق ەكسپورتتاعى وڭدەلگەن ءونىمنىڭ ۇلەسىن %70- عا دەيىن ارتتىرۋ جانە 2029 -جىلعا دەيىن جىلىنا شامامەن 5,8 ميلليون توننا شيكىزاتتى وڭدەيتىن استىقتى تەرەڭ وڭدەۋ باعىتىنداعى التى ءىرى جوبانى جۇزەگە اسىرۋ. بۇل رەتتە ءوندىرىس كولەمىنىڭ ۇلعايۋى ساپالى وزگەرىستەرمەن قاتار جۇرۋگە ءتيىس. اتاپ ايتقاندا، ءونىم نومەنكلاتۋراسىن كەڭەيتۋ، زاماناۋي تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ، وندىرىستىك قۇزىرەتتەردى دامىتۋ جانە ىشكى ءارى سىرتقى نارىقتاردا سۇرانىسقا يە ءونىم شىعارۋ. ەكونوميكالىق اسەر بىردەن بىرنەشە باعىتتا قالىپتاسادى: اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن وندىرۋشىلەر ءۇشىن وتكىزۋ نارىعى كەڭەيەدى، وڭىرلەردە - جاڭا ينۆەستيتسيالار مەن جۇمىس ورىندارى، ونەركاسىپتە - وندىرىستىك قۋاتتار مەن تەحنولوگيالىق مۇمكىندىكتەر، ەكسپورتقا - جاڭا تاۋار پوزيتسيالارى.

باستى ناتيجە وتاندىق شيكىزات بازاسىن تيىمدىرەك پايدالانۋدان جانە وندىرىستىك وپەراتسيالاردىڭ ەل ىشىندە جۇزەگە اسىرىلاتىن ۇلەسىن ارتتىرۋدان كورىنەدى. وسىلايشا، تەرەڭ وڭدەۋ اگروونەركاسىپتىك كەشەندى قۇرىلىمدىق جاڭعىرتۋدىڭ جانە قوسىلعان قۇنى جوعارى ءونىم شىعارۋدى ۇلعايتۋ باعىتىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ نەگىزگى قۇرالدارىنىڭ بىرىنە اينالادى. ونىڭ ودان ءارى دامۋى اۋىل شارۋاشىلىعى مەن ونەركاسىپتىڭ ءوزارا بايلانىسىن نىعايتۋعا، ەكسپورتتىق الەۋەتتى كەڭەيتۋگە جانە وتاندىق شيكىزاتتى پايدالانۋدىڭ ەكونوميكالىق تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.