ساراپشىلار Meta كومپانياسىنىڭ سەرىكتەس فاكتچەكەرلەرى كەمىندە ون رەت جالعان اقپارات تاراتتى دەپ بەلگىلەگەن اككاۋنتتاردى تالداعان. ناتيجەسىندە وسىنداي 51 پاراقشانىڭ Facebook-تەگى كەم دەگەندە ءبىر مونەتيزاتسيا باعدارلاماسىنا قاتىسقانى بەلگىلى بولدى.
ياعني، جالعان اقپارات تاراتقانى ءۇشىن بىرنەشە رەت ەسكەرتۋ العان اككاۋنتتار دا كونتەنتىنەن تابىس تابا العان. بۇل تۋرالى Euronews باسىلىمى جازدى.
Facebook-تا مونەتيزاتسيا قالاي جۇمىس ىستەيدى؟
Facebook كونتەنت اۆتورلارىنا جارنامادان، جازىلۋشىلاردان جانە باسقا دا باعدارلامالار ارقىلى تابىس تابۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
2024 -جىلى Meta بۇرىنعى بىرنەشە تابىس كوزىن بىرىكتىرىپ، جاڭا مونەتيزاتسيا باعدارلاماسىن ىسكە قوستى. بۇل جۇيەدە اۆتورلارعا تولەنەتىن قاراجات ولاردىڭ كونتەنتىنىڭ قارالىمى مەن بەلسەندىلىگىنە بايلانىستى ەسەپتەلەدى.
زەرتتەۋ بارىسىندا جالعان اقپارات تاراتقانى انىقتالعان كەيبىر اككاۋنتتاردىڭ وسى باعدارلاماعا دا قابىلدانعانى بەلگىلى بولدى.
Meta تاۋەلسىز فاكتچەكەرلەرمەن جۇمىس ىستەگەن
2016 -جىلعى ا ق ش پرەزيدەنتتىك سايلاۋىنان كەيىن الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى فەيك جاڭالىقتار ماسەلەسى الەمدىك دەڭگەيدە تالقىلانا باستادى. وسىدان كەيىن Meta تاۋەلسىز فاكتچەكەرلەرمەن جۇمىس ىستەپ، كۇماندى كونتەنتتى تەكسەرۋ جۇيەسىن ەنگىزگەن.
كومپانيا ساياساتى بويىنشا فاكتچەكەرلەر جالعان نەمەسە جاڭىلىستىراتىن دەپ باعالاعان ماتەريالداردان، سونداي-اق كليكبەيت كونتەنتتەن تابىس تابۋعا رۇقسات ەتىلمەيدى.
Meta جالعان كونتەنتكە ويدان شىعارىلعان دايەكسوزدەردى، دالەلسىز مالىمدەمەلەردى، قاستاندىق تەوريالارىن جانە مانيپۋلياتسيالىق ماتەريالداردى جاتقىزادى.
زەرتتەۋ اۆتورلارىنىڭ مالىمەتىنشە، ەرەجە بۇزعان اككاۋنتتاردىڭ 84 پايىزى كەيىن قايتادان مونەتيزاتسيا مۇمكىندىگىنە قول جەتكىزگەن. ءتىپتى كەيبىر اككاۋنتتاردىڭ بۇعاتتالۋى نەبارى ەكى كۇنگە عانا سوزىلعان. ال شەكتەۋگە ۇشىراعان پاراقشالاردىڭ جارتىسىنان كوبى ءبىر اي ىشىندە بۇرىنعى قىزمەتىن جالعاستىرعان.
ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، بۇل Meta-نىڭ جالعان اقپارات تاراتۋشىلاردى تابىستان تولىقتاي ايىرا الماي وتىرعانىن كورسەتەدى.
Fact-check نە ءۇشىن ماڭىزدى؟
Fact-check نەمەسە فاكتچەكينگ - اقپاراتتىڭ شىنايىلىعىن تەكسەرۋ پروتسەسى.
فاكتچەكەرلەر:
مالىمدەمەلەردىڭ راس-وتىرىگىن تەكسەرەدى؛
فوتوسۋرەتتەر مەن ۆيدەولاردىڭ ءتۇپنۇسقالىعىن انىقتايدى؛
مانيپۋلياتسيا مەن جالعان اقپاراتتى اشكەرەلەيدى.
قازىر الەمنىڭ كوپتەگەن ەلدەرىندە الەۋمەتتىك جەلىلەرمەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەيتىن تاۋەلسىز فاكتچەكينگ ۇيىمدارى بار.
سوڭعى جىلدارى Meta كەي ەلدەردە ءداستۇرلى فاكتچەكينگ جۇيەسىن قىسقارتىپ، ونىڭ ورنىنا Community Notes مەحانيزمىن ەنگىزە باستادى.
بۇل جۇيەدە قاراپايىم قولدانۋشىلار جاريالانىمدارعا قوسىمشا تۇسىندىرمە قالدىرىپ، اقپاراتتىڭ كۇماندى نەمەسە جاڭىلىستىرۋى مۇمكىن ەكەنىن كورسەتەدى.
ۇقساس جۇيە بۇعان دەيىن X (بۇرىنعى Twitter) پلاتفورماسىندا قولدانىلعان.
ەۋرووداق نە تالاپ ەتىپ وتىر؟
زەرتتەۋ اۆتورلارى ەۋروپالىق وداق Meta كومپانياسىنىڭ سيفرلىق قىزمەتتەر تۋرالى زاڭدى (DSA) جانە جالعان اقپاراتپەن كۇرەس جونىندەگى مىندەتتەمەلەرىن ورىنداۋىن تەكسەرۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيدى.
ويتكەنى ەۋروپاداعى جاڭا تالاپتارعا سايكەس، پلاتفورمالار جالعان اقپاراتتىڭ تارالۋىنا عانا ەمەس، ودان تابىس تابۋ مۇمكىندىگىنە دە توسقاۋىل قويۋى ءتيىس.
ايتا كەتۋ كەرەك، الەۋمەتتىك جەلىلەر كوپتەگەن ادام ءۇشىن نەگىزگى اقپارات كوزىنە اينالدى. ەگەر جالعان اقپارات تاراتاتىن پاراقشالار اۋديتوريا جيناپ قانا قويماي، ودان قارجى تابا بەرسە، فەيك كونتەنت ءوندىرۋ ءتيىمدى بيزنەسكە اينالۋى مۇمكىن.
سوندىقتان ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، پلاتفورمالاردىڭ جالعان اقپاراتپەن كۇرەسى تەك كونتەنتتى بەلگىلەۋمەن شەكتەلمەي، ونى قارجىلاندىرۋ ارنالارىنا دا اسەر ەتۋى قاجەت.