قازىر قولدان كولىك الۋ لوتەرەيا سەكىلدى. ءساتتى ساۋدا جاسايسىز با، جوق پا، باعىڭىزعا بايلانىستى. نارىقتا ۇسىنىستار تولىپ تۇرعانمەن، ارلى، ادال ساتۋشىلار دا، الاياقتار دا كەزدەسەدى. ستاتيستيكاعا جۇگىنسەك، ساتىپ الۋشىلار بۇل ماسەلەدە نەگىزىنەن ءۇش ءتۇرلى قيىندىققا ۇشىرايدى.
قارجى ۇيىمدارىندا كەپىلدە تۇرعان كولىكتەر؛
جەكە سوت ورىنداۋشىلارى تىركەۋ ارەكەتتەرىنە شەكتەۋ قويعان ماشينالار؛
ۇرلانىپ، اگرەگات نومىرلەرى قاساقانا وزگەرتىلگەن تەحنيكالار.
قاسكويلەردىڭ تۇزاعىنا ءتۇسىپ قالماۋ ءۇشىن اۆتوكولىكتىڭ وتكەنىن ق ر زاڭناماسىنا جانە رەسمي دەرەكتەر بازاسىنا سۇيەنىپ، كەشەندى تۇردە تەكسەرۋ كەرەك.
كەپىلگە قويىلعان جانە سوت تىيىم سالعان كولىكتەر
كەڭ تاراعان الاياقتىق سحەمالارىنىڭ ءبىرى - نەسيەگە الىنعان اۆتوكولىكتى ساتۋ. ونداي ماشينانىڭ تەحنيكالىق ءتولقۇجاتى بانكتە ساقتالۋى مۇمكىن. ال يەسى قارجىدان قينالىپ، «قۇجاتتىڭ ءتۇپنۇسقاسىن جوعالتىپ الدىم» دەپ الداپ، كوشىرمەسىن جاساتادى دا، مۇلكىن ساتادى.
ق ر ازاماتتىق كودەكسىنىڭ 315-بابىنا ساي، كەپىلدەگى مۇلىكتىڭ ساتىلۋى (باسقا شارتتار زاڭنامالىق اكتىلەردە نە كەلىسىمشارتتا قاراستىرىلماعان بولسا) تەك كەپىلگە الۋشىنىڭ كەلىسىمىمەن عانا جۇزەگە اسادى. دەمەك، نەسيەگە الىنعان، كەپىلدە تۇرعان كولىكتى بانكتىڭ رۇقساتىنسىز ساتىپ الساڭىز، كەلىسىمشارت جارامسىز بولىپ ەسەپتەلەدى.
تاعى ءبىر قاتەر - بورىشكەردىڭ ماشيناسىن ساتىپ الۋ. ساتۋشىنىڭ تولەنبەگەن ايىپپۇلدارى، اليمەنت نە سالىق بويىنشا قارىزدارى بولۋى ىقتيمال. مۇنداي جاعدايدا «اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋ جانە سوت ورىنداۋشىلارىنىڭ مارتەبەسى تۋرالى» ق ر زاڭى كۇشىنە ەنەدى. ونىڭ 32-بابىنا سايكەس، سوت ورىنداۋشىسى بورىشكەردىڭ مۇلكىنە، سونىڭ ىشىندە اۆتوكولىگىنە دە تىيىم سالۋعا قۇقىلى.
بۇل ەكى كەلەڭسىزدىككە تاپ بولماۋ ءۇشىن ساتۋ - ساتىپ الۋ كەلىسىمشارتىنا قول قويعانعا دەيىن اۆتوكولىكتى دە، ونىڭ يەسىن دە مەملەكەتتىك قىزمەتتەر (Egov.kz، اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋ ورگاندارىنىڭ پورتالدارى) جانە بانك قوسىمشالارى ارقىلى تەكسەرىپ، تىركەلگەن اۋىرتپالىقتاردىڭ بار- جوقتىعىن، كەپىلدە تۇرعان-تۇرماعاندىعىن تەكسەرۋ كەرەك. ەگەر كولىككە قويىلعان شەكتەۋلەر بولسا، مامانداندىرىلعان حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارى ارقىلى ءوز اتىڭىزعا اۋدارۋ تەحنيكالىق تۇرعىدا مۇمكىن ەمەس. ءبىراق كوپ ازامات ساتۋشىعا اقىنى الدىن-الا تولەپ، ورەسكەل قاتەلىك جىبەرەدى.
كەدەندىك قاقپاندار جانە ۇرلانعان كولىكتەر
شەتەلدەن اكەلىنگەن ماشينا العاندا، ايرىقشا قىراعى بولعان ءجون. كەدەندىك راسىمدەرى اتقارىلماعان، قۇجاتتارى تولىق رەتتەلمەگەن تەحنيكانى ۇسىناتىندار از ەمەس. ۇرلانعان كولىكتەردىڭ بولشەكتەرىن اۋىستىرىپ، نە ارنايى نومىرلەرىن وزگەرتىپ، ساتاتىندار دا جەتكىلىكتى. ونداي مۇلىكتى ساتىپ العان سوڭ، قۇزىرلى ورگاندار تىركەمەي قويۋى ىقتيمال.
ال سايكەستەندىرۋ ءنومىرى (VIN- كود) وزگەرتىلگەن اۆتوكولىكتى ساتىپ الۋدىڭ سالدارى ودان دا اۋىر بولۋى مۇمكىن. ق ر قىلمىستىق كودەكسىنىڭ 386-بابىنا ساي، سايكەستىندىرۋ ءنومىرىن جويۋعا، قولدان جاساۋعا جانە ونداي كولىكتى ساتىپ الۋعا قاتاڭ جاۋاپكەرشىلىك قاراستىرىلعان.
ەگەر ساراپتاما ناتيجەسىندە شاناقتىڭ نە قوزعالتقىشتىڭ نومىرلەرى وزگەرتىلگەنى انىقتالسا، وندا ماشينا قىلمىستىق ىسكە قاتىستى زاتتاي دالەل رەتىندە تاركىلەنەدى. ق ر ازاماتتىق كودەكسىنىڭ 261-بابىنا سايكەس، كولىكتىڭ ۇرلانعانى اشكەرەلەنسە، وندا ونى اق- ادال جولمەن ساتىپ العان ازامات تا ۇرلاتقان يەسىنە قايتارۋعا ءماجبۇر بولادى.
سوندىقتان VIN-كود-تى مىندەتتى تۇردە سالىستىرىپ، تەكسەرگەنىڭىز ابزال. قۇجاتتاردا جازىلعان نومىرلەر مەن شاناقتاعى، كاپوتتاعى، ەسىكتەردەگى ساندار بىردەي بولۋى ءتيىس. ولاردىڭ جاڭادان بويالماعانىن، دانەكەرلەنبەگەنىن مۇقيات قاراڭىز. زارەدەي كۇمانىڭىز بولسا، اقشانى تولەمەستەن بۇرىن مامانداندىرىلعان حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىنا بارىپ، كريميناليستىك تەكسەرىستەن وتكىزۋدى تالاپ ەتىڭىز.
سونىمەن بىرگە، زاڭگەرلەر قاۋىپسىزدىك ءۇشىن تولەم جاساۋعا اسىقپاۋعا كەڭەس بەرەدى. كولىك مامانداندىرىلعان حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىندا نە رەسمي موبيلدىك قوسىمشالار ارقىلى ءسىزدىڭ اتىڭىزعا جازىلعانشا، اقىسىن تولەمەگەنىڭىز دۇرىس.
وزگە دەقاتەرلەر
جوعارىدا جازىلعان تەحنيكالىق مانيپۋلياتسيالاردان باسقا دا قاۋىپتەر بار. ماسەلەن، اۆتودروپپەرلەر، ياعني مۇلىكتىڭ جالعان يەلەرى كولىك ۇسىنۋى ىقتيمال. ولاردىڭ ارتىندا الىپساتارلار جاسىرىنادى. ونداي دەلدالداردان سەنىمحات ارقىلى ماشينا الۋ ساتىپ الۋشىنى زاڭدىق قورعانىسىنان ايىرادى. ق ر ازاماتتىق كودەكسىنىڭ 167-170-باپتارىنا ساي، سەنىمحات كەز كەلگەن ۋاقىتتا كەرى الىنۋى نە كولىك يەسىنىڭ ولىمىنە بايلانىستى كۇشى جويىلۋى مۇمكىن. مۇنداي جاعدايدا ماشينانى ساتىپ العان جاڭا يەسى كولىگىنەن دە ايرىلىپ، ول ءۇشىن تولەگەن اقشاسىن دا قايتارا الماي قالادى.
تاعى ءبىر اسا ماڭىزدى جايت - وتباسىلىق قۇقىقتار نورماسى. «نەكە (ەرلى- زايىپتىلىق) جانە وتباسى تۋرالى» ق ر كودەكسىنىڭ 34-بابىنا سايكەس، نەكەلى ازامات كولىك السا، جارى ەكەۋىنىڭ ورتاق مۇلكى سانالادى. دەمەك، ماشينا العاندا، كولىك يەسىنىڭ جولداسى نوتاريالدى كەلىسىم بەرۋى شارت. ايتپەسە، ءتىپتى ۇزاق ۋاقىت وتكەننەن كەيىن دە مۇلىكتى سوت ارقىلى داۋلاۋعا قۇقىلى. سول سەبەپتى، ماشينا ساتۋشىنىڭ وتباسىلىق جاعدايىن، نەكەدە بار-جوقتىعىن تەكسەرۋ قاجەت.
قارجىلىق قاۋىپسىزدىك اشىقتىقتى دا تالاپ ەتەدى. ەگەر داۋ تۋىنداسا، قولما-قول اقشا تولەگەنىڭىزدى سوتتا دالەلدەي المايسىز. سوندىقتان اۆتوكولىكتىڭ VIN-كودىن كورسەتە وتىرىپ، ساتۋشىنىڭ ەسەپشوتىنا بانك اۋدارىمىن جاساعانىڭىز ءجون. ەگەر ول قويار دا قويماي قولما- قول اقشا سۇراسا، دەمەك، ەسەپشوتتارى بۇعاتتالعان نەمەسە كەلىسىمشارتتىڭ شىن باعاسىن جاسىرۋعا تىرىسقانى بولۋى ىقتيمال. ەسىڭىزدە ساقتاڭىز، ماشينا نارىقتاعى باعاسىنان 20-30 پايىزعا ارزان تۇرسا، بۇل كۇماندى نارسە. قۇقىقتىق تۇرعىدا شيكىلىكتەرى بولىپ، ولار ءسىز اقشانى تولەپ قويعاننان كەيىن عانا انىقتالۋى مۇمكىن.
ايتا كەتەيىك، بۇعان دەيىن شىمكەنتتە 500 دەن استام اۆتوكولىك ايىپ تۇراعىنا قويىلعانىن جازعانبىز.
سونىمەن بىرگە، ناۋرىز ايىندا 170 مىڭ اۆتوكولىك ەسەپكە الىندى.