قازاقستاندا تەڭگەدەگى دەپوزيتتەردىڭ تانىمالدىعى 2016 -جىلدان بەرى ارتىپ كەلەدى. الايدا بۇل حالىقتىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتاعا دەگەن سەنىمى بىردەن كۇشەيدى دەگەندى بىلدىرمەيدى. مۇندا بانكتەر ۇسىناتىن جوعارى پايىزدىق مولشەرلەمەلەردىڭ ىقپالى باسىم.
قازاقستاننىڭ دەپوزيتتەرگە كەپىلدىك بەرۋ قورى دا تەڭگەدەگى سالىمداردىڭ تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتتى. قور تەڭگەلىك دەپوزيتتەردىڭ سىياقى مولشەرلەمەلەرىنىڭ شەكتى دەڭگەيىن كوتەرىپ، ۆاليۋتالىق سالىمداردىڭ كىرىستىلىگىن شەكتەدى. ال تەڭگەدەگى جيناق دەپوزيتتەرىنە كەپىلدىك بەرۋدىڭ جوعارى مولشەرى بەلگىلەندى.
ءقازىر بۇل ساياساتتا وزگەرىس بايقالادى. قدكبق ۆاليۋتالىق دەپوزيتتەر بويىنشا مولشەرلەمەلەردى رەتتەۋدى بىرتىندەپ جەڭىلدەتىپ جاتىر. ماسەلەن، 2026 -جىلعى 1-قازاننان باستاپ 12 ايدان ۇزاق مەرزىمگە جاڭادان اشىلعان نەمەسە ۇزارتىلعان جيناق سالىمدارى بويىنشا شەكتى مولشەرلەمە جىلدىق 1 پايىزدان 2,5 پايىزعا دەيىن ءوستى.
بۇعان دەپوزيت نارىعىنداعى دوللارلانۋ دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋى مۇمكىندىك بەرگەن. 2015 -جىلى قازاقستانداعى دەپوزيتتەردىڭ دوللارلانۋ دەڭگەيى 80 پايىز بولسا، 2026 -جىلعى 1-قىركۇيەكتە بۇل كورسەتكىش 19,2 پايىزعا دەيىن تۇسكەن، - دەيدى اسحات سماعۇلوۆ.
ۇلتتىق بانكتىڭ دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك، 2026 -جىلعى قىركۇيەكتىڭ سوڭىندا جەكە تۇلعالاردىڭ دەپوزيتتەرى 30,5 تريلليون تەڭگەگە جەتكەن. بۇل بىلتىرعى كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 15,9 پايىزعا كوپ. ونىڭ ىشىندە تەڭگەدەگى سالىمدار 22,8 پايىزعا وسكەن، ال ۆاليۋتالىق دەپوزيتتەر 8 پايىزعا ازايعان.
دەگەنمەن دەپوزيت كولەمىنىڭ ءوسۋىن حالىقتىڭ ۇنەمدەۋگە كوشكەنىمەن بىردەي قاراستىرۋعا بولمايدى. سەبەبى بانك شوتتارىنداعى قاراجاتتىڭ كوبەيۋى ادامداردىڭ كۇندەلىكتى تۇتىنۋعا جۇمسايتىن اقشاسىن ازايتقانىن تىكەلەي دالەلدەمەيدى.
سونىمەن بىرگە جيناعى بار وتباسىلاردىڭ ۇلەسى دە ارتىپ كەلەدى. 2023 -جىلعى قىركۇيەكتە اقشالاي جيناعى بار وتباسىلاردىڭ ۇلەسى 13 پايىز بولسا، 2026 -جىلعى مامىردا 27,2 پايىزعا جەتكەن. ال جيناعى بار ازاماتتاردىڭ اراسىندا اقشاسىن بانك دەپوزيتىندە ساقتايتىنداردىڭ ۇلەسى 58 پايىزدان 67,1 پايىزعا دەيىن وسكەن، - دەيدى ساراپشى.
بۇل دەرەكتەر قازاقستاندىقتاردىڭ قارجىلىق ادەتىندە وزگەرىس بار ەكەنىن كورسەتەدى. اقشا جيناۋ كەڭ تارالىپ، بانك دەپوزيتتەرى بوس قاراجاتتى ساقتاۋدىڭ نەگىزگى قۇرالدارىنىڭ بىرىنە اينالىپ كەلەدى.
تەڭگەدەگى دەپوزيتتىڭ تابىسى دوللاردان جوعارى ما؟
تەڭگەدەگى سالىمداردىڭ تارتىمدىلىعى ەڭ الدىمەن جوعارى پايىزدىق مولشەرلەمەلەرمەن بايلانىستى. قارجى ساراپشىسى اسحات سماعۇلوۆتىڭ ايتۋىنشا، قازىرگى جاعدايدا تەڭگەدەگى دەپوزيت ينفلياتسيانى ەسكەرگەننىڭ وزىندە ناقتى تابىس اكەلۋى مۇمكىن.
ماسەلەن، جىلدىق مولشەرلەمەسى 15,13 پايىز بولاتىن دەپوزيتتى قاراستىرايىق. 2026 -جىلعى قازانداعى ينفلياتسيا دەڭگەيى 9,2 پايىز بولعان جاعدايدا، سالىمشىنىڭ شامامەن ناقتى كىرىستىلىگى جىلىنا 5,4 پايىزدى قۇرايدى. ياعني بانككە سالعان اقشاڭىزدىڭ نومينالدى كولەمى عانا ەمەس، ساتىپ الۋ قابىلەتى دە ارتۋى مۇمكىن. ءبىراق بۇل ەسەپ ينفلياتسيا مەن دەپوزيت مولشەرلەمەسى كورسەتىلگەن دەڭگەيدە ساقتالعان جاعدايدا عانا وزەكتى، - دەيدى قارجى ساراپشىسى.
ال دوللارداعى دەپوزيتتىڭ تيىمدىلىگى باسقا فاكتورعا تاۋەلدى. مۇندا تەك بانك تولەيتىن پايىزدى ەمەس، دوللار باعامىنىڭ وزگەرىسىن دە ەسەپتەۋ كەرەك.
مىسالى، دوللاردى ساتىپ الىپ، ونى جىلدىق 1 نەمەسە 2,5 پايىزدىق مولشەرلەمەمەن دەپوزيتكە سالدىڭىز دەلىك. ءبىر جىلدان كەيىن بۇل سالىمنىڭ تەڭگەمەن ەسەپتەگەندەگى تابىسى دوللار باعامىنا بايلانىستى بولادى، - دەيدى AMarkets كومپانياسىنىڭ تالداۋشىسى.
ساراپشىنىڭ ەسەبىنشە، كوميسسيالار مەن ايىرباستاۋ شىعىندارىن ەسەپتەمەگەندە، دوللارداعى دەپوزيت تەڭگەدەگى 15,13 پايىزدىق سالىمنان ءتيىمدى بولۋى ءۇشىن دوللار ءبىر جىل ىشىندە شامامەن 14 پايىزعا قىمباتتاۋى قاجەت.
دەمەك، دوللار باعامى ايتارلىقتاي وسپەسە، جوعارى پايىزدىق مولشەرلەمەسى بار تەڭگەلىك دەپوزيت كوبىرەك تابىس اكەلۋى مۇمكىن.
جيناقتى تۇگەلدەي ءبىر ۆاليۋتادا ساقتاۋ قانشالىقتى دۇرىس؟
تەڭگەدەگى دەپوزيتتىڭ جوعارى كىرىستىلىگىنە قاراماستان، جيناق اقشانى تولىعىمەن ۇلتتىق ۆاليۋتادا ساقتاۋ دا بەلگىلى ءبىر تاۋەكەلگە يە. ويتكەنى ۆاليۋتا باعامى وزگەرۋى مۇمكىن، ال ينفلياتسيا اقشانىڭ ساتىپ الۋ قابىلەتىنە اسەر ەتەدى.
سوندىقتان قارجى ساراپشىسى جيناقتى ءبىر عانا ۆاليۋتادا ساقتاۋعا ەمەس، ءارتاراپتاندىرۋعا نازار اۋدارۋدى ۇسىنادى. بۇل ءتاسىلدىڭ ءمانى قاراپايىم: قاراجاتتىڭ ءبىر بولىگى جوعارى پايىزدىق تابىس الۋ ءۇشىن تەڭگەدە ساقتالسا، ەكىنشى بولىگى دوللار تۇرىندە ۆاليۋتالىق تاۋەكەلدەن قورعانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
سونىمەن قاتار جيناقتىڭ شامامەن 10 پايىزىن ءوتىمدى رەزەرۆ رەتىندە ۇستاۋ ۇسىنىلادى. بۇل - كۇتپەگەن شىعىندار تۋىنداعاندا بىردەن پايدالانۋعا بولاتىن قاراجات. ونى بانك كارتاسىندا، اعىمداعى شوتتا نەمەسە قاجەت كەزدە الۋعا بولاتىن دەپوزيتتە ساقتاۋعا بولادى.
مۇنداي ءتاسىل جيناق دەپوزيتىن مەرزىمىنەن بۇرىن جابۋعا جانە سونىڭ سالدارىنان پايىزدىق تابىستان ايىرىلۋعا جول بەرمەۋگە كومەكتەسەدى.
تەڭگە مە، دوللار ما؟
قارجى ساراپشىسىنىڭ پىكىرىنشە، تەڭگە مەن دوللاردىڭ ءبىرىن عانا تاڭداۋ مىندەتتى ەمەس. سەبەبى ولاردىڭ ءارقايسىسىنىڭ جيناقتاۋداعى قىزمەتى ءارتۇرلى.
تەڭگە جوعارى پايىزدىق كىرىستىلىك الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ال دوللار ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ ىقتيمال قۇنسىزدانۋىنان قورعانۋدىڭ ءبىر قۇرالى بولا الادى.
سوندىقتان ۆاليۋتانى تاڭداعاندا تەك ەرتەڭگى باعامعا قاتىستى بولجامعا سۇيەنۋ جەتكىلىكسىز. جيناقتىڭ قانداي ماقساتقا ارنالعانىن، اقشانىڭ قاشان قاجەت بولاتىنىن جانە الداعى ۋاقىتتا قانداي مىندەتتەمەلەر بار ەكەنىن ەسكەرگەن ءجون.
ءبىر سوزبەن ايتقاندا، بۇگىن تەڭگەدەگى دەپوزيت ءتيىمدى تابىس كوزى بولسا، دوللار جيناقتىڭ ۆاليۋتالىق تاۋەكەلىن ازايتۋعا كومەكتەسەدى. ال ەكەۋىن دۇرىس ۇيلەستىرۋ - اقشانى ساقتاپ قانا قويماي، ونىڭ قۇنىن جوعالتپاۋعا باعىتتالعان قارجىلىق ستراتەگيا.