بۇل وزگەرىستەر زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ ارتىعىن جۇمساۋعا بولاتىن ءبىر ماقساتقا - وتباسى بانكىندەگى قارىزدار بويىنشا بەرەشەكتى ءىشىنارا جانە تولىق وتەۋگە قاتىستى. اتالعان ماقسات قازاقستاندىقتارعا يپوتەكا بويىنشا اي سايىنعى تولەمدەردى وتەۋگە مۇمكىندىك بەرىپ كەلگەن.
بۇل تۇزەتۋلەر ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشىنىڭ بۇيرىعىمەن بەكىتىلدى. اتالعان وزگەرىس 2026-جىلدىڭ 31-قاڭتارىنان باستاپ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى.
بۇرىن وتباسى بانكىندەگى قارىزداردى ءىشىنارا وتەۋ قالاي جۇزەگە اسىرىلدى؟
بانك كليەنتى enpf-otbasy.kz پلاتفورماسىنا كىرىپ، «تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناقتارى جۇيەسى بويىنشا يپوتەكالىق قارىزدىڭ بەرەشەگىن ءىشىنارا وتەۋ» ماقساتىن تاڭدايتىن. ءوتىنىم راسىمدەپ، زەينەتاقى قورىنداعى ارتىق جيناقتاردى پايدالانۋعا سۇراۋ جىبەرەتىن. ءبىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورى (ب ج ز ق) ءوتىنىمدى 5 جۇمىس كۇنى ىشىندە قارايتىن جانە زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ ارتىعى بولعان جاعدايدا، ءبىرجولعى زەينەتاقى تولەمى (ب ز ت) سوماسىن وتباسى بانكىندەگى ارنايى شوتقا اۋداراتىن.
قاراجات تۇسكەننەن كەيىن كليەنت ونى 20 جۇمىس كۇنى ىشىندە پايدالانۋى ءتيىس بولاتىن. ادەتتە، قارىزدى ءىشىنارا مەرزىمىنەن بۇرىن وتەۋ ءراسىمى كەزەكتى نەسيە تولەمى جاسالاتىن كۇنى ىسكە قوسىلاتىن. سونىڭ ناتيجەسىندە قارىز بويىنشا اي سايىنعى تولەم وتەلەتىن.
نەسيە بويىنشا ايسايىنعى تولەم بىرنەشە بولىكتەن تۇرادى:
نەگىزگى قارىزدان - بۇل بانكتىڭ تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋ ءۇشىن كليەنتكە بەرگەن قاراجاتى؛
بانكتىڭ سىياقىسىنان - تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋعا بەرىلگەن قاراجاتتى پايدالانعانى ءۇشىن ەسەپتەلەتىن پايىزدار؛
مۇمكىن بولاتىن مەرزىمى وتكەن بەرەشەك پەن ءوسىمپۇلداردان - تولەم ۋاقىتىندا جاسالماعان جاعدايدا ەسەپتەلەدى؛
كەيىنگە قالدىرىلعان تولەمدەردەن - ەگەر قارىز قايتا قۇرىلىمدالعان بولسا؛
دەپوزيتتەگى جيناقتاردان - الدىن الا قارىز بەرىلگەن جاعدايدا.
قانداي وزگەرىستەر ەنگىزىلدى؟
تۇرعىن ءۇي جاعدايىن جاقسارتۋ ءۇشىن ءبىرجولعى زەينەتاقى تولەمدەرىن پايدالانۋ قاعيدالارىندا «بەرەشەك» ۇعىمى «نەگىزگى قارىز» ۇعىمىمەن الماستىرىلدى.
- بۇل دەگەنىمىز، ەندى زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ ارتىعىن پايدالانا وتىرىپ، نەسيە بويىنشا ءىشىنارا نەمەسە تولىق مەرزىمىنەن بۇرىن وتەۋ كەزىندە تەك نەگىزگى قارىزدى عانا وتەۋگە بولادى. ءبىرجولعى زەينەتاقى تولەمى ەسەبىنەن اي سايىنعى تولەمدى تولىق جابۋ مۇمكىن بولمايدى.
نەسيە بويىنشا سىياقى (پايىزدار) جانە اي سايىنعى تولەم قۇرامىنا كىرەتىن باسقا دا ىلەسپە تولەمدەردى قارىز الۋشى ءوز قاراجاتى ەسەبىنەن تولەۋى ءتيىس، - دەلىنگەن حابارلامادا.
ەندى وتباسى بانكىندەگى قارىزداردى ءىشىنارا جانە تولىق وتەۋ قالاي جۇزەگە اسىرىلادى؟
جاڭا تالاپتاردىڭ ەنگىزىلۋىنە بايلانىستى وتباسى بانكىندەگى قارىزداردى ءىشىنارا نەمەسە تولىق وتەۋ پروتسەسىن قايتا بەيىمدەۋ قاجەت. بۇل بەلگىلى ءبىر ۋاقىتتى تالاپ ەتەدى.
الداعى ۋاقىتتا بۇل وپەراتسيا ەكى كەزەڭنەن تۇراتىن بولادى:
الدىمەن نەسيە بويىنشا سىياقى جانە باسقا دا ىلەسپە تولەمدەر قارىز الۋشىنىڭ ءوز قاراجاتى ەسەبىنەن تولەنەدى؛
سودان كەيىن نەگىزگى قارىز زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ ارتىعى ەسەبىنەن وتەلەدى.
- وسىعان بايلانىستى وتباسى بانكىندەگى اعىمداعى جانە ارنايى شوتتاردا قاجەتتى قاراجاتتىڭ الدىن الا بولۋىن قامتاماسىز ەتۋ قاجەت.
بانكتىڭ قاشىقتان كورسەتىلەتىن قىزمەتتەرىن - موبيلدى قوسىمشانى جانە otbasybank.kz سايىتىنداعى جەكە كابينەتتى - جاڭا تالاپتارعا بەيىمدەۋ ماقساتىندا وتباسى بانك ءبىرجولعى زەينەتاقى تولەمدەرىن پايدالانا وتىرىپ، قارىزداردى ءىشىنارا نەمەسە تولىق وتەۋگە ارنالعان وتىنىمدەردى قابىلداۋدى ۋاقىتشا توقتاتۋعا ءماجبۇر، - دەلىنگەن بانك حابارلاماسىندا.
enpf-otbasy.kz پلاتفورماسىندا وتىنىمدەردى قابىلداۋ 2026-جىلدىڭ 30-قاڭتارىنان 31-قاڭتارىنا قاراعان تۇننەن باستاپ 2026-جىلدىڭ 2-ناۋرىزىنا دەيىن توقتاتىلادى.
2026-جىلدىڭ 30-قاڭتارىن قوسا العانداعى مەرزىمگە دەيىن بەرىلگەن وتىنىمدەر بۇرىنعى ەرەجەلەرگە سايكەس جۇمىس تارتىبىندە قارالادى.
enpf-otbasy.kz پلاتفورماسىندا ب ج ز ق- دان زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ ارتىعىن سۇراتۋ پروتسەسى وزگەرىسسىز قالادى.
تۇرعىن ءۇي جاعدايىن جاقسارتۋ ماقساتىندا زەينەتاقى قاراجاتىن پايدالانۋدىڭ باسقا بارلىق باعىتتارى وزگەرىسسىز ساقتالادى.
بۇل ءىس جۇزىندە قالاي جۇزەگە اسادى؟
بانك كليەنتىنىڭ زەينەتاقى جيناعىنىڭ ارتىق سوماسى 100000 تەڭگە. ول وسى قاراجاتتى تۇرعىن ءۇي قارىزى بويىنشا اي سايىنعى تولەمدى وتەۋ ءۇشىن پايدالانعىسى كەلەدى. اتالعان اي سايىنعى تولەم كەلەسى بولىكتەردەن تۇرادى:
اي سايىنعى تولەمنىڭ جالپى سوماسى - 74825 تەڭگە؛
تۇرعىن ءۇي قارىزى بويىنشا سىياقى (پايىزدار) - 6175 تەڭگە؛
نەگىزگى قارىز - 65699 تەڭگە.
بۇرىنعى ەرەجەلەر بويىنشا ءىشىنارا مەرزىمىنەن بۇرىن وتەۋ قىزمەيىن پايدالانا وتىرىپ، كليەنت اي سايىنعى تولەمدى تولىقتاي ءبىرجولعى زەينەتاقى تولەمى (ب ز ت) ەسەبىنەن وتەي الاتىن.
جاڭا ەرەجەلەرگە سايكەس، كليەنت الدىمەن تۇرعىن ءۇي قارىزى بويىنشا سىياقىنى تولەۋ ءۇشىن 6175 تەڭگە كولەمىندە ءوز قاراجاتىن اعىمداعى شوتقا سالۋى قاجەت. تەك سودان كەيىن عانا ول ءبىرجولعى زەينەتاقى تولەمى ەسەبىنەن 65699 تەڭگە مولشەرىندەگى نەگىزگى قارىزدى وتەيدى.
ءبىرجولعى زەينەتاقى تولەمىنىڭ قالعان بولىگى
(100000-65699 =34301 تەڭگە)
قوسىمشا تۇردە نەگىزگى قارىزدى وتەۋگە باعىتتالادى.
تاعى ءبىر مىسال كەلتىرە كەتەيىك
بانك كليەنتىنىڭ زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ ارتىعى 200000 تەڭگە. ول بۇل قاراجاتتى الدىن الا تۇرعىن ءۇي قارىزى بويىنشا اي سايىنعى تولەمدى وتەۋ ءۇشىن پايدالانعىسى كەلەدى.
الدىن الا قارىزدار بانكتىڭ مەملەكەتتىك جانە ءوز باعدارلامالارى اياسىندا %2 دان باستاپ مولشەرلەمەمەن بەرىلەدى. باستاپقى جارنا %10 دان باستالادى. بۇل قارىز ءتۇرى تۇرعىن ءۇي قۇنىنىڭ %100 كولەمىندە بەرىلەدى جانە نەسيە بويىنشا سىياقى تولىق بەرىلگەن سوماعا ەسەپتەلەدى. باستاپقى جارنا ەسەپكە الىنبايدى، ول وتباسى بانكىندەگى دەپوزيتتە ساقتالادى. قارىز الۋشى نەسيە بويىنشا تولەم جاساۋمەن قاتار دەپوزيتتەگى جيناقتارىن نەسيە سوماسىنىڭ %50 ىنا دەيىن تولىقتىرۋى ءتيىس. بۇل - تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناقتارى جۇيەسىنىڭ تالاپتارى.
وسىعان بايلانىستى الدىن الا قارىز بويىنشا ايسايىنعى تولەم ەكى بولىكتەن تۇرادى:
بانكتىڭ سىياقىسىن (پايىزدارىن) تولەۋ؛
دەپوزيتكە مىندەتتى جيناق جارناسىن اۋدارۋ.
دەپوزيتتە نەسيە سوماسىنىڭ %50 جينالعاننان كەيىن، بۇل قاراجات قارىزدى وتەۋگە باعىتتالادى، اي سايىنعى تولەم مولشەرى ازايادى جانە سودان كەيىن كليەنت نەگىزگى قارىز بەن وعان ەسەپتەلەتىن سىياقىنى تولەي باستايدى.
الدىن الا قارىز بويىنشا كليەنتتىڭ ايسايىنعى تولەمى كەلەسى سومالاردان تۇرادى:
اي سايىنعى تولەمنىڭ جالپى سوماسى - 75000 تەڭگە؛
الدىن الا قارىز بويىنشا سىياقى - 25000 تەڭگە؛
دەپوزيتكە مىندەتتى جارنا - 50000 تەڭگە.
بۇرىنعى ەرەجەلەر بويىنشا ءىشىنارا مەرزىمىنەن بۇرىن وتەۋ فۋنكتسياسىن پايدالانا وتىرىپ، كليەنت 75000 تەڭگە مولشەرىندەگى اي سايىنعى تولەمدى تولىقتاي ءبىرجولعى زەينەتاقى تولەمى (ب ز ت) ەسەبىنەن وتەي الاتىن. بۇل جاعدايدا بزت- نىڭ قالعان 125000 تەڭگەسى نەگىزگى قارىزدى وتەۋگە باعىتتالاتىن.
جاڭا ەرەجەلەرگە سايكەس، كليەنت الدىمەن ءوز قاراجاتى ەسەبىنەن اعىمداعى شوتتا نەسيە بويىنشا سىياقىنى جانە دەپوزيتكە مىندەتتى جارنانى قامتاماسىز ەتۋى ءتيىس. تەك سودان كەيىن عانا ول 200000 تەڭگە مولشەرىندەگى ءبىرجولعى زەينەتاقى تولەمى ەسەبىنەن نەگىزگى قارىزدى وتەي الادى.
ايتا كەتەلىك زەينەتاقى جيناعى ەسەبىنەن تۇرعىن ءۇي الۋدىڭ ءتارتىبى وزگەرگەنى تۋرالى جازعان ەدىك.