فوتو: انادولۋ
يسلام رەسپۋبليكاسى تاريحىنداعى ەڭ اۋقىمدى مەملەكەتتىك جەرلەۋ ءراسىمى التى كۇنگە سوزىلادى. قوشتاسۋ ءىس- شارالارى سەنبىدەن باستاپ يران مەن يراكتىڭ بەس قالاسىندا ۇيىمداستىرىلادى.
اياتوللا ءالي حامەنەيمەن رەسمي قوشتاسۋ ونىڭ 28-اقپاندا ا ق ش پەن يزرايلدىڭ العاشقى سوققىلارى كەزىندە قازا تاپقانىنان كەيىن شامامەن ءتورت اي وتكەن سوڭ وتكەلى وتىر.
1939 -جىلى مەشحەد قالاسىندا دۇنيەگە كەلگەن ءالي حامەنەي 1981- 1989 -جىلدارى يران پرەزيدەنتى بولدى. كەيىن اياتوللا رۋحوللا حومەيني قايتىس بولعان سوڭ، ونى ساراپشىلار كەڭەسى ەلدىڭ جوعارعى كوشباسشىسى قىزمەتىنە سايلادى. ساراپشىلار كەڭەسى - مەملەكەت باسشىسىن تاعايىندايتىن يسلام ءدىنتانۋشىلارىنان قۇرالعان سايلانبالى ورگان.
حامەنەيدىڭ ءمايىتى سوعىس باستالعاننان بەرى حالىقپەن قوشتاسۋ ءۇشىن قويىلعان بولاتىن. جەرلەۋ ءراسىمىنىڭ ءتورت ايعا كەيىنگە شەگەرىلۋىنە اسكەري قاقتىعىس، كەيىنگى ءبىتىم جانە كەلىسسوزدەر ۇدەرىسى سەبەپ بولعان.
يران بيلىگىنىڭ مالىمەتىنشە، قارالى ءراسىم قازىر جاعداي ءبىرشاما تۇراقتالعان كەزەڭگە بەلگىلەندى. يران مەن ا ق ش ءوزارا شابۋىلداردى ۋاقىتشا توقتاتىپ، ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋم بويىنشا كەلىسسوزدەردى جالعاستىرىپ جاتىر.
تەگەران حالىقارالىق قاۋىمداستىق نازارىنداعى ءراسىمنىڭ كەدەرگىسىز وتۋىنە ەرەكشە ءمان بەرىپ وتىر.
قوشتاسۋ شارالارى وسى اپتاداعى سەنبى جانە جەكسەنبى كۇندەرى تەگەرانداعى «موساللا» ناماز كەشەنىندە باستالادى. بۇل - ەلدەگى ەڭ ءىرى مەملەكەتتىك ءارى ءدىني جيىندار وتەتىن باستى الاڭ.
«موساللا» اتاۋى «ناماز الاڭى» دەگەن ماعىنانى بىلدىرەدى. كەشەن بۇعان دەيىن دە يسلام رەسپۋبليكاسىنىڭ جوعارى لاۋازىمدى تۇلعالارىن سوڭعى ساپارعا شىعارىپ سالۋ راسىمدەرىن قابىلداعان جانە مەملەكەتتىك قارالى شارالاردىڭ سيمۆولدىق ورتالىعى سانالادى.
نەگىزگى جەرلەۋ شەرۋى دۇيسەنبى كۇنى يمام حوسەين الاڭىنان ازادي («ازاتتىق») الاڭىنا دەيىنگى 10 شاقىرىمدىق باعىتپەن وتەدى. بۇل الاڭ 1979 -جىلعى يسلام ريەۆوليۋتسياسىنان باستاپ سوڭعى جىلدارداعى ءىرى نارازىلىق اكتسيالارىنا دەيىنگى تاريحي وقيعالاردىڭ باستى ورنى رەتىندە بەلگىلى.
تەگەران ءمەرى جەرلەۋ راسىمىنە شامامەن 20 ميلليون ادام قاتىسادى دەپ وتىر.
- بۇل - قالا تاريحىنداعى ەڭ اۋقىمدى جيىن بولادى، - دەدى ول.
7-شىلدەدە قارالى شەرۋ قۇم قالاسىندا جالعاسادى. باعىت فاتيما ماسۋمە كەسەنەسى مەن جامكاران مەشىتى ارالىعىن قامتيدى.
قۇم - يرانداعى شيتتىك ءدىني ءبىلىمنىڭ نەگىزگى ورتالىعى ءارى ون ەكى يمامدى مويىندايتىن شەيىتتەردىڭ ەڭ ماڭىزدى ءدىني وقۋ ورىندارى شوعىرلانعان قالا.
ودان كەيىن حامەنەيدىڭ ءمايىتى يراكقا جەتكىزىلەدى. وندا راسىمدەر شەيىت مۇسىلماندارى ءۇشىن ەڭ قاسيەتتى ەكى قالا - نادجاف پەن كەربەلادا وتەدى. بۇل قالالاردا ءبىرىنشى يمام ءالي مەن ءۇشىنشى يمام حۋسەيننىڭ قاسيەتتى كەسەنەلەرى ورنالاسقان.
يراننىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ابباس اراگچي يراكقا ساپارى كەزىندە ەكى قالاعا بارىپ، جەرگىلىكتى گۋبەرناتورلارمەن جەرلەۋ راسىمىنە دايىندىق ماسەلەلەرىن تالقىلادى.
ءالي حامەنەي 9-شىلدەدە تۋعان قالاسى مەشحەدتە جەرلەنەدى.
مەشحەد يرانداعى ەڭ قاسيەتتى قالا سانالادى. مۇندا شەيىتتەردىڭ سەگىزىنشى يمامى - يمام رەزانىڭ كەسەنەسى ورنالاسقان. سونداي-اق ەلدەگى ەڭ ىقپالدى ءدىني-ەكونوميكالىق قۇرىلىمداردىڭ ءبىرى - مەملەكەتتىك اپپاراتپەن، ونىڭ ىشىندە يسلام رەۆوليۋتسياسى ساقشىلار كورپۋسىمەن قارجىلىق بايلانىسى بار «استان قۇدس رازاۆي» قورىنىڭ ورتالىعى دا وسى قالادا ورنالاسقان.
بيلىكتىڭ باعالاۋىنشا، مەشحەدتەگى جەرلەۋ راسىمىنە 8-10 ميلليون ادام قاتىسۋى مۇمكىن.
وسىعان دەيىن حابارلاعانىمىزداي، يران مەن ا ق ش ءبىر-بىرىنە شابۋىل جاساماۋعا تاعى دا ۋادەلەستى.