«مەنىڭ قازاقستانىم»: انگە 70 جىل، ءانۇرانعا 20 جىل

استانا. قازاقپارات – بيىل ش. قالداياقوۆ پەن ج. ناجىمەدەنوۆتىڭ تۋىندىسى «مەنىڭ قازاقستانىم» انىنە 70 جىل، ال ءانۇرانعا اينالعانىنا 20 جىل تولادى.

Фото: Kazinform

التىن كۇن اسپانى،

التىن ءدان دالاسى،

دۋماندى باستاعان

دالاما قاراشى...

ەگەر بۇل ولەڭ جولدارىن جاي عانا وقىساڭىز، ولار تاعى ءبىر ميلليارد استىق جيناۋ قۇرمەتىنە جازىلعانداي بولىپ كورىنۋى مۇمكىن. ءبىراق شىن مانىندە مۇندا جاسىرىن وي جاتىر: بۇل - وتارشىلدارعا قارسى تۇراتىن مەنىڭ تۋعان جەرىم. كوممۋنيستەر بۇل ولەڭنىڭ شىنايى ماعىناسىن تۇسىنگەن كەزدە، ونى جاريالاعىلارى كەلمەدى.

1950 -جىلداردىڭ ورتاسىندا قازاقستاندا تىڭ جانە تىڭايعان جەرلەردى يگەرۋ باستالىپ، بۇرىنعى كەڭەس وداعىنىڭ ەۋروپالىق بولىگىنەن ءبىزدىڭ رەسپۋبليكامىزعا «تىڭ يگەرۋشىلەردىڭ» ۇلكەن تولقىنى اعىلدى. بۇل ساياسات، تۇپتەپ كەلگەندە، قازاق جەرىن بولشەكتەۋگە جانە رەسپۋبليكانىڭ ۇلتتىق تۇتاستىعىن بۇزۋعا باعىتتالعان ەدى.

كەڭەس ۇكىمەتىنىڭ باسشىسى حرۋشەۆ كەيىننەن قازاقستاننىڭ سولتۇستىك جانە تىڭ وڭىرلەرىن رسفسر قۇرامىنا قوسۋ ماقساتىمەن قازاق ك س ر-ىن باتىس، تىڭ جانە وزگە دە ايماقتارعا ءبولۋدى ۇسىندى. وسى «حرۋشەۆتىك ينتەرناتسيونالدىق ساياساتتىڭ» استارىن تۇسىنگەن قازاق پاتريوتتارى اتا-بابا جەرىنىڭ بىرلىگى مەن تۇتاستىعىن ساقتاپ قالۋعا تىرىستى.

مىنە، «مەنىڭ قازاقستانىم» ءانى دە ءدال وسى حرۋشەۆتىڭ ۇلتتىق ساياساتىنا قارسى نارازىلىق رەتىندە دۇنيەگە كەلدى. بۇل كەرەمەت پاتريوتتىق ءاننىڭ ءماتىنىن جۇمەكەن ناجىمەدەنوۆ جازدى. ءانۇراننىڭ العاشقى ورىنداۋشىسى حالىقتىڭ سۇيىكتى ءانشىسى جامال وماروۆا بولدى؛ 1970 -جىلدارى بۇل شىعارما رەسپۋبليكالىق راديودان ءجيى بەرىلىپ تۇردى.

بۇل ءاندى جامال وماروۆادان اسىرىپ ەشكىم ورىنداي الماعان سياقتى. ونىڭ ورىنداۋى قازاق حالقىنا ادىلدىكتىڭ ورنايتىنىنا، ۇلتتىڭ ءوز تۇتاستىعى مەن بىرلىگىن جوعالتپايتىنىنا ءۇمىت سىيلادى! 1986 -جىلدىڭ جەلتوقسانىندا الماتىداعى قازاق جاستارىنا رۋح پەن باتىرلىق سىيلاعان دا ءدال وسى ءان ەدى.

قازاقستان تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن جاڭا مەملەكەتتىك ءانۇرانعا بايقاۋ جاريالاندى. ش. قالداياقوۆ پەن ج. ناجىمەدەنوۆتىڭ بۇل تۋىندىسى دا كانديدات رەتىندە ۇسىنىلدى. مەملەكەتتىك ءانۇران - ەلدىڭ مۋزىكالىق-پوەتيكالىق ەمبلەماسى، ونىڭ ادەبي ءارى مۋزىكالىق ءتولقۇجاتى. سونىمەن قاتار ول تۋ سياقتى ەلدىڭ ايناسى، پاتريوتتىق رۋحتىڭ كورىنىسى بولىپ تابىلادى. ءانۇران ءارقاشان ءداۋىر رۋحىنان تۋادى جانە حالىقتىڭ ورتاق سەزىمى مەن تاعدىرىنا نەگىزدەلەدى.

ەلدىڭ دىبىستىق ءرامىزىن كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا 2006 -جىلى جاڭا مەملەكەتتىك ءانۇران قابىلداندى. ول كوپشىلىككە تانىمال «مەنىڭ قازاقستانىم» ءانىنىڭ نەگىزىندە جازىلعان. اۋەنىن 1956 -جىلى ءشامشى قالداياقوۆ، ال ءسوزىن جۇمەكەن ناجىمەدەنوۆ جازعان. وسى ولەڭى ءۇشىن جۇمەكەن ناجىمەدەنوۆكە قايتىس بولعاننان كەيىن 2010 -جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك سىيلىعى بەرىلدى.

ايتپاقشى، جۇمەكەن ناجىمەدەنوۆ پەن ءشامشى قالداياقوۆتى وتانىمىزدىڭ تاۋەلسىز دە ءوزىن-ءوزى قامتاماسىز ەتە الاتىن، تۇتاس ءارى بولىنبەيتىن ەل بولاتىنىنا كامىل سەنگەن شىنايى پاتريوت، كورەگەن تۇلعالار دەۋگە بولادى. جامال وماروۆانىڭ ورىنداۋىندا حالىق اراسىندا كەڭىنەن تانىلعان بۇل ءان، اۆتورلار ارمانداعانداي، مەملەكەتتىك ءانۇرانعا اينالدى.

استانادا جانە ەلىمىزدىڭ بارلىق وبلىس ورتالىقتارىندا وسى ءانۇران اۆتورلارىنا ارنالعان مونۋمەنتالدى ەڭسەلى ەسكەرتكىشتەر ورناتىلۋى كەرەك دەگەن وتانداستاردىڭ پىكىرىنە تولىق قوسىلامىن. سونىمەن بىرگە قازاقستاننىڭ بارلىق قالالارى مەن ەلدى مەكەندەرىندەگى ورتالىق كوشەلەرگە وتانىمىزدىڭ وسى ۇلى دا لايىقتى ۇلدارىنىڭ ەسىمى بەرىلۋگە ءتيىس. بۇل ەلدىڭ رۋحاني ءارى تاريحي جاڭعىرۋىنا باعىتتالعان مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى جۇزەگە اسىرۋعا قوسىلعان لايىقتى ۇلەس بولار ەدى.

كەرىمسال جۇباتقانوۆ

Abai.kz