نازاربايەۆ ۋنيۆەرسيتەتى قازاق تىلىندە ءماتىن، سۋرەت جانە اۋديونى تۇسىنەتىن ج ي مودەلىن ازىرلەدى

بۇل تۋرالى نازاربايەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ اقىلدى جۇيەلەر جانە جاساندى ينتەللەكت ينستيتۋتىنىڭ Senior Data Scientist مامانى اقىلبەك ماقسۇتوۆ ايتتى.

ماماننىڭ ايتۋىنشا، Qolda-AVL- دىڭ باستى ەرەكشەلىگى - ونىڭ اشىق مودەل بولۋى، دەمەك پايدالانۋشى دايىن جۇيەگە عانا جۇگىنبەي، مودەلدى ءوز كومپيۋتەرىنە جۇكتەپ، ينتەرنەتسىز دە ىسكە قوسا الادى.

- قازىر جاساندى ينتەللەكت دەگەندە ەڭ الدىمەن ChatGPT ،Gemini سەكىلدى مودەلدەردى ايتامىز. ولاردىڭ سايتتارىنا كىرىپ، دايىن سەرۆيستى پايدالانامىز، ءبىراق مودەلدىڭ ءوزىن ءوز كومپيۋتەرىمىزگە جۇكتەي المايمىز. ال Qolda - اشىق مودەل. ونى نوۋتبۋككە، تەلەفونعا نەمەسە كومپيۋتەرگە جۇكتەپ الىپ، ينتەرنەتكە قوسىلماي-اق پايدالانۋعا بولادى. ونىڭ ىشكى ينفراقۇرىلىمىنا كىرىپ، ءوزىمىز جيناعان اقپاراتتاردى ەنگىزىپ، بەلگىلى ءبىر تىلگە نەمەسە سالاعا بەيىمدەي الامىز، - دەدى ول Jibek Joly تەلەارناسىنداعى «بۇگىن Life » باعدارلاماسىندا.

عالىمنىڭ سوزىنشە، اشىق مودەلدەردىڭ تاعى ءبىر ارتىقشىلىعى - پايدالانۋشىنىڭ جۇيەگە ەنگىزەتىن اقپاراتىن ءوز ينفراقۇرىلىمىندا ساقتاپ، مودەلدى جەتىلدىرۋ مۇمكىندىگى.

Qolda-AVL مودەلى قازاق، ورىس جانە اعىلشىن تىلدەرىندەگى دەرەكتەر نەگىزىندە ازىرلەنگەن. ونىڭ 4,3 ميلليارد پارامەترى بار. بۇعان دەيىنگى قازاق تىلىندەگى اشىق مودەلدەردىڭ ءبىرقاتارى نەگىزىنەن ماتىنمەن جۇمىس ىستەۋگە باعىتتالسا، Qolda-AVL ۆيزۋالدى اقپاراتتى دا وڭدەي الادى.

- بۇعان دەيىن قازاق تىلىندە اشىق مودەلدەر بولدى. مىسالى KAZ- LLM شىققان كەزدە ول نەگىزىنەن ماتىندىك اقپاراتپەن جۇمىس ىستەيتىن. ال Qolda-AVL- دىڭ ەرەكشەلىگى - بەرىلگەن سۋرەتتى دە تۇسىنەدى. سونىمەن قاتار اۋديونى وڭدەپ، ترانسكريپتسيا جاساي الادى، ياعني ماتىنمەن عانا شەكتەلمەي، بىرنەشە فورماتتاعى اقپاراتپەن جۇمىس ىستەيدى، - دەدى مامان.

Qolda-AVL- دىڭ ءۇش نۇسقاسى ازىرلەنگەن. اقىلبەك ماقسۇتوۆتىڭ ايتۋىنشا، مودەل تانىستىرىلعاننان بەرى ونى مىڭنان استام ادام جۇكتەپ العان.

مودەلدى ازىرلەۋ جانە وقىتۋ نازاربايەۆ ۋنيۆەرسيتەتىندەگى ارنايى سەرۆەرلەردە جۇرگىزىلەدى. عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، مودەلدىڭ نەگىزگى كومپونەنتتەرى مەن وقىتۋعا ارنالعان اقپارات ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءوز ينفراقۇرىلىمىندا ساقتالادى.

- بىزدە ىرگەتاس دەپ اتالاتىن سەرۆەر بار. وندا 24 A300 كارتاسى ورنالاسقان. اقپارات تا، مودەل دە سول جەردە جينالادى. مودەلدى جاتتىقتىرعان كەزدە Amazon نەمەسە Google سياقتى سىرتقى سەرۆيستەردى پايدالانبايمىز. ياعني سەرۆەردى سىرتتان جالعا الىپ، ينتەرنەت ارقىلى جۇمىس ىستەمەيمىز. مودەلدىڭ بارلىق چەكپوينتتارى ءوز سەرۆەرىمىزدە ورنالاسقان. سوندىقتان اقپاراتتىڭ قاۋىپسىزدىگىنە قاتىستى الاڭداۋدىڭ قاجەتى جوق، - دەدى اقىلبەك ماقسۇتوۆ.

قازىر Qolda-AVL مودەلدەرىنىڭ كودتارى مەن ولاردى پايدالانۋ جونىندەگى اقپارات اشىق پلاتفورمالاردا جاريالانعان. دەگەنمەن ونى قاراپايىم چات- بوت سەكىلدى بىردەن براۋزەر ارقىلى پايدالانۋ مۇمكىن ەمەس. قولدانۋشى مودەلدى جۇكتەپ الىپ، ارنايى كودتار ارقىلى ىسكە قوسۋى قاجەت.

عالىمنىڭ پىكىرىنشە، الداعى جىلدارى قازاق تىلىندەگى جاساندى ينتەللەكت مودەلدەرىنىڭ سانى ارتىپ، ولاردىڭ مۇمكىندىگى دە كەڭەيە تۇسەدى.

- الداعى بەس جىلدا ChatGPT سياقتى بىزدە دە ءۇش- ءتورت ءىرى مودەل بولادى دەپ ويلايمىن. ويتكەنى سۇرانىس كوپ. قازاق تىلىندە جازىلعان اقپارات نەعۇرلىم كوپ بولسا، مودەلدەر دە سوعۇرلىم جاقسى داميدى. اسىرەسە اۋدارىلعان ەمەس، باستاپقىدان قازاق تىلىندە جازىلعان ساپالى اقپاراتتىڭ كوپ بولۋى ماڭىزدى، - دەدى ول.