شەتەلدىك جۇمىسشىلار ءوز ەلىنىڭ ەكونوميكاسىن كوتەرەدى

استانا. قازاقپارات- الەمدە ميگرانتتار كوبەيگەن ۇستىنە كوبەيىپ بارادى. ارينە ەشكىم تۋعان جەردەن جەتىسكەننەن كەتپەيدى. وزگە جۇرتتان ءناپاقا تابادى. سوسىن كوبى تاپقان-تايانعانىن ەلىنە، وتباسىنا جىبەرەدى. سول ەڭبەك ميگرانتتارىنىڭ وتباستارىنا اۋدارعان اقشاسى سول ەلگە جاسالعان تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيالاردان دا اسىپ تۇسكەن. 

Нелегальные мигранты
Фото: Kaбар

بۇل - دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ دەرەگى. كەيىنگى 20 جىلدا مۇنداي قارجى اۋدارىمى 5 ەسە كوبەيگەن. ءوسىم ەكونوميكالىق داعدارىستار مەن پاندەميا كەزىندە دە توقتاماعان. ءتىپتى الەمنىڭ 23 ەلىندە ميگرانتتار جىبەرگەن قارجى جالپى ىشكى ءونىمنىڭ 10 پايىزىن قامتيدى. بىلتىر الەمنىڭ ءار تۇكپىرىندەگى ەڭبەك ميگرانتتارى ەلدە قالعان وتباسىلارىنا شامامەن 729 ميلليارد دوللار قارجى اۋدارعان. بۇل - تابىسى ورتا جانە تومەن مەملەكەتتەرگە بولىنگەن تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيالاردان دا كوپ.

بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى مەن دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ دەرەگى وسىنداي. ميگرانتتار قاراجاتتىڭ باسىم بولىگىن ازيا جانە تىنىق مۇحيتى ايماعىنداعى ەلدەرگە جىبەرگەن. بۇل دەگەنىمىز - 384,9 ميلليارد دوللار. ودان كەيىن لاتىن امەريكاسى مەن كاريب تەڭىزى ايماعىنداعى مەملەكەتتەر تۇر. بۇلارعا 168,6 ميلليارد دوللار اۋدارىلدى. ال افريكا ەلدەرىنە 124,2 ميلليارد دوللار تۇسكەن.

الۆارو لاريو، حالىقارالىق اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ قورىنىڭ پرەزيدەنتى:

- شەتەلدە ميگراتسيادا جۇرگەن ازاماتتار - ەلدە قالعان وتباسىلارىنىڭ باستى اسىراۋشىسى. ولاردىڭ نەگىزگى قاجەتتىلىكتەرىن وتەۋ، ءتۇرلى داعدارىستارعا توتەپ بەرۋ جانە بولاشاقتارىنا ينۆەستيتسيا قۇيۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەيدى. ميگرانتتاردىڭ اقشا اۋدارىمى سونداي-اق جەرگىلىكتى بيزنەستى، جۇمىس ورىندارىن جانە ازىق-تۇلىك جۇيەلەرىن قولداۋ ارقىلى كۇللى ەكونوميكانىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەدى.

 الەمدە 168 ميلليون ادام كۇن كورۋ ماقساتىندا شەكارا اسقان. ەڭبەك ميگرانتتارىنىڭ، جارتىسىنان كوبى، ياعني %68- ى قىزمەت كورسەتۋ سالاسىندا جۇمىس ىستەيدى. ايتا كەتەرلىگى، ولاردىڭ ايلىعى ءاردايىم جەرگىلىكتى ازاماتتاردىكىمەن بىردەي بولا بەرمەيدى. ورتا ەسەپپەن %25- عا كەم الادى.

قازىر قاراپايىم جۇمىسشىلاردىڭ كوبىنەسە، اراب مەملەكەتتەرىنە اعىلاتىنىن بايقايمىز. كوبىنە قۇرىلىس، قوناق ءۇي بيزنەسى، لوگيستيكا، تۇرمىستىق قىزمەتتەرگە ارالاسادى. 2024 -جىلى پارسى شىعاناعى اراب مەملەكەتتەرىنىڭ ىنتىماقتاستىق كەڭەسىنە مۇشە مەملەكەتتەرگە وڭتۇستىك جانە وڭتۇستىك- شىعىس ازيا ەلدەرىنەن 3 ميلليون 400 مىڭ ادام جۇمىس ىزدەپ بارعان. ۇيىمعا ساۋد ارابياسى، بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى، قاتار، كۋۆەيت، ومان جانە باحرەين كىرەدى. ال ماسەلەن، ا ق ش پەن كانادادا بىلىكتى ماماندارعا سۇرانىس جوعارى. مەديسينا، IT، ينجەنەريا، قۇرىلىس، كولىك سالالارىندا جۇمىس كوپ.

گەرمانيا، فرانسيا، يسپانيا، يتاليا، نيدەرلاندقا دا شەتەلدىك قىزمەتكەرلەر اسا قاجەت. ويتكەنى بۇل ەلدەردە دەموگرافيا باياۋلاپ، حالقى قارتايىپ جاتىر. ال ورتالىق ازيا ازاماتتارى بۇرىندارى رەسەيگە جۇمىس ىزدەپ بارسا، قازىر جاپونيا مەن وڭتۇستىك كورەيانى، ەۋروپا ەلدەرىن ءجيى تاڭدايدى.

 اۆستراليا مەن جاڭا زەلاندياعا توقتالساق، مۇندا ماۋسىمدىق جۇمىس ورىندارى شەتەلدىكتەرگە ءزارۋ. الايدا وتكەن اپتادا اۋستراليا يمميگراتسيالىق ساياساتتى قاتاڭداتتى. ال فەرمەرلەر: «اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا جۇمىس كۇشىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى ازىق-تۇلىكتىڭ قىمباتتاۋىنا اكەلەدى»، - دەيدى.

سارامات رۋچكەۋ، فەرمەر:

- مانگو جيناۋ ءۇشىن 2500 ادام قاجەت. ءبىز ماۋسىمدىق جۇمىسشىلاردىڭ كومەگىنە مۇقتاجبىز. ويتكەنى وزىمىزدە جۇمىس كۇشى جەتىسپەيدى. 30 جىل بويى وزگە ەلدىڭ ازاماتتارى كەلىپ، بىزگە قولعابىس ەتەدى.

 دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك، الداعى ون جىلدا دامۋشى ەلدەردە 1 ميلليارد 200 ميلليونداي ادام ەڭبەك ەتۋگە قابىلەتتى جاسقا جەتەدى. دەمەك ەڭبەك نارىعىنا قىسىم كۇشەيە تۇسەدى. اسىرەسە وڭتۇستىك ازيا مەن افريكادان قونىس اۋدارۋشىلار كوبەيەدى. ال 2030 -جىلعا قاراي ميگرانتتاردىڭ وتباسىلارىنا اۋداراتىن قارجى كولەمى 5 تريلليون دوللاردان اسۋى مۇمكىن.

 24.kz س