ازاماتتاردىڭ كوبى ەندى ونى ساقتاندىرۋ كومپانياسى ارقىلى ءومىر بويعى تولەمدى راسىمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن زەينەتاقى قاراجاتىن پايدالانۋدىڭ بالاما ءتاسىلى رەتىندە كورە باستادى.
زەينەتاقى جيناعىنىڭ ەڭ تومەنگى جەتكىلىكتى شەگى كوتەرىلگەلى بەرى زەينەتاقى اننۋيتەتىنە سۇرانىس ارتتى. ويتكەنى ەندى ءبىرقاتار ازامات زەينەتاقى جيناعىنىڭ ءبىر بولىگىن تۇرعىن ءۇي جاعدايىن جاقسارتۋعا نەمەسە ەمدەلۋگە پايدالانا المايدى. سوندىقتان ولار ءۇشىن زەينەتاقى اننۋيتەتى اناعۇرلىم وزەكتى قۇرالعا اينالدى. وسى ورايدا ماماندار اڭگىمە زەينەتاقىمەن قامتۋدىڭ تاياۋ بولاشاققا ارنالعان ۇلگىسى تۋرالى بولعاندىقتان بارلىق شارتتى مۇقيات سارالاعاننان كەيىن عانا شەشىم قابىلداۋعا كەڭەس بەرەدى.
زەينەتاقى اننۋيتەتىنىڭ ءمانى نەدە ەكەنىن ب ج ز ق ءتۇسىندىردى. بۇل - سالىمشى مەن ساقتاندىرۋ ۇيىمى اراسىنداعى زەينەتاقى جيناعى ەسەبىنەن اي سايىنعى ءومىر بويعى تولەمدى الۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن كەلىسىم. بۇگىندە قازاقستاندىقتار زەينەتاقى جيناعىن الۋدىڭ بىرنەشە جولىن تاڭداي الادى.
ولار:
جيناق تولىق تاۋسىلعانعا دەيىن تىكەلەي ب ج ز ق- نان كەستە بويىنشا تولەم الۋ؛
قارجىنىڭ ءبىر بولىگىن نەمەسە بارلىعىن ساقتاندىرۋ كومپانياسىنا اۋدارىپ، ءومىر بويعى تولەمدى الۋ؛
وسى ەكى تەتىكتى قولدانا وتىرىپ، ارالاس نۇسقانى پايدالانۋعا بولادى.
ساقتاندىرۋ ۇيىمى ارقىلى تولەمدى راسىمدەۋ ءۇشىن زەينەتاقى اننۋيتەتى جونىندەگى كەلىسىمشارت جاسالادى.
دەرەۋ تولەنەتىن جانە كەيىنگە قالدىرىلعان اننۋيتەت: ايىرماشىلىعى نەدە
ب ج ز ق زەينەتاقى اننۋيتەتىن ەكىگە بولەدى. دەرەۋ تولەنەتىن ءتۇرى اياسىندا شارت جاسالعاننان كەيىن بىردەن تولەم جاسالا باستايدى. ءول ۇشىن سالىمشىنىڭ زەينەتاقى قورىندا زەينەتاقى اننۋيتەتىن ساتىپ الۋ ءۇشىن جەتكىلىكتى قارجى بولۋى مىندەتتى. مۇنى 55 جاستان اسقان ەر ازاماتتار، 53 جاستان اسقان ايەل ادامدار جاساي الادى. 2028-جىلعى 1-قاڭتاردان باستاپ ايەلدەردىڭ زەينەتاقى اننۋيتەتىن راسىمدەۋگە ارنالعان جاس شەگى بىرتىندەپ كوتەرىلىپ، 2031-جىلى 55 جاسقا دەيىن جەتەدى. زياندى جانە قاۋىپتى وندىرىستە ەڭبەك ەتەتىن جۇمىسشىلار ءۇشىن وزگەشە شارت قاراستىرىلعان. ەگەر مىندەتتى كاسىپتىك زەينەتاقى جارناسىنىڭ ءتۇسۋ مەرزىمى 60 ايدان كەم بولماسا، جەدەل اننۋيتەتتى 50 جاستان باستاپ راسىمدەۋگە بولادى.
كەيىنگە قالدىرىلعان اننۋيتەت بويىنشا كەلىسىم شارتتى الدىن الا جاساي الاسىز. ال تولەم بەلگىلەنگەن مەرزىمنەن كەيىن ۇسىنىلادى. ونى زەينەتاقى جيناعى جەتكىلىكتى ادامدار 45 جاستان، ال زياندى ءوندىرىس جۇمىسشىلارى وزىنە مىندەتتى كاسىپتىك جارنا كەم دەگەندە 5 جىل (60 اي) بويى اۋدارىلىپ تۇرعان جاعدايدا جاساۋعا قۇقىلى. ال تولەم ەر ادامدارعا 55 جاستان، ايەل ادامدارعا 53 جاستان (جاس مولشەرىنىڭ كەزەڭ-كەزەڭىمەن ۇلعاياتىنى ەسكەرىلە وتىرىپ)، زياندى ءارى قاۋىپتى ءوندىرىس جۇمىسشىلارىنا 50 جاستان كەيىن بەرىلەدى.
اننۋيتەتكە قىزىعۋشىلىق ارتتى
ەگەر 2024 -جىلى ب ج ز ق جالپى سوماسى 394,5 ميلليارد تەڭگەدەن جوعارى اۋدارىم جاساۋ جونىندەگى 62592 ءوتىنىشتى ورىنداسا، وتكەن جىلى مۇنداي ءوتىنىش سانى 91238 گە جەتىپ، اۋدارىم سوماسى 427 ميلليارد تەڭگەگە جۋىقتادى.
قوردىڭ مالىمەتىنشە، 2026-جىلدىڭ 1-قاڭتارى مەن 1-ماۋسىمى ارالىعىندا ساقتاندىرۋ ۇيىمدارىنا 45843 ءوتىنىش نەگىزىندە 199,91 ميلليارد تەڭگە زەينەتاقى جيناعى اۋدارىلعان. بۇل ءوسىم، اسىرەسە، ەڭ تومەنگى جەتكىلىكتىلىك شەك كوتەرىلگەننەن كەيىن ايتارلىقتاي بايقالدى. مىسالى، جاڭا جەتكىلىكتى شەك جاريا بولعاننان كەيىن ارادا ون كۇن وتكەسىن، ياعني 2026-جىلدىڭ 5-15 ماۋسىمى ارالىعىندا قۇنى 34,02 ميلليارد تەڭگە 6 345 اۋدارىم جاسالعان.
وسىدان تۋرا ءبىر اي بۇرىن، ياعني 5-15-مامىر ارالىعىندا 2984 ءوتىنىش بويىنشا 12,07 ميلليارد تەڭگە اۋدارىلعان. وسىلايشا اۋدارىم سانى ەكى ەسەگە جۋىق، ال ساقتاندىرۋ كومپانيالارىنا باعىتتالعان قارجى كولەمى ءۇش ەسە دەرلىك وسكەن.
ودان باس تارتۋعا بولا ما
كەلىسىم جاساعاننان كەيىن زەينەتاقى جيناعىن ب ج ز ق-عا قايتارۋعا بولمايدى. دەگەنمەن، زاڭنامادا كەلىسىمدەگى شارتتى وزگەرتۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلعان. سالىمشى كەلىسىم جاساعان سوڭ ەكى جىلدان كەيىن ساقتاندىرۋ كومپانياسىنا ساقتاندىرۋ تولەمىنىڭ مولشەرىن تومەندەتۋ جانە ساقتاندىرۋ سىياقىسىنىڭ ءبىر بولىگىن ب ج ز ق-عا قايتارۋ تۋرالى وتىنىشپەن جۇگىنە الادى.
- قازاقستان رەسپۋبليكاسى الەۋمەتتىك كودەكسىنىڭ تالابىنا سايكەس ب ج ز ق-عا ساقتاندىرۋ كومپانياسىنداعى بارلىق جيناعىڭىز بەن زاڭ بويىنشا وندا قالۋى ءتيىس ەڭ تومەنگى سومانىڭ اراسىنداعى ايىرماشىلىققا ساي كەلەتىن قارجىنى قايتارا الاسىز، - دەپ ناقتىلادى ب ج ز ق.
وسىلايشا قارجىنىڭ تەك ءبىر بولىگىن قايتارۋعا بولادى. ساقتاندىرۋ كومپانياسىندا سىزگە ءومىر بويى ءار اي سايىن تولەنەتىن اقشا قالۋى كەرەك. ونىڭ مولشەرى سول ۋاقىتتاعى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ p ىنان از بولماۋى قاجەت. قاجەت قۇجاتتار مەن ءوتىنىش بەرۋ تاسىلدەرى تۋرالى كوبىرەك اقپاراتتى ب ج ز ق سايتىنىڭ «قىزمەتتەر مەن زەينەتاقى انۋيتەتى» بولىمىنەن تاباسىز.
ب ج ز ق شەشىم قابىلدار الدىندا قانداي كەڭەس بەرەدى
قور اتاپ وتكەندەي، بارلىق ادامعا بىردەي ورتاق شەشىم جوق. ب ج ز ق-دان تولەم الۋ مەن زەينەتاقى اننۋيتەتى اراسىنداعى تاڭداۋ ادامنىڭ قارجىلىق ماقساتىنا، ومىرلىك جاعدايى مەن تاۋەكەلگە قالاي قارايتىنىنا بايلانىستى.
كەلىسىم جاساماس بۇرىن مىنانى ەسكەرۋ كەرەك:
بىرنەشە ساقتاندىرۋ كومپانياسىنىڭ شارتتارىن مۇقيات وقىپ شىعىڭىز؛
ولاردىڭ تاجىريبەسى مەن قارجىلىق كورسەتكىشتەرىنە كوز جەتكىزىڭىز؛
زەينەتكە شىققاننان كەيىنگى تابىستىڭ بولاشاق قاجەتتىلىگىن باعالاۋ؛
بولاشاق تولەم مولشەرىن سالىستىرۋ.
ءول ۇشىن سالىمشىلار ب ج ز ق-نىڭ زەينەتاقى كالكۋلياتورىن پايدالانا الادى. وسىلايشا بولاشاق زەينەتاقىڭىزدى ەسەپتەيسىز. ەگەر جيناعىڭىز جەتكىلىكتى بولسا، زەينەتاقى اننۋيتەتىنىڭ بولجامدى تولەمى تۋرالى ءبىلىپ، ونى ب ج ز ق تولەمىمەن سالىستىرۋعا بولادى.
- اعىمداعى قارجىلىق مۇمكىندىكتى عانا ەمەس، سونىمەن قاتار الداعى ومىرىڭىزدەگى وزگەرىستەردى دە ەسكەرۋ ماڭىزدى،-دەپ اتاپ ءوتتى ب ج ز ق.
بۇعان دەيىن ءبىز جەتكىلىكتى شەك وسكەن سوڭ، ياعني 2026-جىلدىڭ 5-10 ماۋسىمى ارالىعىندا بج ز ق تۇرعىن ءۇي شارتىن جاقسارتۋ ماقساتىندا ءبىرجولعى زەينەتاقى تولەمى تۋرالى 52 ءوتىنىشتى ورىنداعانىن جازعانبىز.
سونداي-اق ق ر ەڭبەك جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى 2003-جىلدان باستاپ جۇمىس ىستەگەن مەملەكەتتىك كەپىلدىك كۇشىن جويعاننان كەيىن زەينەتاقى جيناعىن باسقارۋ جۇيەسىنىڭ قالاي وزگەرەتىنىن مالىمدەدى.