عالىمدار اسا قاتتى سۋىققا ارنالعان مەتالداردى جاساۋدىڭ جاڭا قاعيداسىن اشتى
استانا. KAZINFORM - حالىقارالىق عالىمدار توبى نيوبي جانە تيتاننىڭ ەكى قورىتپاسىنىڭ 253- گرادۋس تەمپەراتۋرادا دا نەلىكتەن سىنعىش بولمايتىنىن انىقتادى، دەپ حابارلايدى Kazinform وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتىنە سىلتەمە جاساپ.
بۇل جاڭالىق ەنەرگەتيكا، كولىك جانە ايەروعارىش سالالارىنا ارنالعان مەتالداردى جاساۋعا كومەكتەسە الادى.
زەرتتەۋ ناتيجەلەرى Nature جۋرنالىندا جاريالاندى. قاتتى ايازدا كوپتەگەن مەتالل بەرىك بولادى، ءبىراق مايىسۋ جانە سوزىلۋ قابىلەتىن جوعالتادى. وسىعان بايلانىستى جىلى ورتادا زيانسىز بولىپ كورىنگەن ۇساق جارىقتىڭ ءوزى سۋىقتا تەز ۇلعايىپ، مەتالدىڭ بۇزىلۋىنا اكەپ سوعۋى مۇمكىن. تەمىر، ۆولفرام جانە حروم سياقتى بەلگىلى ءبىر كريستالدىق قۇرىلىمى بار مەتالدار بۇعان اسىرەسە سەزىمتال كەلەدى.
زەرتتەلگەن قورىتپالار كەرىسىنشە، سوزىلعىش قابىلەتىن ساقتاعان، ءتىپتى 253- گرادۋس تەمپەراتۋرادا دا عالىمدار ەشقانداي سىنعىشتىقتى بايقامادى. سۋىقتا مەتالل دەفورماتسياسىنىڭ ادەتتەگى مەحانيزمى ىستەن شىققان كەزدە، بۇل قورىتپالاردا رەزەرۆتەگى مەحانيزم ىسكە قوسىلاتىنى بەلگىلى بولدى. مەتالل ءوزىنىڭ ىشكى قۇرىلىمىن قايتا قۇرادى جانە جارىلۋدىڭ ورنىنا دەفورماتسيانىڭ جاڭا جولىن تابادى. اۆتورلار مۇنى قالا ىشىندەگى جولدار بىتەلىپ قالعان كەزدە اشىلاتىن اينالما جولدارعا ۇقساتادى.
عالىمداردىڭ پىكىرىنشە، بۇل مەحانيزمدى ءتۇسىنۋ وتە سۋىق جاعدايلاردا پايدالانۋعا ارنالعان مەتالداردى جاساۋدىڭ جاڭا ستراتەگياسىن بەرەدى.
- ءبىز بۇل قورىتپالاردىڭ 20 ك تەمپەراتۋرادا دا زاقىمدانۋعا ەرەكشە توزىمدىلىگىن ساقتايتىنىنا تاڭ قالدىق. مۇنداي ماتەريالدار جۇمىس كەزىندە وتە جوعارى جانە وتە تومەن تەمپەراتۋرالارعا ۇشىرايتىن كومپونەنتتەر ءۇشىن وتە پايدالى بولۋى مۇمكىن، — دەپ اتاپ ءوتتى وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ينجەنەرلىك عىلىمدار كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى دونگ ليۋ.
زەرتتەۋدىڭ جەتەكشى اۆتورى، قازىر كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى دەۆيد كۋك وسى زەرتتەۋدى بەركليدەگى كاليفورنيا ۋنيۆەرسيتەتىندە جۇرگىزگەن. ونىڭ ايتۋىنشا، بۇل زەرتتەۋلەردىڭ ناتيجەلەرى بىزگە ەكسترەمالدى تەمپەراتۋرادا دا يكەمدى بولىپ قالۋدىڭ جولىن اۆتوماتتى تۇردە تاباتىن ىشكى مەتالل قۇرىلىمىن جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەدى دەپ سانايدى.
ەكسپەريمەنت ءۇشىن عالىمدار ۇلگىلەردى گەليمەن 253- گرادۋس دەيىن سالقىنداتىپ، سىناق ماشيناسىندا سوزىپ، ولاردىڭ كوتەرە الاتىن جۇكتەمەسىن ولشەدى. سودان كەيىن مەتالل ەلەكتروندى ميكروسكوپتارمەن جانە كومپيۋتەرلىك مودەلدەۋ ارقىلى زەرتتەلدى. سىناقتار وكسفوردشيردەگى ISIS نەيترون جانە ميۋون زەرتتەۋ ورتالىعىندا جۇرگىزىلدى.
زەرتتەۋدى وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ، بەركليدەگى كاليفورنيا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ، بەركليدەگى لوۋرەنس اتىنداعى ۇلتتىق زەرتحانانىڭ جانە ۇلى بريتانيا، ا ق ش جانە سينگاپۋرداعى باسقا دا زەرتتەۋ ورتالىقتارىنىڭ عالىمدارى جۇرگىزدى.
ەسكە سالا كەتەيىك، قازاقستان بەلگيالىق عالىمدارمەن بىرلەسىپ جارتىلاي وتكىزگىش جاساۋدى جوسپارلاپ وتىر.
