بۇل ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماق 2004 -جىلى ەكولوگيالىق، عىلىمي، تاريحي جانە ەستەتيكالىق ماڭىزى زور تابيعي كەشەندەردى ساقتاۋ ماقساتىندا قۇرىلعان.
شارىن ۇلتتىق پاركى - تابيعاتتىڭ قايتالانباس تۋىندىسى. مۇندا ميلليونداعان جىلدار بويى قالىپتاسقان ەرەكشە لاندشافتتار، سيرەك كەزدەسەتىن وسىمدىكتەر مەن جانۋارلار الەمى ساقتالعان.
- پاركتىڭ ەڭ تانىمال نىساندارىنىڭ ءبىرى - شارىن شاتقالى. تابيعاتتىڭ ءوزى سومداعان الىپ قامالدارعا ۇقساس قىزىل جارتاستاردان قۇرالعان بۇل شاتقالدىڭ تاريحى ميلليونداعان جىلدارعا سوزىلادى. بيىكتىگى 370 مەترگە دەيىن جەتەتىن شاتقال قازاقستاننىڭ عانا ەمەس، الەمدىك دەڭگەيدەگى تابيعي مۇرالاردىڭ ءبىرى بولىپ سانالادى، - دەپ حابارلادى مينيسترلىكتەن.
شارىننىڭ تاعى ءبىر ەرەكشە بايلىعى - شارىن ەرەن توعايى. بۇل — مۇز باسۋ داۋىرىنەن بەرى ساقتالىپ كەلە جاتقان سيرەك تابيعي ەسكەرتكىش. وزەن بويىندا تابيعي جاعدايدا وسەتىن سوعدى ەرەنى اعاشتارى وتكەن ءداۋىردىڭ ءۇنسىز كۋاسىندەي بۇگىنگى كۇنگە جەتكەن. جەرگىلىكتى حالىق بۇل اعاشتى «ەرەن» دەپ اتايدى. الەمدە وتە سيرەك كەزدەسەتىن بۇل اعاشتاردىڭ تابيعي وسەتىن نەگىزگى مەكەندەرىنىڭ ءبىرى ءدال وسى شارىن ءوڭىرى بولىپ تابىلادى.
— ۇلتتىق پارك قۇرامىنداعى قىزىل قاراساي مەن ۇلكەن بۇعىتى ۋچاسكەلەرى دە تابيعي بايلىققا اسا باي. مۇندا قاراقۇيرىقتار ەركىن جايىلىپ، بۇركىت، يتەلگى، دۋاداق سەكىلدى سيرەك قۇستار مەكەندەيدى. سونىمەن قاتار ونداعان ەندەميكالىق جانە سيرەك كەزدەسەتىن وسىمدىكتەر تۇرلەرى وسەدى، — دەلىنگەن حابارلامادا.
شارىن ۇلتتىق پاركىنىڭ جانۋارلار دۇنيەسى دە ەرەكشە. مۇندا سۇتقورەكتىلەردىڭ 34 ءتۇرى، باۋىرىمەن جورعالاۋشىلاردىڭ 18 ءتۇرى، قوسمەكەندىلەردىڭ 4 ءتۇرى جانە 246-عا جۋىق قۇس ءتۇرى تىرشىلىك ەتەدى. قازاقستاننىڭ قىزىل كىتابىنا ەنگەن قاراقۇيرىق، تۇركىستان سىلەۋسىنى، سابانشى جانە ورتا ازيا كامشاتى سياقتى سيرەك جانۋارلار وسى ءوڭىردى مەكەندەيدى.
تابيعاتتى تاماشالاۋعا كەلگەن قوناقتار ءۇشىن پارك اۋماعىندا جالپى ۇزىندىعى 30,5 شاقىرىم بولاتىن ءتورت تۋريستىك باعىت ۇيىمداستىرىلعان. شارىن ەرەن توعايى، شارىن شاتقالى- قامالدار اڭعارى، بەيىتتەر مەن قورعاندار باعىتى جانە تەمىرلىك - كىشى شاتقال باعىتى كەلۋشىلەرگە تابيعات پەن تاريحتىڭ تىلسىم سىرلارىن اشىپ كورسەتەدى.
شارىن مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پاركى — بۇل تابيعاتتىڭ وتكەنىن بۇگىنمەن جالعاعان، ەرەكشە بيوالۋانتۇرلىلىكتى ساقتاپ تۇرعان باعا جەتپەس مۇرا. ونىڭ اسەم كورىنىستەرى، باي تابيعاتى مەن تەرەڭ تاريحى ءاربىر ادامدى تاڭعالدىرىپ، تۋعان جەر تابيعاتىن قادىرلەۋگە شاقىرادى.
ايتا كەتەيىك، بىلتىر كولساي مەن شارىنعا 850 مىڭ تۋريست بارعان.