مىسىعى كوپ ەلدىڭ ادامدارى باقىتتىراق بولادى - زەرتتەۋ

استانا. KAZINFORM - ەلدەگى مىسىق سانى مەن تۇرعىنداردىڭ باقىت دەڭگەيى اراسىندا ايتارلىقتاي بايلانىس بار. 93 مەملەكەتتى قامتىعان جاڭا زەرتتەۋ جان باسىنا شاققانداعى مىسىق سانى جوعارى ەلدەردە حالىقتىڭ باقىت كورسەتكىشى دە جوعارى بولاتىنىن كورسەتتىدەپ حابارلايدى journals.plos.org.

Фото: Pexels

عالىمدار زەرتتەۋ بارىسىندا ەلدەردەگى باقىت يندەكسىن، ءار 10 مىڭ تۇرعىنعا شاققانداعى مىسىق سانىن، حالىقتىڭ تابىس دەڭگەيىن، جان باسىنا شاققانداعى جالپى ىشكى ءونىمدى، دەنساۋلىق ساقتاۋ شىعىندارىن جانە Toxoplasma gondii پارازيتىنىڭ تارالۋىن سالىستىرعان.

ناتيجەسىندە مىسىق سانى مەن ۇلتتىق باقىت كورسەتكىشى اراسىنداعى كوررەلياتسيا 0,62 بولعان. بۇل - سالىستىرمالى تۇردە جوعارى بايلانىس. ال تابىس دەڭگەيى مەن باقىت اراسىنداعى كورسەتكىش 0,78، جان باسىنا شاققانداعى ج ءى ءو بويىنشا 0,80 بولعان.

ياعني زەرتتەۋ ناتيجەسىنە قاراعاندا، مىسىق سانى باقىت دەڭگەيىمەن ايتارلىقتاي بايلانىستى فاكتورلاردىڭ ءبىرى بولىپ شىققان. دەگەنمەن عالىمدار مۇنى «مىسىق كوپ بولسا، ادام مىندەتتى تۇردە باقىتتى بولادى» دەپ تۇسىندىرۋگە بولمايتىنىن ەسكەرتەدى.

زەرتتەۋشىلەر مۇنداي بايلانىستىڭ بىرنەشە سەبەبى بولۋى مۇمكىن دەيدى. بۇعان دەيىنگى ەڭبەكتەر ءۇي جانۋارلارىنىڭ جالعىزدىق سەزىمىن ازايتۋعا، ەموتسيونالدىق بايلانىس ورناتۋعا، كۇيزەلىستى تومەندەتۋگە جانە كوڭىل كۇيدى جاقسارتۋعا ىقپال ەتۋى مۇمكىن ەكەنىن كورسەتكەن.

سونىمەن قاتار مىسىق كوپ ەلدەردىڭ كوبىندە تۇرمىس دەڭگەيى دە جوعارى. زەرتتەۋدە مىسىق سانى حالىقتىڭ تابىسىمەن جانە ج ءى ءو كولەمىمەن دە تىعىز بايلانىستى بولعان. سوندىقتان جوعارى تابىس، جاقسى تۇرمىس جاعدايى جانە ءۇي جانۋارىن اسىراۋعا مۇمكىندىك بولۋى باقىت كورسەتكىشىنە قاتار اسەر ەتۋى ىقتيمال.

عالىمدار toxoplasma gondii پارازيتىن دە زەرتتەگەن. ناتيجەسىندە ءپارازيتتىڭ جۋىرداعى جۇقتىرۋىن كورسەتەتىن IgM دەڭگەيى جوعارى ەلدەردە باقىت كورسەتكىشى تومەنىرەك بولعان.

ءبىر قىزىعى، مىسىق سانى كوپ ەلدەردە توكسوپلازموز مىندەتتى تۇردە ءجيى كەزدەسپەگەن. اۆتورلار مۇنى دامىعان مەملەكەتتەردە ءۇي مىسىقتارىنىڭ كوبىنە ءۇي ىشىندە ۇستالۋى، دايىن جەممەن قورەكتەنۋى جانە ۆەتەرينارلىق باقىلاۋدا بولۋىمەن بايلانىستىرادى.

زەرتتەۋ اۆتورلارى الىنعان ناتيجەلەر سەبەپ-سالدار بايلانىسىن دالەلدەمەيتىنىن اتاپ وتەدى. ياعني مىسىقتاردىڭ ءوزى حالىقتى باقىتتى ەتەدى دەۋگە نەگىز جوق. دەگەنمەن جۇمىس ۇلتتىق ءال- اۋقاتقا تەك ەكونوميكا ەمەس، ءومىر سالتى مەن ادامداردىڭ ءۇي جانۋارلارىمەن قارىم-قاتىناسى دا بايلانىستى بولۋى مۇمكىن ەكەنىن كورسەتەدى.