يوردانيا كورولى ترامپتىڭ گازاعا قاتىستى جوسپارىن قابىلدامادى
استانا. KAZINFORM - اممان ترامپتىڭ گازا سەكتورىن «باقىلاۋعا الۋ» جانە پالەستينالىقتاردى ىعىستىرۋ جوسپارىنا قاتىستى مالىمدەسىنەن كەيىن ديپلوماتيالىق كۇش-جىگەرىن كۇشەيتتى، دەپ حابارلايدى Kazinform ءتىلشىسى.
يوردانيا كورولى ابداللا II گازا سەكتورىن اننەكسيالاۋعا جانە ودان پالەستينالىقتاردى ىعىستىرۋعا باعىتتالعان كەز كەلگەن ارەكەتكە قارسى ەكەنىن مالىمدەدى.
مالىمدەمە سارسەنبى، ا ق ش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ ا ق ش- تىڭ گازا سەكتورىن باقىلاۋىنا الۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتقاننان كەيىن جاريالاندى. ترامپ جوسپارىنا سايكەس، پالەستينالىقتار باسقا جەرگە قونىس اۋدارىلاتىنىن ءمالىم ەتتى. بۇل يدەيا حالىقارالىق قوعامداستىق تاراپىنان جان-جاقتى سىنعا ۇشىراپ تۇر.
— اسا مارتەبەسى كورول ابداللا Ⅱ جەردى اننەكتسيالاۋ مەن پالەستينالىقتاردى ىعىستىرۋعا باعىتتالعان كەز كەلگەن ۇمتىلىستى قابىلدامايتىنىن ءبىلدىردى، - دەلىنگەن يوردانيا كورولى سارايىنىڭ X سايتىندا جاريالانعان حابارلاماسىندا.
سەيسەنبى كۇنى كورول ابداللا II پالەستينا پرەزيدەنتى ماحمۋد ابباستى اممانداعى ءال- حۋسەينيا سارايىندا قابىلدادى. كەزدەسۋ بارىسىندا يوردانيالىق مونارح يوردانيا پالەستينالىقتارعا وزدەرىنىڭ زاڭدى قۇقىقتارىن الۋعا مۇلتىكسىز قولداۋ بىلدىرەتىنىن ايتتى.
ابداللا 1967-جىلعى شەكارادا استاناسى شىعىس يەرۋساليم بولاتىن تاۋەلسىز پالەستينا مەملەكەتىن قۇرۋعا جەتەلەيتىن ەكى مەملەكەت تۋرالى شەشىم نەگىزىندە ءادىل جانە جان-جاقتى قامتىلعان بەيبىتشىلىككە قول جەتكىزۋ قاجەتتىگىن باسا ايتتى.
— كورول گازا سەكتورى مەن باتىس جاعالاۋدان پالەستينالىقتاردى ىعىستىرۋ جانە اننەكسيالاۋعا باعىتتالعان كەز كەلگەن ۇمىتىلىستى قابىلدامايتىنىن ءبىلدىرىپ، قونىس اۋدارتۋ ارەكەتتەرىن دوعارۋ قاجەتتىگىن باسا ايتتى جانە پالەستينالىقتاردى ءوز جەرلەرىن الىپ قالۋ ءۇشىن تاباندىلىق تانىتۋعا شاقىردى، - دەلىنگەن كورول سارايىنىڭ حابارلاماسىندا.
سونىمەن قاتار مالىمدەمەدە اسا مارتەبەلى كورولدىڭ حالىقارالىق قوعامداستىقتى باتىس جاعالاۋداعى احۋالدى دەەسكالاتسيالاۋدا بارىنشا ءرول اتقارۋعا جانە يەرۋساليمدەگى مۇسىلماندار مەن حريستيانداردىڭ قاسيەتتى جادىگەرلەرىن قورلاۋدى توقتاتۋعا شاقىردى.
ۇزاق ۋاقىتتان بەرى يوردانيا تاياۋ شىعىستاعى ا ق ش- تان شەتەلدىك كومەك الۋشىلاردىڭ ەڭ ىرىلەرىنىڭ ءبىرى سانالادى. بۇل كومەك ەلدەگى ەكونوميكالىق تۇراقتىلىق پەن قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدە ماڭىزدى ءرول اتقارادى.
اممان سىرتقى بايلانىسىن جانداندىرىپ جاتىر
ا ق ش پرەزيدەنتىنىڭ گازا سەكتورىنىڭ بولاشاعىنا قاتىستى مالىمدەمەسى اياسىندا اممان ديپلوماتيالىق بەلسەندىلىگىن كۇشەيتتى. يوردانيا كورولى ابداللا Ⅱ الەمدىك كوشباسشىلارمەن ءبىرقاتار كەزدەسۋ وتكىزىپ، تەلەفون ارقىلى تىلدەستى. وندا سوعىس وتىن توقتاتۋ رەجيمىن ساقتاۋ قاجەتتىگىن، پالەستينالىقتاردى كۇشتەپ قونىس اۋدارتۋعا جول بەرمەۋ كەرەكتىگىن جانە يزرايلدىڭ قونىسىن كەڭەيتۋىن تىيۋ كەرەكتىگىن باسا ايتتى.
— سەيسەنبى كۇنى كورول ابداللا II اممانداعى ءال-حۋسەينيا سارايىندا گەرمانيا پرەزيدەنتى فرانك-ۆالتەر شتاينماينەرمەن كەزدەسۋ وتكىزدى. ول «گەرمانيانىڭ ەكى مەملەكەت تۋرالى شەشىم نەگىزىندەگى بەيبىت كۇش-جىگەردى قولداۋىن جانە گازاعا كومەك جىبەرۋىن» جوعارى باعالادى، - دەلىنگەن يوردانيا كورولى سارايىنىڭ مالىمدەمەسىندە.
سونداي-اق ول «باتىس جاعالاۋدا جاعدايدىڭ ۋشىعۋىنا جول بەرمەي، گازا سەكتورىندا سوعىستى توقتاتۋ رەجيمىن ساقتاۋ قاجەتتىگىن» باسا اتاپ ءوتتى. مۇنان بولەك، ولار تالقىلاۋ بارىسىندا «ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى مىعىم سەرىكتەستىكتى نىعايتۋ تاسىلدەرىنە» دە جىتى نازار اۋداردى.
كورول «گەرمانيا تاراپىنىڭ كورولدىككە ۇنەمى قولداۋ كورسەتەتىندىگى ءۇشىن ءوزىنىڭ جانە يوردانيالىقتاردىڭ ريزاشىلىعىن» ءبىلدىردى.
كورول ابدوللا II ساۋدا ارابياسىنىڭ تاق مۇراگەرى مۇحاممەد بين سالمانمەن تەلەفون ارقىلى سويلەسۋى بارىسىندا «وڭىردەگى كەيىنگى وقيعالاردى، اسىرەسە گازا سەكتورىنداعى ءقاۋىپتى احۋالدى» تالقىعا سالدى.
ول قونىس اۋدارۋ ارەكەتىن دوعارۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتىپ، گازا سەكتورىنان جانە باتىس جاعالاۋدان پالەستينالىقتاردى ىعىستىرۋعا نەمەسە جەرلەرىن اننەكتسيالاۋعا باعىتتالعان كەز كەلگەن ارەكەتتى قابىلدامايتىنىن باسا ايتتى.
مۇنان بولەك يوردانيالىق كوشباسشى پالەستينالىقتاردىڭ زاڭدى قۇقىقتارىن الۋىنا، ءوز جەرلەرىندەگى تۇراقتىلىعىن نىعايتۋىنا قولداۋ ءبىلدىرۋ ءۇشىن اراب جانە حالىقارالىق كۇش-جىگەردى جانداندىرۋعا، سونىمەن قاتار گازا سەكتورىنداعى سوعىس وتىن توقتاتۋ رەجيمىن قولداۋعا شاقىردى.
كورول ابداللا II قاتار ءامىرى شەيح تاميم بين حاماد ءال تانيمەن دە تەلەفون ارقىلى سويلەستى. اڭگىمەلەسۋ بارىسىندا ول «كۇشتەپ قونىس اۋدارۋعا تىيىم سالۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتىپ، گازا سەكتورىنان جانە باتىس جاعالاۋدان پالەستينالىقتاردى ىعىستىرۋعا نەمەسە جەرلەرىن اننەكتسيالاۋعا باعىتتالعان كەز كەلگەن ارەكەتتى قابىل المايتىنىنا» نازار اۋدارتتى.
ال بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنىڭ پرەزيدەنتى مۇحاممەد بەن زايد ال ناحايانمەن تەلەفون ارقىلى اڭگىمەلەسۋ بارىسىندا كورول ابدوللا Ⅱ «وڭىرلىك، اسىرەسە گازا مەن باتىس جاعالاۋداعى پروبلەمالاردى ءتيىمدى شەشۋ ءۇشىن اراب ۇيلەسىمدىلىگىن قولداۋ قاجەتتىلىگىن» ايرىقشا اتاپ ءوتتى.
ول باتىس جاعالاۋ مەن گازا سەكتورىنان پالەستينالىقتاردى ىعىستىرۋعا تىرىسۋ قاۋپىن ەسكەرتىپ، كەز كەلگەن شەشىم يوردانيا مەن ءوڭىردىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن تۇراقتىلىعى ەسەبىنە جۇزەگە اسىرىلمايتىنىن جەتكىزدى.
سونداي-اق كورول ابداللا II ب ۇ ۇ باس حاتشىسى انتونيۋ گۋتەرريشپەن دە تەلەفون ارقىلى تىلدەستى. اڭگىمەلەسۋ بارىسىندا ول «حالىقارالىق قوعامدىقتاستىق پالەستينالىقتارعا وزدەرىنىڭ زاڭدى قۇقىقتارىن تولىقتاي كولەمدە الۋى ءۇشىن جاردەمەسۋى قاجەتتىن» اتاپ ءوتتى.
بەيسەنبى كۇنى كورولدىك حاشيميت سارايى ابداللا Ⅱ جۇمىس ساپارىمەن لوندونعا، ودان كەيىن قۇراما شتاتتارعا باراتىنىن جاريا ەتتى.
وتكەن اپتادا دونالد ترامپ پرەزيدەنت ۇشاعىنىڭ بورتىندا جۋرناليستەر الدىندا سويلەگەن سوزىندە گازانى «جاپپاي ءسۇرۋ الاڭى» دەپ سيپاتتاپ، ونى قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن تۇرعىنداردى يوردانيا نەمەسە مىسىرعا كوشىرۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى. سىنشىلار ا ق ش پرەزيدەنتىنىڭ بۇل ۇسىنىسىن ەتنيكالىق تازارتۋمەن پارا-پار دەپ باعالادى.
ايتا كەتەيىك، ساۋد ارابياسى گازادان پالەستينالىقتاردى ىعىستىرۋ ارەكەتىنەن باس تارتاتىنىن مالىمدەدى.
— سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى ساۋد ارابياسىنىڭ پالەستينا مەملەكەتىن قۇرۋعا قاتىستى ۇستانىمى نىق ءارى مىزعىماس ەكەنىن راستايدى. اسا مارتەبەلى تاق مۇراگەرى جانە پرەمەر- مينيستر مۇحاممەد بەن سالمان بەن ابدەلازيز ءال-ساۋد بۇل ۇستانىمدى قۋاتتادى، - دەلىنگەن ساۋد ارابياسىنىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى تاراتقان مالىمدەمەسىندە.
مىسىرلىقتار پالەستينالىقتاردى كوشىرۋگە قارسى. ءتىپتى ەۋروپالىق كوشباسشىلار دا ترامپتىڭ پالەستينالىقتاردى كوشىرۋ جوسپارىن سىنعا الدى.
بۇعان دەيىن وقىرمان نازارىنا شىعىستانۋشى جانات مومىنقۇلوۆتىڭ ترامپتىڭ گازا سەكتورىنا قاتىستى مالىمدەمەسىنە وراي بەرگەن سۇحباتىن ۇسىنعان ەدىك.