اقتاۋدا جاس اسكەري ۇشقىش اۋە شەكاراسىن قورعاپ ءجۇر

وسىنداي كۇردەلى تەحنيكانى اۋەدە ەركىن مەڭگەرۋ تىڭعىلىقتى دايىندىقتى، جوعارى شەبەرلىك پەن توزىمدىلىكتى تالاپ ەتەدى. وسىنداي جاۋاپتى سالانى تاڭداعان جاس مامانداردىڭ ءبىرى — ۇشقىش ءالي ورىنبايەۆ. ول — ەكى مارتە كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى تالعات بيگەلدينوۆ اتىنداعى اۋە قورعانىسى كۇشتەرى اسكەري ينستيتۋتىنىڭ تۇلەگى.

بۇگىندە اقتاۋ قالاسىنداعى اۆياتسيالىق بازادا ورنالاسقان № 30153 اسكەري بولىمىندە قىزمەت اتقارىپ، ەلىمىزدىڭ اۋە شەكاراسىن قورعاۋعا ۇلەس قوسىپ كەلەدى.

اقتوبە قالاسىنىڭ تۋماسى، جاس ۇشقىش، اعا لەيتەنانت ءالي ورىنبايەۆ تىكۇشاقپەن 350 ساعاتتان استام اۋەدە ۇشقان. اسكەري ۇشقىشتار ءۇشىن بۇل — ەلەۋلى تاجىريبە كورسەتكىشى. ول وقۋ بارىسىندا- اق ۇشۋ ماشىقتارىن مەڭگەرىپ، بۇگىنگە دەيىن مي-8, مي-17 جانە مي-171ش تىكۇشاقتارىن باسقارعان.

ءالي ءوز ءومىرىن ەرتە جاستان-اق اۆياتسيا سالاسىمەن بايلانىستىرادى. ول بالا كۇنىنەن كوك جۇزىنە كوز تىگىپ، قالىقتاعان ۇشاقتارعا قىزىعا قاراپ، سول بيىكتى باعىندىرۋدى ارمانداپ وسكەن.

— اكەم — اۋە قورعانىسى كۇشتەرى اسكەري ينستيتۋتىنىڭ 2001 -جىلعى تۇلەگى. انام دا وسى اسكەري سالادا قىزمەت ەتەدى، ال اكەم ۇزاق جىلدار بويى اتالعان ينستيتۋتتا ەڭبەك ەتتى. مەنى ءجيى ايەرودرومعا ەرتىپ اپارىپ، ۇشاقتار مەن تىكۇشاقتاردىڭ اۋەگە قالاي كوتەرىلەتىنىن كورسەتەتىن. سول ساتتەردەن باستاپ اۆياتسياعا دەگەن ەرەكشە قىزىعۋشىلىعىم ويانىپ، بولاشاعىمدى وسى سالامەن بايلانىستىرۋعا نىق شەشىم قابىلدادىم. اكەمنىڭ ءىزىن قۋىپ، 2019 -جىلى اسكەري اۋە وقۋ ورنىنا ءتۇستىم. 2023 -جىلى اۋە قورعانىسى كۇشتەرىنىڭ اسكەري ينستيتۋتىن مەملەكەتتىك اۆياتسيادا اۋە كەمەلەرى مەن تىكۇشاقتاردى ۇشۋ ارقىلى پايدالانۋ ماماندىعى بويىنشا ءتامامداپ، لەيتەنانت اسكەري اتاعىن يەلەندىم، — دەيدى ءالي.

جاس وفيتسەر تەك جاۋىنگەرلىك دايىندىقپەن عانا ەمەس، توتەنشە جاعدايلار كەزىندە دە بەلسەندىلىك تانىتىپ كەلەدى. اقتوبە وڭىرىندەگى سۋ تاسقىنى كەزىندە اسكەري ۇشقىشتار اپات ايماعىنا العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ جەتىپ، قۇتقارۋ جۇمىستارىنا قاتىسقان. ءالي ورىنبايەۆ تا ەكيپاج قۇرامىندا بولىپ، زارداپ شەككەن تۇرعىنداردى ەۆاكۋاتسيالاۋعا، گۋمانيتارلىق كومەكتى جەتكىزۋگە اتسالىستى. وسى ەڭبەگى ءۇشىن ول اۋە قورعانىسى كۇشتەرى باس قولباسشىلىعىنىڭ العىس حاتىمەن ماراپاتتالعان.

— بۇل — بۇكىل ەكيپاجدىڭ ورتاق ەڭبەگى. سول سىن ساعاتتا ەل سەنىمىن اقتاۋ — ءبىز ءۇشىن ەڭ باستى مىندەت. بۇل تاجىريبە ماعان اۆياتسيانىڭ تەك اسكەري مىندەتتەردى ورىنداۋدا عانا ەمەس، حالىققا كومەك كورسەتۋدە دە اسا ماڭىزدى ەكەنىن ۇقتىردى. مۇنداي گۋمانيتارلىق جۇمىستار — اتقاراتىن قىزمەتىمىزدىڭ ءبىر قىرى عانا، ال ەل مۇددەسىنە قاتىستى تاپسىرمالار بۇدان دا اۋقىمدى، — دەيدى ول.

ۇشقىشتىڭ ايتۋىنشا، اۋەگە كوتەرىلۋ بارىسىندا قاۋىپسىزدىك باستى ورىندا تۇرادى.

— ۇشۋ كەزىندە اۋە كەمەسىنىڭ تەحنيكالىق جاعدايى، ەكيپاجدىڭ ۇيلەسىمدى جۇمىسى جانە اۋا رايى — نەگىزگى فاكتورلار. اسكەري تاپسىرمالاردى ورىنداۋدا ۋاقىتتىڭ دا ماڭىزى زور. ءار شەشىم ناقتى ءارى جەدەل قابىلدانۋى ءتيىس، — دەيدى ول.

اسكەري اۆياتسيادا جاۋاپكەرشىلىك پەن ءتارتىپ بولەك. مۇندا ءار ۇشۋ جاي عانا رەيس دەپ تۇسىندىرىلمەيدى، ول ناقتى تاپسىرما بولىپ جۇكتەلەدى. ءار بۇيرىقتىڭ ارتىندا مەملەكەت مۇددەسى تۇرادى. ولار ارنايى تاپسىرما ورىنداپ، توتەنشە جاعدايلاردا جۇمىلىپ جاۋاپتى مىندەتتەردى اتقارادى. كەيدە ۋاقىتپەن جارىسادى، كەيدە كۇردەلى مەتەوجاعدايدا جۇمىس ىستەيدى. ءار كوككە كوتەرىلۋ كاسىبيلىكپەن قاتار مىنەزدى دە سىنايدى.

— مەنىڭ جۇمىسىمدا سەنىم وتە ماڭىزدى ءرول اتقارادى. ەڭ الدىمەن، كومانديرگە دەگەن سەنىم بەرىلگەن تاپسىرمانىڭ دۇرىس جوسپارلانعانىنا جانە ونىڭ ورىندالۋ ماقساتىنا تولىق كوز جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. تەحنيكاعا دەگەن سەنىم دە اسا ماڭىزدى، سەبەبى اۋە كەمەسىنىڭ سەنىمدىلىگى مەن جارامدىلىعى ۇشۋ قاۋىپسىزدىگىنىڭ نەگىزى. دەگەنمەن بۇل سەنىم ءاردايىم مۇقيات تەكسەرۋمەن جانە باقىلاۋمەن قاتار جۇرەدى. ال ءوز- وزىڭە دەگەن سەنىم — دۇرىس ءارى جەدەل شەشىم قابىلداۋدىڭ كەپىلى. اسكەري ۇشقىش رەتىندە بارلىق جاعدايدا سابىر ساقتاپ، العان ءبىلىم مەن تاجىريبەگە سۇيەنە وتىرىپ، ارەكەت ەتۋ قاجەت. وسى ءۇش سەنىم ءبىر- بىرىمەن تىعىز بايلانىستى جانە قىزمەتتىڭ تابىستى ورىندالۋىنا نەگىز بولادى، — دەيدى جاس ۇشقىش.

ەل تىنىشتىعىن قورعاۋدا اۆياتسيانىڭ ءرولى اسا ماڭىزدى. اۆياتسيا اۋە شەكاراسىن باقىلاپ، كەز كەلگەن قاۋىپتىڭ الدىن الۋ مۇمكىندىگىن بەرەدى. ول اقپارات جيناۋ، جاۋىنگەرلىك جانە قورعانىس تاپسىرمالارىن ورىنداۋ ارقىلى جەردەگى كۇشتەردىڭ ارەكەتىن تولىقتىرادى. سونىمەن قاتار اۆياتسيا توتەنشە جاعدايلاردا جەدەل ارەكەت ەتىپ، ستراتەگيالىق نىسانداردى قورعاۋعا، ازاماتتاردى ەۆاكۋاتسيالاۋعا جانە قاۋىپ-قاتەردى بولدىرماۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

— قيىن شەشىم قابىلداۋدا كوبىنە بىلىمىمە، تاجىريبەمە جانە جاعدايدىڭ ناقتى سيپاتتاماسىنا سۇيەنەمىن. ۇشقىش ءۇشىن ەموتسيا مەن ءبىر ساتتىك پىكىرلەرگە سەنۋ قاۋىپتى، سوندىقتان ءار ارەكەت لوگيكالىق، كاسىبي نەگىزدە جانە قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنا سايكەس بولۋى ءتيىس. سونىمەن قاتار ەكيپاج مۇشەلەرىمەن ءوزارا تۇسىنىستىك پەن تاجىريبە الماسۋ دا ماڭىزدى. قيىن جاعدايدا ءاربىر اقپاراتتى سالىستىرىپ، مۇمكىندىكتەردى باعالاپ، ەڭ دۇرىس شەشىمدى تەز ءارى سەنىمدى تۇردە قابىلداۋعا تىرىسامىن، — دەيدى ءالي ورىنبايەۆ.

سونىمەن قاتار ءالي ورىنبايەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرىنىڭ امباسسادورى رەتىندە الەۋمەتتىك جەلىلەردە بەلسەندى. ول Instagram جانە TikTok پلاتفورمالارىندا اسكەري قىزمەتتىڭ ەرەكشەلىكتەرىن تانىستىرىپ، جاستاردى وتان قورعاۋعا ۇندەپ ءجۇر. وسى باعىتتاعى ەڭبەگى ءۇشىن قورعانىس مينيسترلىگى تاراپىنان ماراپاتتالعان.

— ۇشقىش بولۋ — تەك ماماندىق ەمەس، ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك. ءار ۇشۋدىڭ ارتىندا ەل سەنىمى تۇر. سوندىقتان ءار تاپسىرمانى بارىنشا ءدال ءارى كاسىبي ورىنداۋعا تىرىسامىن، — دەيدى جاس وفيتسەر.

ءالي ورىنبايەۆ الداعى ۋاقىتتا اۋە قورعانىسى كۇشتەرى سالاسىندا جوعارى جەتىستىكتەرگە جەتىپ، ەلگە ادال قىزمەت ەتۋدى ماقسات ەتەدى.

بۇعان دەيىن، اقتاۋلىق كريميناليست — حانشايىم بەكبولاتوۆانىڭ قىزمەتى تۋرالى جازعان بولاتىنبىز.

اۆتورى

اياگوز ءىزباساروۆا