وسىعان بايلانىستى جيناق مولشەرى دە ۋاقىتشا وزگەردى. ەندىگى جاعداي قالاي قۇبىلادى؟ جيناقتان قاعىلماۋ ءۇشىن نە ىستەۋ كەرەك؟ زەينەتاقى اكتيۆتەرىنىڭ @- دايى شەتەل ۆاليۋتاسىندا ينۆەستيتسيالاندى. بىلە ءجۇرىڭىز، ءبىزدىڭ زەينەتاقى قاراجاتىمىز جاي جاتپايدى.
ساراپشىلار جيناقتىڭ ءبىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورى جانە 5 جەكە باسقارۋشى كومپانيالار ارقىلى ءتۇرلى اينالىمعا تۇسەتىنىن ايتادى. كەيىن ول نارىق فاكتورلارىنىڭ اسەرىنە قاراي، ءوسىپ نە تومەندەپ وتىرۋى مۇمكىن. قارجىگەر ايگەرىم ءىلياسوۆا ۆاليۋتا باعامىنىڭ قۇبىلۋى جيناققا ىقپال ەتەتىنىن جەتكىزدى. ياعني ءدال قازىر تاياۋ شىعىستاعى احۋالعا بايلانىستى مۇناي باعاسىنىڭ ءوسۋى تەڭگەنىڭ نىعايۋىنا سەبەپ بولىپ وتىر. تەڭگە بەرىك بولعان سايىن اكتيۆتەر قۇنى تومەندەيدى. تەڭگە باعامى السىرەسە، كەرىسىنشە وسەدى.
اسان احمەتجان، ق ر ۇلتتىق بانكىنىڭ باسپا ءسوز حاتشىسى:
- جىل باسىنان بەرى تەڭگە باعامى نىعايىپ كەلەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە ينۆەستيتسيالىق پورتفەلدىڭ 8,9 بولاتىن ۆاليۋتالىق اكتيۆتەرى قايتا باعالانىپ، ناتيجەسى تەرىس ماندە شىقتى. بۋحالتەرلىك ەسەپ ستاندارتتارىنا سايكەس باعامدى قايتا باعالاۋدىڭ مۇنداي تەرىس ءمانى ۋاقىتشا ىسكە اسىرىلماعان تابىستىڭ تومەندەۋى رەتىندە كورسەتىلەدى. ۆاليۋتا ناقتى تەڭگەگە ايىرباستالمايىنشا بۇل وزگەرىستەر تەك ەسەپتىك سيپاتتا بولادى جانە ناقتى شىعىندى بىلدىرمەيدى. ياعني قاراجاتتىڭ ازايۋى دەپ سانالمايدى.
زەينەتاقى جيناعىنىڭ دەنى ب ج ز ق ساقتالعان
دەمەك جيناق سوماسى ۆاليۋتا باعامى، نارىقتاعى جاعداي جانە ينۆەستيتسيالىق ستراتەگياعا قاراي قۇبىلادى. ويتكەنى اكتيۆتەردىڭ ءوزى - اكسيالار بويىنشا ديۆيدەند، وبليگاتسيالار بويىنشا كۋپوندىق تولەم، سونداي-اق تۇراقتى زەينەتاقى جارنالارى ارقىلى قالىپتاسادى. ناۋرىزدا ينۆەستيتسيالىق تابىس 240 ميلليارد تەڭگەگە از بولعانىن ايتتىق. بۇعان قور نەمەسە جەكە باسقارۋشى كومپانيالاردىڭ ينۆەستيتسيالىق ستراتەگياسى ىقپال ەتكەنى ءسوزسىز. ساراپشىلار ۇلتتىق بانكتىڭ ادەتتە تاۋەكەلى تومەن كونسەرۆاتيۆتى ساياسات ۇستاناتىنىن ايتادى. ال جەكە باسقارۋشى كومپانيالار نەعۇرلىم اگرەسسيۆتى ستراتەگيالاردى تاڭداۋى مۇمكىن. بۇل جوعارى تابىس اكەلەدى، دەگەنمەن تاۋەكەل دە جوق ەمەس. ازىرگە قازاقستاندىقتار جيناعىن مۇندا باعىتتاۋعا اسىقپاي وتىر. زەينەتاقى جيناعى 0 ج ب ك ءوتۋى مۇمكىن ايتسە دە، ەلدە زەينەتاقى جيناقتارىن تۇگەل جەكە باسقارۋشى كومپانيالارعا سەنىمگەرلىككە بەرۋ ۇسىنىلدى. بۇل باستامانى ۇلتتىق بانك ءتوراعاسى قولداپ وتىر.
تيمۋر سۇلەيمەنوۆ: «ەگەر زاڭنامالىق دەڭگەيدە شەشىم قابىلدانسا، بۇل بولاشاق زەينەتكەرلەرگە تاڭداۋ مۇمكىندىگىن بەرەدى. سونىمەن قاتار باعالى قاعازدار نارىعىنا وڭ اسەر ەتەدى. ەگەر جەكە قور كوبەيسە، باسەكەلەستىك ارتىپ، اكتيۆتەردى باسقارۋدان سالىمشىلارعا كوبىرەك تابىس اكەلۋى مۇمكىن»، - دەيدى.
ازىرگە جيناقتارىڭىزدىڭ جارتىسىن وتكىزىپ كورسەڭىز بولادى.
ايگەرىم ءىلياسوۆا، قارجىگەر:
- قارجىلىق ساۋاتتىلىعى جوعارى، قۇندى قاعازدار نارىعىن جاقسى بىلەتىن جانە جەكە باسقارۋشى كومپانيالاردىڭ ينۆەستيتسيالىق ستراتەگياسىن جاقسى ءتۇسىنىپ، وزىنە لايىقتى ستراتەگيانى تاڭداي الاتىن ادامدارعا بۇل جاقسى مۇمكىندىك. ال قۇندى قاعازدار نارىعىن تۇسىنبەيتىن ادامدارعا بۇكىل جيناقتارىن ءبىرىڭعاي قوردا ۇستاي بەرۋگە بولادى.
زەينەتاقى جيناعىنا كەپىلدىك بار
قارجىگەرلەر ءدال قازىر الاڭداۋعا نەگىز جوق دەيدى. ويتكەنى «ۇزاق مەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا جيناقتار تۇراقتى جارنالار مەن ينۆەستيتسيالىق تابىس ەسەبىنەن وسەدى. ال مەملەكەت ينفلياتسيا دەڭگەيىن ەسكەرە وتىرىپ زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ ساقتالۋىنا كەپىلدىك بەرەدى». جەكە باسقارۋشى كومپانيالاردا دا كەپىلدىك بار، ءبىراق باسقاشا.
ايگەرىم ءىلياسوۆا، قارجىگەر:
- ول ءارتۇرلى بەلگىلەنگەن قۇندى قاعازداردىڭ ورتاشا كورزيناسى دەپ ايتۋعا بولادى. سول ورتاشا كورسەتكىشتەن تابىس تومەن بولماۋى كەرەك. ال ەندى ول كورسەتكىش ينفلياتسيادان تومەن بولۋى مۇمكىن. كەيبىر كەزەڭدەردە ول مينۋسقا دا كەتۋى مۇمكىن. نارىقتىڭ قۇبىلۋىنا قاراي. الايدا كەيبىر كەزەڭدەردە تابىسى وتە جوعارى ينفلياتسيادان جوعارى، ۇلتتىق قوردان جوعارى بولۋى مۇمكىن. سوندىقتان ءار ادام وزىنە لايىقتى ستراتەگيانى تاڭداي الادى.
جيناق ەسەبىنەن ءۇي العاندار كوبەيدى
«قارتتىق شاققا، قاراشاڭىراقتا وتىرىپ جەتەيىن» دەيتىندەر دە از ەمەس. اسىرەسە يپوتەكا راسىمدەۋ قاتاڭدايدى دەگەندى ەستىگەلى، ازاماتتار جيناقتارىنىڭ ءبىر بولىگىن شەشىپ الۋدى ۇدەتتى. ساۋىردە تۇسكەن ءوتىنىش كولەمى 66 ميلليارد تەڭگەگە جەتتى. بۇل الدىڭعى ايدان 33 پايىز كوپ.
24.kz