بار ايتپاعى «ەسىڭدى جي، ەڭسەڭدى تىكتە، ەلدى جەرگە قاراتپا». ءىشىمدى جەگىدەي جەگەن دەرتتى، اقتاستىڭ قارا بۇلتىنداي قالىڭ قاسىرەتىمدى كىم بىلەر، كىم تۇسىنەر؟
وڭ جاقتاعى اعاش توسەكتە شالقامنان جاتىرمىن. تۇڭلىگى تۇرىلگەن شاڭىراقتان اسپانعا تەلمىرەم. اسپان اشىق. سوناۋ زەڭگىردە كەزقۇيرىق اينالىپ ۇشىپ ءجۇر. جايلاۋدىڭ جادىراعان جايلى كۇندەرى ەمەس پە بۇل؟ نەگە وندا توڭىرەك تۇگەل قاپ- قاراڭعى، قارا تۇنەكتەي بولىپ كورىنەدى؟ كىرپىگىم ءسال ايقاسسا، ارۋاقتار اراسىندا جۇرەمىن. ولار مەنى شاقىرىپ ءجۇر مە؟ تىقىر ەتكەن دىبىستان سەكەم الىپ، ءتۇنى بويى ۇرەيگە مالتىعىپ، كورەر تاڭدى كوزبەن اتىرام. قارا تەرگە ءتۇسىپ، قالجىرايمىن.
بۋلىعىپ، ۇزاق جوتەلدىم. سارعىش داق جۇققان قۇس جاستىقتى كەرەگەگە سۇيەپ، شالقايىپ وتىردىم. توسەكتەن سالبىراعان اياعىمدى جەلەمىك جەلپىپ ءوتتى. ءۇي ىرگەسىن ءار جەردەن ءسال ءتۇرىپ، اشىپ قويىپتى. سىرتتا ءجۇن ساباپ جاتسا كەرەك، ىرعاي ساباۋدىڭ كەپكەن تۋلاققا سارت-سۇرت تيگەن دىبىسى ەستىلەدى. بالا جىلادى، بۇزاۋ موڭىرەدى. قول سوزىم جەردە، كەرەگە سىرتىندا قايناعان ءومىر، قاربالاس تىرشىلىك. اق جال تولقىن قالقىتىپ كەلىپ، جاعاعا شىعارىپ تاستاعان قاۋقارسىز قاۋىرسىنداي، مىنە، مەن. كەشە عانا جيىن- تويى مەنسىز ءمانى دە ءسانى كەلىسپەس ارقا-جارقا اياۋلى ءومىر ەمەس پە ەدى بۇل، ەندى نە بولدى؟ مەن قايدامىن، سەن قايداسىڭ؟
كوزىمە لىقسىپ جاس تولدى، كوكىرەگىم اشىدى. تاڭدايىم كەۋىپ، سۋ ىشكىم كەلدى. ورنىمنان تالتىرەكتەي تۇرىپ، قازان-وشاق جاققا باردىم. كەبەجەنىڭ ۇستىندە تاپ- تازا جۋىلىپ، ءبىرىنىڭ ۇستىنە ءبىرى كيگىزىلگەن شارانى ورتالاپ قالعان كۇبىگە باتىرىپ، جارتى شارا سۋدى دەم الماي جۇتتىم. جىلىمشى سۋ جۇرەگىمدى اينىتىپ، لوقسىپ كەتتىم. ءشولىم قانبادى. ىرگەدەگى باستاۋدىڭ تاستاي سۋىن باسىنان بارىپ ىشكىم كەلدى.
- ءاي، الباستى! شاشىڭدى جيناپ، ۇستىڭە بىردەڭە كيمەيسىڭ بە! وي، ۇياتسىز! قايدا باراسىڭ؟!
سيىر تىلىندەي سالبىراعان كيىز ەسىكتەن شىعىپ، ءتورت- بەس قادام اتتاي بەرە ايەلدىڭ اشى داۋىسى ورنىمدا قاققان قازىقتاي قاتىردى. ارىرەكتە تۋلاق ۇستىندەگى قوبىراعان قوي ءجۇنىن شەڭبەر قۇرا اينالا قورشاپ وتىرعان التى- جەتى ايەلدىڭ ءبىرى ورنىنان تۇرىپ، ساباۋىن بۇلعاپ- بۇلعاپ قويدى.
- قايدا باراسىڭ دەيمىن؟!
- باستاۋعا بارام. شولدەدىم، سۋ ىشەم.
- وي، تالاعىڭ تۇسكىر! ۇيدە سۋ بار ەمەس پە!
- جىلىپ كەتكەن.
- نە دەيدى، ەي، مىناۋ مىڭگىرلەپ! جىن سوققىر-اۋ، جىن سوقپاسا باسى بايلاۋلى ەركەكپەن اۋەيى بولىپ، ءبىزدى وسى عۇرشا ۇياتقا قالدىرىپ، اۋرە-سارساڭعا سالار ما ەدىڭ! بار، كيىنىپ، شاشىڭدى جيناپ شىق!
وسى كوكبەت، ءتىلى اشى جەڭگەدەن بۇدان دا سوراقىسىن ەستي- ەستي ەتىم ۇيرەنىپ كەتتى. مەنى اققويان سايىنان ۇستاپ الىپ كەلگەن كۇنى اۋزىنان اق ءيت كىرىپ، كوك ءيت شىقتى. ول كۇنى بايعۇس شەشەم باۋىرىنا باسىپ:
- بۇل قايتكەنىڭ، جارىعىم-اۋ، بۇل قايتكەنىڭ! «جىرتىسى» كەپ جاتقان قىزدىڭ قاشقانىن قاي اتا-باباڭنان كورىپ ەدىڭ! - دەپ ەگىلە بەردى. كوز جاسى شاشىما تىرس- تىرس تامدى.
ۇيگە كىردىم. توسەككە وتىرىپ، شاشىمدى ءوردىم. توسەكتىڭ باس جاق تۇسىندا كەرەگەگە ءىلۋلى تۇرعان قىسقا جەڭ ۇزىن كامزولدى كيىپ، سىرتقا قايتا شىقتىم.
- بار دا قايت! - دەپ ايقاي سالدى جەڭگە.
اينالا شەڭبەر جاساپ، ءجۇن ساباعان ايەلدەردىڭ بىردە وڭ قولىنداعى، بىردە سول قولىنداعى ىرعاي ساباۋ كەزەك- كەزەك كەڭىستىككە كوتەرىلىپ بارىپ، ءبىر مەزەتتە قوبىراعان ءجۇندى قانجارداي ءتىلىپ، تۋلاققا سارت-سۇرت تيەدى. ەلۋ شاقتى ءۇي ىرگەلەس قونعان وسى تۇزەڭ جەردىڭ كۇنشىعىس شەتى ويپاڭ، باستاۋدىڭ باسى. تومەن جاعى تەرەڭ ساي.
ءموپ-ءمولدىر قارا سۋدى شارامەن ءبىر كوسىپ الىپ، قىلقىلداتا جۇتتىم. شەكەمنەن سۋىق تەر بۇرق ەتتى. ءومىرى قانباي جۇرگەن ءشولىم قانعانداي بولىپ، سارايىم اشىلدى. باستاۋ سۋىنان تاعى ءبىر شارا الىپ، ءور جاقتاعى جالپاق تاستىڭ ۇستىنە بارىپ وتىردىم. بۇل جايلاۋ - بيىك تاۋلاردىڭ كەۋدە تۇسى. جون-جوتالاردىڭ ءار تۇسى اعارىپ، قارت تاۋدىڭ قابىرعاسى اشىلىپ قالعانداي كورىنەتىن جالپاق تاس كوپ. بالكىم بۇل ءوڭىردىڭ «اقتاس جايلاۋى» اتالاتىنى دا سوندىقتان شىعار. تومەنگە قاراعاندا تۇزەڭ جەر بىرتىندەپ تارىلىپ، ودان ءارى قاراعاي، سامىرسىن بىتىك وسكەن نۋ ورمان باستالادى. ەل اياعى مۇندا ەندى جەتتى. ءشوپتىڭ ءتۇسى قويۋ، سونى.
ساباۋدىڭ سارت-سۇرت داۋىسى ەستىلىپ تۇر. ارەدىك جەڭگەم ورنىنان تۇرىپ، مەن جاققا كۇن سالىپ قاراپ قويادى. دۇنيە جارقىراپ، جايناپ تۇر. ايتسە دە وسى جارىق، وسى كەڭدىكتى سىرتتاي تاماشالاپ، قىزىقتاپ تۇرعان بوتەن، بوگدە جان سەكىلدىمىن.
مۇرنىما قوش ءيىس كەلدى. مەن تۋعان توپىراقتىڭ، سول توپىراقتا وسكەن جۋساننىڭ، الدە اكەمنىڭ ءيىسى مە بۇل؟ نەنىڭ ءيىسى؟ وڭىمدە، كەيدە تۇسىمدە، ايتەۋىر بولجاۋسىز ءبىر ۋاقىتتا وسى ءيىس مۇرنىما جەتكەندە جەرىك بولعان ايەلدەي قۇمارتىپ، ەنەسىنىڭ ەمشەگىن ىزدەگەن جەتىم قوزىداي تۇرتىنەكتەپ كەتەمىن.
جەتى- سەگىز جاسقا كەلگەن جىلى ءولىم-ءجىتىم كوبەيىپ، مەن تۋعان اۋىلدىڭ ادامى ازايىپ كەتتى. سانامدا سول سۇرەڭسىز كۇندەردىڭ بۇلدىر-سالدىر ەلەسى عانا بار. يىعىندا قىزىل بەلگى، ماڭدايىندا قىزىل جۇلدىزى بار قورقىنىشتى ادامدار قوراداعى مالدىڭ ءبارىن الدىنا سالىپ ايداپ كەتتى.
قارۋلى جاساققا قىلار قاۋقارى جوق، اۋىل اڭىراپ قالدى. سول شاقتا قارنىمىز اشىپ، وزەۋرەسەك تە اكەمىزدىڭ تۇكسيگەن قاباعى اشىلماي، تۇنەرىپ وتىرا بەرەتىن. كەيدە ازىن- اۋلاق بيداي تاۋىپ اكەلىپ، ساناپ-ساناپ جايىلعان الاقانىمىزعا سالاتىن. ەكى- ءۇش كۇن اۋىرىپ، ءىنىم قايتىس بولدى سوندا. ىلە-شالا اجەم قايتتى. اۋىل ىشىندە تۇڭلىگى تۇرىلمەي تۇكسيگەن ۇيلەر، جورگەك، تۇبەك-شۇمەگى شاشىلىپ، بوساعان بەسىك كوبەيدى.
- كوشەمىز، - دەدى ءبىر كۇنى اكەم. - ارعى بەت اسامىز.
كەش تۇسە جاياۋ- جالپىلى شۇبىرا جونەلدىك. قايدان تاۋىپ اكەلگەنىن قايدام، ات پەن وگىزگە جۇك ارتتى. كارى-قۇرتاڭ، بالا-شاعانى كەزەك مىنگىزدى. جولدان قوسىلعان ادام دا كوبەيدى. كۇندىز جاسىرىنىپ، تۇندە جورتىپ بىرنەشە كۇندە ءبىر جەرگە جەتتىك.
- سوڭىمىزدان اسكەر قۋىپ كەلەدى! - دەپ ايقايلادى بىرەۋلەر. اتىس بولدى. اكەم وققا ۇشتى. شەشەم، اعام ۇشەۋىمىز امان-ەسەن «ارعى بەت» دەگەن جەرگە جەتتىك. ءبىر تاۋدىڭ ەكى بەتى، وزەننىڭ باسى مەن اياعى. ونداعى جۇرتتىڭ قارنى توق، قازانى مايلى ەكەن. جان شاقىرىپ، ەس جيدىق. شەشەم جاماعايىن تۋىستىڭ ءبىرىنىڭ ەتەگىنەن ۇستادى. سودان بەرى دە ون جىل وتپەدى مە؟..
ءيىس ەلىتىپ اكەتىپ بارادى. ورنىمنان تۇرىپ، اۋانى تۇرتىنەكتەپ يىسكەلەپ، باسىمدى وڭعا دا، سولعا دا بۇردىم. سونى ءشوپتى جاپىرا مىجىپ، جوعارى ورلەدىم. ۇزىن كويلەك، ۇزىن كامزولدىڭ ەتەگى جەر سىزىپ، ءشوپ بەتىندە سىرعىپ كەلەدى. از ءجۇرىپ بارىپ، قالت توقتادىم. قانىق، قويۋ كۇلگىن گۇلى قاۋاشاق جارعان ءبىر توپ وسىمدىك نازارىمدى بۇردى. جۇپار ءيىس سول جەردەن اڭقىپ تۇرعانداي اربادى. توڭىرەگىندەگى ءشوپتىڭ بارىنەن بيىك، يىق تىرەسە قاتار-قاتار وسكەن گۇل ەسكەن جەلمەن تۇتاس دەنەسى تەربەلە قوزعالادى. ءار اشىلعان قاۋاشاعى كىشكەنتاي قالپاق ءتارىزدى، كوز اربايدى. مۇنشا اسەم، مۇنشا اسقاق سيپاتىنا بۇرىن- سوڭدى ءبۇيتىپ كوز توقتاتىپ، ءساپ سالىپ قاراماپپىن.
- ۇستاما، تارت قولىڭدى!
سەلك ەتىپ، سوزعان قولىمدى تارتتىم. ارتىما بۇرىلدىم. ات ۇستىندەگى ەكى بەتى كۇرەڭ قىزىل، سىعىرايعان ەركەك ءون بويىمدى تىنتە، ءىشىپ-جەپ قارايدى.
- ۇستاما ونى، ۋى بويىڭا شابادى. ولگىڭ كەپ ءجۇر مە ۋقورعاسىنعا جولاپ! كەلگەن سوڭ شاۋىپ تاستاماسام، كوبەيىپ كەتىپتى. بىلاي تۇر!
كەرى شەگىندىم. ول اتىن تەبىنىپ قالدى دا، تەربەلگەن كۇلگىن گۇلدىڭ كۇلتەسىن توگىپ، تاپتاپ وتە شىقتى. قايتىپ مويىن بۇرماستان ۇشار باسىن سەلدىر بوزعىلت تۇمان وراعان بيىك شىڭعا قاراي جەلە جورتىپ كەتە باردى. كەرىك مىنگەندەي كەكىرەيىپ جۇرەتىن كەۋدەمسوق قويشىنىڭ قاي جاقتان كەلگەنىن دە اڭعارتپاي، ارباپ، ەسىمدى العان وتكىر ءيىس تە باسەيىپ قالعان سەكىلدى. كەرى بۇرىلدىم.
ايەلدەر ءالى ءجۇن ساباپ وتىر. بىرەۋى ساباۋىن توقتاتىپ، قاسىنداعىسىنىڭ قۇلاعىنا سىبىرلاعانداي بولدى. ءبىر ءسات ءبارى تىنا قالدى، كۇبىر-سىبىر وسەك ايتۋعا كىرىستى. بۇلاردىڭ نە ايتىپ وتىرعانىن توپشىلايمىن. ءبىرى قازيدى، ءبىرى مەنى ايتار، مەيلى. سىپسىڭ سوزدەن ماعان كەلىپ-كەتەر نە بار ەندى، اۋىز وزدەرىنىكى. مەنەن ەشكىم ەشتەڭە سۇرامايدى، مەن دە ەشكىمنەن ەشتەڭە سۇراعىم جوق.
ۇيگە كىرىپ، اعاش توسەگىمە جانتايدىم. سىرتتان الدەكىمنىڭ شات كۇلكىسى ەستىلدى. كوزىمدى جۇمدىم. قايدا ەكەن سول ويىن-كۇلكى، اي استىنداعى التىباقان، اقسۇيەك؟ قايدا ەكەن سول قايران داۋرەن؟
- بۇل ءبىر مىقتى، - دەپ قۇربىم قۇلاعىما سىبىر ەتتى.
- ءاندى قانداي ادەمى ايتادى، داۋىسىندا ءبىر سيقىر بار!
- مەنەن دە مىقتى ما؟ - دەپ ۇزىن بويلى، قاراتورى، جىگىتتى اۋزىنىڭ سۋى قۇري ماقتاي جونەلگەن قۇربىما ازىلدەگەنمىن سوندا. - اۋسەلەسىن كورەيىك!
قۇربىم بەكەر ماقتاماپتى ول جىگىتتى. ءتۇننىڭ ءبىر ۋاعىنا دەيىن كەزەك- كەزەك ءان سالدىق سوندا. التىباقان ماڭىنا توپتاسقان قىز-جىگىتتەر ءبىزدى اينالا قورشاپ، القاپ، ايىزى قاندى. ايلى ءتۇن، اق شاڭقان ۇيلەر، سوناۋ بەتكەيدەگى قاراۋىتقان قاراعايلار دا، ءبارى- ءبارى ءان سالىپ تۇرعانداي كوڭىلىم تولقىدى. جۇرەگىمنىڭ تەرەڭ تۇكپىرىنەن ءبىر اۋەز قالقىپ ۇشىپ، كومەيىمە قۇيىلدى. كوڭىلگە ساپ ايتىپ، ءوزىمدى تەجەدىم. قوشتاسار ساتتە سەن:
- شارىدە وقىپ جۇرگەنىڭدە سىرتىڭنان كورگەم، بۇگىن ديدارلاسۋ ءناسىپ بولىپتى. سەنى مۇستافا ۇستازىڭ ايتقان بولاتىن. امان ءجۇر، اينالايىن، - دەپ اتقا قوندىڭ. قاراۋىتقان سۇلباڭا قاراپ ءبىر ءسات تۇرىپ قالىپپىن. قۇربىمنىڭ:
- ءاي، قىز! ايتتىم عوي ساعان..، - دەگەن سوزىنەن سەلت ەتتىم. ەكەۋىمىز ونى-مۇنى ءسوز قىلىپ، ۇيگە قايتتىق.
ۇيگە كەلگەن سوڭ دا ۇيقىم كەلمەي ۇزاق جاتتىم، سەن ەسىمە تۇسە بەردىڭ. ءيا، مۇستافا ۇستازدى اۋزىڭا الىپ ەدىڭ عوي سوندا، عاجاپ كىسى ەدى. وقىپ جۇرگەندە مۇستافا ۇستاز تاقتاعا ۇلكەن ارىپتەرمەن «الاش» دەگەن ءسوز جازىپ، تاقتانىڭ جانىنا ابدەن ەسكىرىپ، سارعايعان كارتانى ءىلدى. كوپ اۋىل-ايماقتى اتاپ، قولىنداعى تاياعىمەن نۇقىپ كورسەتتى. ءتورت كوزدى، كىشكەنتاي تەرەزەگە قارادىم. سىرتتا قار جاۋىپ تۇر ەكەن. قاردىڭ اراسىنان باياعى اۋىلىمدى كورگەندەي بولدىم. تۇڭلىگى تۇرىلمەي قالعان ۇيلەر، بوساعان بەسىك، اكەم وققا ۇشقان تاۋ سىلەمدەرى، شەشەم تۇندە سىبىرلاپ ايتاتىن ەل... ءان ساباعىندا دا مۇستافا ۇستاز ماعان مەن مۇلدە اتىن ەستىپ كورمەگەن سال-سەرىلەردىڭ ءانىن ۇيرەتەتىن. بىردەن قاعىپ الىپ، سول اندەردى ورىنداپ بەرگەنىمدە قاتتى رازى بولۋشى ەدى. ءوزى دە ءبىز سەكىلدى اۋىپ كەلگەن، بۇرىن اعارتۋشى بولعان دەپ ەستيتىنبىز. كەيىن ول كىسى ءىز- ءتۇسسىز جوعالىپ كەتتى.
بۇلاق باسىنان كەلگەلى قانشا ۋاقىت ءوتتى؟ تاعى دا اڭقام كەۋىپ، ءشول قىسقانى نەسى؟ مۇرنىما ماناعى اڭقىعان ءيىس كەلىپ، دەگبىرىم قاشتى. سىرتقا شىقتىم. ەندى ايەل- ەركەگى ارالاس كيىز باسۋعا كىرىسىپتى. ارىرەكتە جىلقى جايىلىپ ءجۇر.
- ەسالاڭ!
سانىن شاپالاقتاپ، مازاقتاپ جانىمنان جالاڭاياق بالا جۇگىرىپ ءوتتى. كۇن ەڭكەيىپتى، كىشى بەسىن بولعان ءتارىزدى. بۇل جولى ماعان ەشكىم ءمان بەرگەن جوق. بۇلاق سۋىن قوس ۋىس تولتىرا جۇتتىم. مەيىر قاندىرعان ءدام، جۇپار اۋا. سەنى العاش كورگەن ساتتە كوڭىلىم تولقىپ، كەيىن تالاي تاماشانى بىرگە وتكىزىپ، وسى كۇنى ءبىر كورۋگە زار بولىپ، زارىققانىمدا تولىق اياقتاعان ءانىمدى سالعىم كەلدى.
سەن دە ارماندا، قازي- وۋ، مەن دە ارماندا،
ەكى ارماندا جىلايدى ايىرىلعاندا.
قازي-وۋ، قاراق-اي،
ءومىر ءوتىپ بارادى-اي...
مىناۋ عازيز دۇنيە - جەر مەن كوك، تاۋ-تاس، ورمان-توعاي مەنىمەن بىرگە وسى ءاندى قوسىلىپ ايتىپ تۇرعانىنا ەش كۇمانىم جوق. ەش ارمانىم دا جوق ەندى. اتاستىرعان جەرىم ماعان جىرتىسى اكەلگەن كۇنى سەن دە تاس جۇتار تاۋەكەلگە باردىڭ، مەن دە ايانىپ قالعان جوق ەدىم. سول كۇنى ماڭايىمدى قورشاپ وتىرعان ايەلدىڭ ءبىرى شاشىمدى ءوردى، ءبىرى بىلەگىمنەن ۇستاپ وتىرىپ، تاعدىر ىسىنە كونبەۋدىڭ ۇلكەن كۇنا ەكەنىن ەسكەرتتى. ءبىرى ادەمى كيىم، اسىل مونشاقتاردى اكەلىپ الدىما توستى.
- قىز دەگەن سول جات جۇرتتىق، ءبىر كۇنى توردەن كەتىپ، باسقا بىرەۋدىڭ بوساعاسىن اتتايدى. جىلاما! - دەدى بىرەۋى.
- جىلاعانىڭمەن ەشتەڭە وزگەرمەيدى! - دەدى تاعى ءبىرى. الگى ايەلدىڭ وسى ءسوزى جۇرەگىمە قانجارداي قادالدى، كوزىمنەن جاس ىتقىپ كەتتى. سىرتتان ات ءدۇبىرى ەستىلدى.
- قۇدالار كەلدى! - دەپ ايقايلاپ جاتتى الدەكىم. بويىم مۇزداپ كەتكەندەي بولدى.
ءتۇن ورتاسى اۋا ايەلدەردىڭ دە جاعى سەمدى. ابالاپ ۇرگەن يتتەردىڭ داۋىسى بولماسا، توڭىرەك تىنىشتىققا شومدى. شەشەم شامدى ءوشىرىپ، باس جاعىما كەلىپ وتىردى.
- اپا.
- ەلدى جەرگە قاراتپا. ۇيىقتاي عوي، شىراعىم، - دەدى شەشەم داۋىسى دىرىلدەپ. - باعىڭ اشىلسىن.
قولىنان ۇستادىم، مۇزداي ەكەن. ول قولىن تارتىپ الدى دا، ورنىنان تۇردى.
- ۇيىقتا.
مەن ۇيىقتامادىم. ۋاعدالاسقانىمىزداي تاڭعا جۋىق وسى بۇلاقتىڭ باسىندا جولىعىپ ەدىك قوي، قازي. ودان ءارى اققوياننىڭ قويناۋىنا كىرىپ كەتتىك. ەكى-اق كۇندە دەرەگىمىزدى تاۋىپ، قۋعىنشى باسىپ قالدى. قوشتاسۋعا دا مۇرسات بەرمەي، مىلتىعىن قوقاڭداتىپ، سەنى الدىنا سالىپ، ايداپ كەتتى. سودان بەرى دە اي ءبىر تولىپ، ءبىر كەمىدى. ەش حابارىڭ جوق.
- قازي...
ءوز داۋىسىم وزىمە ەستىلمەدى. ورنىمنان تۇردىم. اياعىم جايقالعان شوق گۇل جاققا تارتتى.
- ءاي، قايدا باراسىڭ؟!
جەڭگەم ايقايلاپ الەك.
- ءشاربات!
اڭقىعان گۇل جاپىراعىن ءۇزىپ، اۋزىما سالدىم. اشى ەكەن، وتە اشى.
- ءشاربات!
قازيدىڭ داۋىسى الىستان تالىپ جەتكەندەي بولدى. گۇل جاپىراعىنىڭ تاعى ءبىرىن ءۇزدىم. بىرشىپ تاسىعان ءبىر شەلەك اشىعان ءيدى ءبىر- اق توڭكەرىپ جۇتقانداي لوقسىپ كەتتىم. ءتىلىم دۋىلداپ، اۋزىمنان جالىن ۇشتى.
«وت ۇرتتاپ، جالىن قۇستىم» دەگەن وسى شىعار. بولدى، ءبىتتى نە بولسا دا. گۇل جاپىراقتارىن ۋىستاپ جۇلىپ، قوماعايلانا اسادىم. ءىشىم ءبۇرىپ، قىزىل ەتكە قىستىرعان كۇشالانى اڭداماي اساعان قۇرتقاداي تارامىس-تامىرلارىم تارتىلىپ، كەڭ دۇنيە تارىنىڭ قاۋىزىنداي تارىلدى. استىمداعى جەر سىرعىپ كەتكەندەي بولدى. دەمىم سىعىلىپ، ۇستىمدە ساۋكەلە ءتارىزدى ءاپپاق قۇيىن پايدا بولدى. شەكسىز كەڭىستىككە سوزىلعان مىناۋ ءاپپاق مۇنارانىڭ ءتۇبى جوق سەكىلدى، قول سوزا بەردىم. اق قۇيىن ءۇيىرىپ اكەتتى. قۇسقا اينالىپ كەتتىم بە؟ اقتاس جايلاۋىن اينالىپ ۇشتىم. تومەندە ءبىر توپ ادام اتى-ءجونىمدى اتاپ، اق تاسقا قاشالعان، مەن ەش تۇسىنبەيتىن الدەبىر ءماتىندى كۇبىرلەپ وقىپ تۇر.
«بۇل ارادا ەركىندىك ءۇشىن كۇرەسىپ، فەودالدىق سالت-ساناعا قارسى تۇرۋ جولىندا قىرشىننان قيىلعان ون سەگىز جاستاعى ارۋ ماڭگى ۇيقىدا جاتىر. ول 1924 -جىلى بۇرىنعى سابەت وداعىندا دۇنيەگە كەلىپ، 1932 -جىلى ءۇي-ىشىمەن بىرگە تەكەس اۋدانىنىڭ شيلىوزەك اۋىلىنا قونىس اۋدارىپ، قىتاي قاراستىلىعىنا ءوتتى...».
اۆتور
ىرىسبەك دابەي