ارتىق سالماق، سەمىزدىك قالاي پايدا بولادى
استانا. KAZINFORM — ماماندار بۇل جاعدايدى جۇرەك- قانتامىر اۋرۋلارى مەن قانت ديابەتى سياقتى قاۋىپتى دەرتتەردىڭ نەگىزگى سەبەبى رەتىندە باعالاپ وتىر. تاقىرىپقا قاتىستى ەندوكرينولوگ مەرۋەرت نالىبايەۆا Jibek Joly تەلەارناسىنىڭ «بۇگىن Livە» باعدارلاماسىندا پىكىر ءبىلدىردى.
دارىگەردىڭ ايتۋىنشا، سەمىزدىكتى تەك جالقاۋلىقپەن بايلانىستىرۋ دۇرىس ەمەس. سەبەبى بۇل اعزاداعى كۇردەلى وزگەرىستەردىڭ، ياعني اسقىنۋلاردىڭ بەلگىسى بولۋى مۇمكىن.
- سەمىزدىك تاماقتانۋدىڭ بۇزىلۋى عانا ەمەس، گەنەتيكالىق تۇقىم قۋالاۋشىلىقپەن بايلانىستى. گەنەتيكا - كود بولسا، ەپيگەنەتيكا ونى وزگەرتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن دۇنيە. ول سترەسسكە بەيىمدەلۋ، تاماقتانۋدى دۇرىستاۋمەن كەلەدى. مۇنى رەتتەۋگە بولادى، - دەيدى ول.
ماماننىڭ پىكىرىنشە، ارتىق سالماقتىڭ قالىپتاسۋىنا تەك بيولوگيالىق ەمەس، ءومىر سالتى فاكتورلارى دا تىكەلەي اسەر ەتەدى. سونىڭ ىشىندە دۇرىس قالىپتاسپاعان تاماقتانۋ مادەنيەتى ماڭىزدى ءرول اتقارادى. سونىمەن قاتار گورمونالدىق وزگەرىستەردىڭ دە اسەرى بار، الايدا ونىڭ ۇلەسى شامامەن 5 پايىز عانا. بۇدان بولەك، ينسۋلينگە توزىمدىلىك تە قاۋىپ فاكتورلارىنىڭ قاتارىنا جاتادى.
مامان سترەسستىڭ دە سالماق قوسۋعا ىقپال ەتەتىنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
— پسيحولوگيالىق سترەسس ءجيى تاماقتانۋعا يتەرمەلەۋى مۇمكىن. مۇنداي ساتتە ادام ءوزىن تاماقپەن جۇباتا باستايدى، — دەيدى سپيكەر.
ەندوكرينولوگ سوڭعى جىلدارى بالالار اراسىندا سەمىزدىكتىڭ بەلەڭ الۋى الاڭداتارلىق ۇردىسكە اينالعانىن ايتتى. سونىمەن قاتار ۆيستسەرالدى سەمىزدىك، ياعني ىشكى اعزالاردىڭ اينالاسىنا ماي جينالۋى ءجيى كەزدەسەتىن ماسەلە بولىپ وتىر.
— بۇل - ىشكى ورگانداردىڭ اراسىندا مايدىڭ جينالۋى. ۇيقى بەزىنىڭ، باۋىردىڭ، جۇرەك استى مايىنىڭ باسۋى. سونىڭ ىشىندە باۋىردى ماي باسۋ قاۋىپ توندىرەدى. سەبەبى ول اعزادا سۇزگى ءرولىن اتقارادى، — دەيدى ول.
بوسانعاننان كەيىنگى سالماق ماسەلەسىنە توقتالعان مامان بۇل كەزەڭدە ايەل اعزاسىنداعى گورمونالدىق جانە پسيحولوگيالىق وزگەرىستەردىڭ اسەرى زور ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
— بوسانعان ايەلدىڭ ۇيقىسى بۇزىلادى، ءاردايىم سترەسستە بولادى. ۇيقىنى دۇرىستاۋ كەرەك. ۇيقى گورمونىنىڭ ينسۋلينمەن بايلانىسى بار، - دەيدى دارىگەر.
ماماننىڭ ايتۋىنشا، تەز سالماق تاستاۋعا ۇمتىلۋ دا دەنساۋلىققا زيان بولۋى مۇمكىن.
— كەيىنگى جىلدارى ارىقتاۋ تاقىرىبىندا جاڭا ترەندتەر پايدا بولدى. ماسەلەن، Ozempiс، مۋندجارو، پەپتيدتەر بۇگىندە كوپشىلىككە بەلگىلى. نەگىزى بۇل قانت ديابەتىن ەمدەۋگە ارنالعان دارىلىك زات. ءبىراق قازىرگى ۋاقىتتا ول سيقىرلى قۇرال رەتىندە تانىمال بولىپ كەتتى. ول ينسۋليندى، تابەتتى تەجەيدى. الايدا بۇل ادىستە سالماق بۇلشىق ەتپەن تاستالادى، سوسىن تەرى سالبىرايدى، ماي قالادى. ءدارىنى قابىلداۋدى توقتاتقاندا شامامەن 4 ايدىڭ كولەمىندە سالماق ورنىنا قايتا كەلەدى، - دەپ ەسكەرتتى دارىگەر.
سونداي-اق مامان سپورتپەن اينالىسۋ بارىسىندا اعزانىڭ جاعدايىن ەسكەرۋگە شاقىردى.
— مىسالى، دەنەدە دەفيتسيت بولسا، فەرريتين تومەن بولسا، اعزا ودان سايىن سترەسسكە تۇسەدى. ءبىرىنشى جەتىسپەۋشىلىكتەردى تولتىرىپ، ۇيقىنى دۇرىستاپ، سپورتقا تاڭەرتەڭگى ۋاقىتتا بارۋ كەرەك. ءول ۇشىن الدىمەن مامان كەڭەسىنە جۇگىنۋ ماڭىزدى، - دەدى ول.
ەسكە سالايىق، ەلىمىزدە دەنساۋلىققا قاۋىپتى جاعدايلاردى كورسەتەتىن كارتا ىسكە قوسىلدى.
