2025 -جىلى ميلليون ءتولقۇجات بەرىلدى
جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىندا سىرتقى ساياساتقا كوڭىل بولىنگەنىن بىلەمىز. ونىڭ ىشىندە حالىقارالىق ارەنادا ەل بەدەلىن ارتتىرۋ، ۇلتتىق كودتى جاڭعىرتۋ قامتىلعان بولاتىن. الداعى ۋاقىتتا قازاقستان پاسپورتىنىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدە مويىندالۋىنا اتا زاڭنىڭ كومەگى كوپ تيمەك.
قازاقستاندا ءتولقۇجاتتىڭ 3 ءتۇرى قولدانىلادى: جالپى ازاماتتىق، قىزمەتتىك جانە ديپلوماتيالىق. زاڭ شەڭبەرىندە ءاربىرىنىڭ وزىندىك قۇزىرەتى مەن مۇمكىندىگى قاراستىرىلعان. ءتۇسى مەن اقپارىندا ايىرماشىلىق بار. حالىق اراسىندا شەتەلگە شىعۋ ءۇشىن العاشقىسى قولدانىلسا، سوڭعى ەكەۋى ىسكەرلىك ساپاردا قاجەت.
كەيىنگى جىلدارى قازاقستاندىقتار اراسىندا ءتولقۇجات الۋ ۇدەگەن. ەستە بولسا، وتكەن جىلى ءتولقۇجات پەن جەكە كۋالىك بەرۋ سۇرانىستاعى مەملەكەتتىك قىزمەتتەر قاتارىندا بولعان ەدى. ناتيجەسىندە، ميگراتسيالىق قىزمەت كوميتەتى 1 ميلليوننان اسا ازاماتقا ق ر پاسپورتىن تابىستاپتى.
راسىندا، قازاقستاندىقتاردىڭ باسىم دەنى ساياحات پەن ساپاردا ازاماتتىق كوك ءتۇستى ءتولقۇجاتتى پايدالانادى. ول - ازاماتتىقتى راستايتىن ءارى شەتەلگە شىعۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن قۇجات. كوك ءتۇستى، جازۋ مەملەكەتتىك جانە اعىلشىن تىلىندە جازىلعان. پاسپورتتا قاجەتتى بازالىق مالىمەتتەر كورسەتىلىپ، شەكارا اسۋ كەزىندە كەڭ قولدانىلادى. ءتولقۇجات قازاقستاندىقتارعا جاسىنا قاراماستان ولاردىڭ قالاۋى بويىنشا بەرىلەدى. ءتولقۇجاتتىڭ جارامدىلىق مەرزىمى - 10 جىل. الۋ ءتارتىبى دە شەگەلەنگەن. ارنايى باج تولەمىن جاساپ، مەرزىمدى كۇتۋ قاجەت.
مىسالى، بيىلدان باستاپ بالالارعا 24 بەتتىك پاسپورت جاساتۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك باج 4 ا ە ك (17300 تەڭگە) بولدى. ەرەسەكتەر 36 بەتتەن تۇراتىن ستاندارتتى پاسپورت ءۇشىن 8 ا ە ك (34600 تەڭگە)، 48 بەتتىك قۇجات ءۇشىن 12 ا ە ك (51900 تەڭگە) تولەيدى. ەسكەرەتىن جايت، ارنايى الەۋمەتتىك توپقا جاتاتىن ازاماتتار ءۇشىن اقى الىنبايدى.
قورعانىس ەلەمەنتى كۇشەيتىلدى
وتكەن جىلى 1 ميللوننان استام ادام پاسپورت يەلەندى دەدىك. ميگراتسيالىق قىزمەت كوميتەتىنىڭ دەرەگىنشە، سونىڭ 5 مىڭنان استامىنا جاڭا قورعانىس ەلەمەنتتەرى ەنگىزىلگەن. سەبەبى 2025 -جىلدىڭ شىلدە ايىنىڭ ورتاسىنان باستاپ پاسپورت جاڭا قورعانىس ەلەمەنتتەرىمەن جابدىقتالا باستادى.
بۇل نەندەي قورعانىس؟ قازاقستان ازاماتىنىڭ پاسپورتى مەن ازاماتتىعى جوق ادامنىڭ كۋالىگىنىڭ 2-بەتىنە قورعانىش گولوگرافيالىق پلەنكاعا سالىنعان بارىس بەينەسى بار HDM-ەلەمەنتى (جوعارى اجىراتىمدىلىق مەتالداندىرۋ ەلەمەنتى) ورنالاستىرىلادى. HDM - زاماناۋي تەحنولوگياعا نەگىزدەلگەن، قۇجاتتاردىڭ قولدان جاسالۋىنان قورعاۋ دەڭگەيىن ايتارلىقتاي كۇشەيتەتىن شەشىم. بۇل ەلەمەنت ۆيزۋالدى تۇرعىدا تانىمال ءارى تانۋعا وڭاي، سول ارقىلى قۇجاتتىڭ ءتۇپنۇسقالىعىن جىلدام انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە، وزگەرىس ازاماتتاردىڭ جەكە دەرەكتەرىن قورعاۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ، قۇجاتتاردى قولدان جاساۋدان ساقتاۋ ماقساتىندا ەنگىزىلگەن كورىنەدى. شارا «جەكە باستى كۋالاندىراتىن قۇجاتتار تۋرالى» زاڭنىڭ 26-بابىنا سايكەس جۇرگىزىلگەن. قۇزىرلى ورگان جاڭا قورعانىس ءتاسىلىنىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىككە اسەرى جوق، تەرىس الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق نەمەسە قۇقىقتىق كەلەڭسىزدىككە اكەلمەيدى دەپ وتىر.
جاڭا قورعانىس ەلەمەنتى بار پاسپورتتاردى الۋدىڭ بىرنەشە جولى بار: پاسپورتتىڭ مەرزىمى اياقتالعان كەزدە، قۇجات جارامسىز بولعان جاعدايدا نەمەسە ازامات ءوز ەركىمەن اۋىستىرۋ تۋرالى ءوتىنىش بەرگەندە قولعا تيەدى. جارامدىلىق مەرزىمى ءالى بىتپەگەن قۇجاتتار ءوز كۇشىندە قالا بەرمەك جانە ولاردى اۋىستىرۋ مىندەتتى ەمەس.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا، جاڭا قورعانىس ەلەمەنتىنەن قورقۋتىڭ قاجەتى جوق. ونىڭ ۇستىنە ساقتىققا ارنالعان ارنايى سيپتەر بۇرىن دا بولعان. مىسالى، ءتولقۇجاتتىڭ تەحنيكالىق سيپاتتاماسىن الايىق. قازىرگى پاسپورت مولشەرى 88x125 م م، بۇرىشى جۇمىرلانعان مۇقابا. مۇقابادا پاسپورت يەسى تۋرالى ەلەكتروندىق اقپارات تاسىمالداۋعا ارنالعان ميكروسحەما، ياعني چيپ بار. ول چيپتە كەسكىندەمەلىك جانە ماتىندىك اقپارات قانا ساقتالادى، بايلانىس ينتەرفەيسى جوق. دەمەك، ەشقانداي باقىلاۋ بولۋى مۇمكىن ەمەس.
سونىمەن قاتار وتكەن جىلى جاۋاپتى مينيسترلىك جاڭا ۇلگىدەگى پاسپورتىڭ ديزاينىن تانىستىرعان ەدى. ەندى پاسپورتتىڭ ىشىندە بارىس تاڭبا (ياعني، ارنايى بەلگىسى) رەتىندە قۇجات ءنومىرىنىڭ استىندا ورنالاسادى. مۇنداي بەلگى جالعان پاسپورت جاساۋدىڭ جولىن كەسۋگە جانە ازاماتتاردىڭ جەكە مالىمەتتەرىن قورعاۋعا كومەكتەسپەك.
ال ءتولقۇجاتتىڭ ءداستۇرلى كوك ءتۇسى ساقتالادى.
قانشاما جاڭارۋ كەزەڭى وتسە دە پاسپورتتىڭ تۇسىنە قاتىستى ۇستانىم وزگەرىسسىز قالىپ كەلەدى. بۇل جايدان-جاي تاڭدالعان شەشىم ەمەس، حالىقارالىق نورما مەن يدەولوگيالىق يشارا سانالادى. سەبەبى دۇنيەجۇزى ەلدەرىنىڭ حالىقارالىق ءتولقۇجاتتارى ءتورت تۇسپەن شەكتەلەدى: كوك، قىزىل، جاسىل جانە قارا. 1920 -جىلى ۇلتتار ليگاسىنىڭ كونفەرەنتسياسىندا حالىقارالىق پاسپورتتىڭ ستاندارتتالعان ءتۇرى تۋرالى كەلىسىم قابىلداندى.
عاسىرعا جۋىق ۋاقىت وتسە دە، مەملەكەتتەر ورتاق ماندە قادام جاساۋدى قۇپتاعان. كەيبىر ەل مەملەكەتتىك تۋداعى ءتۇستىڭ ءبىرىن تاڭداسا، باسقاسى ءدىني-ساياسي احۋالدىڭ سيمۆوليكالىق رەڭكىن العان. جالپى كوك ءتۇس مەملەكەتتىك ءرامىز - تۋ مەن ەلتاڭبادا دا كەڭ قولدانىلعان. قازاقستان دا كوك تۋمەن ماندەس كوك ءتولقۇجاتتى تاڭداۋ ارقىلى ساباقتاس شەشىم شىعاردى دەسەك، ارتىق ەمەس.
رەيتينگتە 61-ورىن
جاقىندا Henley - Partners كومپانياسى جىل سايىن جاريالايتىن پاسپورتتار يندەكسىندە قازاقستان پوزيتسياسىن جاقسارتتى. جاڭا رەيتينگتە قازاقستاندىق ءتولقۇجات 61-ورىنعا كوتەرىلدى. بۇعان دەيىن قازاقستان 64-ورىندا بولعان ەدى. وسىلايشا، ورتالىق ازيا ەلدەرى اراسىندا قازاقستاندىق پاسپورت ەڭ «مىقتى» قۇجات سانالادى.
جالپى وتكەن جىلى قازاقستان ۆيزاسىز ەلدەر سانى جاعىنان ورتالىق ازيادا ءبىرىنشى ورىنعا شىقتى. ءقازىر ەل ازاماتتارى 79 مەملەكەتكە ۆيزاسىز ساپارلاي الادى. بۇل ءتولقۇجاتتىڭ دارەجەسى مەن ديپلوماتيالىق بايلانىس دەڭگەيىن كورسەتسە كەرەك.
ايتا كەتەيىك، 2026 -جىلى ەڭ ءتيىمدى ءتولقۇجاتتار سينگاپۋر، جاپونيا جانە وڭتۇستىك كورەيا ازاماتتارىنا تيەسىلى. مىسالى، سينگاپۋر ازاماتتارى 227 ەل مەن اۋماقتىڭ 192-سىنە ۆيزاسىز كىرە الادى. جاپونيا مەن وڭتۇستىك كورەيا ازاماتتارى 188 ەلگە ۆيزاسىز بارۋ مۇمكىندىگىنە يە.
ءۇشىنشى ورىنعا بەس ەۋروپالىق ەل - دانيا، ليۋكسەمبۋرگ، يسپانيا، شۆەتسيا جانە شۆەيتساريا بىردەي دەڭگەيدە يە بولدى. بۇل ەلدەردىڭ ازاماتتارى 186 مەملەكەت پەن اۋماققا ۆيزاسىز بارا الادى. قازاقستان اتالعان رەيتينگتە جوعارى كوتەرىلگەنىن اتاپ وتتىك.
سونىمەن قاتار، بىلتىر وتكەن اۆياتسيالىق قاۋىپسىزدىك اۋديتى قازاقستان پاسپورتىنا دەگەن سەنىم كورسەتكىشىن تاعى ءبىر ناقتىلاپ بەردى. تەكسەرۋ ناتيجەسىندە قازاقستان ,7 سايكەستىك كورسەتكەن. الەمدىك ورتاشا كورسەتكىش - r، ەۋروپاداعى ورتاشا دەڭگەي - ,9. بۇل كورسەتكىشتەر قۇجاتتىڭ جالعان جاسالۋىنان جوعارى دەڭگەيدە قورعالعانىن جانە حالىقارالىق تالاپتارعا تولىق ساي ەكەنىن بىلدىرەدى.