شىڭجاڭدا قىتاي-ورتالىق ازيا ورتالىق ءدارىحاناسى اشىلدى- حالىق گازەتى
قىتايدىڭ شىڭجاڭ-ۇيعىر اۆتونوميالىق اۋدانىندا وتكەن 9-قىتاي-ەۋرازيا كورمەسى اياسىندا قىتاي (شىڭجاڭ) - ورتالىق ازيا ورتالىق ءدارىحاناسى رەسمي تۇردە اشىلدى، دەپ حابارلايدى حالىق گازەتى باسىلىمى.
جوبا قىتايدىڭ فارماتسيەۆتيكالىق ونىمدەرى مەن مەديتسينالىق ماقساتتاعى بۇيىمدارىن ورتالىق ازيا نارىعىنا شىعارۋدى جەدەلدەتۋگە جانە ءوڭىر ەلدەرىمەن سالالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا باعىتتالعان.
اتالعان ب ا ق- تىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك، ورتالىق ازيانىڭ فارماتسيەۆتيكالىق نارىعى جىل سايىن ورتا ەسەپپەن 12 پايىزعا ءوسىپ، كولەمى 3 ميلليارد ا ق ش دوللارىنان استى. پلاتفورما فارماتسيەۆتيكالىق كومپانيالاردىڭ شەتەل نارىعىنا بىرلەسىپ شىعۋىنا قولداۋ كورسەتەدى.
بيىلعى جىلدىڭ العاشقى جارتىسىندا پلاتفورما وزبەكستان، قازاقستان جانە رەسەيدە ءۇش شەتەلدىك بازانى ىسكە قوستى. سونداي- اق مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ فورمۋليارىنا ەنگىزىلگەن 3253 دارىلىك پرەپارات پەن 3000 نان استام مەديتسينالىق بۇيىمدى بىرىكتىرىپ، ەكسپورتتىق ساتىلىم كولەمىن 128 ميلليون يۋانعا جەتكىزدى.
سونداي-اق وسى اپتادا حالىق گازەتىندە «شىڭجاڭدىق 71 جاستاعى دارىگەر «ءبىرىنشى شىلدە مەدالىمەن» ماراپاتتالدى» دەگەن تاقىرىپتاعى اقپارات جارىق كورگەن بولاتىن.
اتالعان باسىلىمنىڭ دەرەگىنشە، قىتايدىڭ شىڭجاڭ-ۇيعىر اۆتونوميالىق اۋدانىنداعى شاعانتوعاي اۋدانىندا 71 جاستاعى قازاق دارىگەرى وقاس سۇلەيمەن ۇلى «ءبىرىنشى شىلدە مەدالىمەن» ماراپاتتالدى. ول جارتى عاسىردان استام ۋاقىت بويى مالشىلارعا مەديتسينالىق كومەك كورسەتىپ، ەل ىشىندە كەڭىنەن تانىمال بولدى.
1975-جىلى تارباعاتاي مەديتسينالىق ۋچيليشەسىن بىتىرگەن سوڭ اۋىلدىق وڭىرگە جۇمىسقا بارعان دارىگەر 50 جىل ىشىندە اتپەن ءجۇرىپ، تاۋلى جانە شولەيت ايماقتاردى ارالاپ، 100 مىڭنان استام ادامعا ەم جاساعان. سونداي-اق 3200 دەن استام ءسابيدىڭ دۇنيەگە كەلۋىنە كومەكتەسىپ، تالاي اۋىر جاعدايداعى ناۋقاستىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالعان.
زەينەتكە شىققاننان كەيىن دە ول مەديتسينالىق قىزمەتىن جالعاستىرىپ، «وقاس دەنساۋلىق كۇتىمدەۋ بولمەسىن» اشقان. قازىرگى تاڭدا ونىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان ەرىكتىلەر توبى مەن جەرگىلىكتى جاس دارىگەرلەر شەكارالىق مالشىلار ايماقتارىندا تۇراقتى مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋدى جالعاستىرىپ كەلەدى.
ءال-فارابي مۇراسى- قازاقستان مەن يراننىڭ رۋحاني بايلانىسىنىڭ نەگىزى- Eurasia Today
يران يسلام رەسپۋبليكاسىنىڭ الماتىداعى باس كونسۋلدىعىنىڭ مادەني اتتاشەسى دوكتور مۇحاممەد ماسۇد سادەقيدىڭ ايتۋىنشا، يراننىڭ بۇرىنعى جوعارعى كوشباسشىسى ءالي حامەنەي مەن قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم- جومارت توقايەۆتىڭ تەگەرانداعى كەزدەسۋىندە ءابۋ ناسىر ءال-فارابي مۇراسىن ساقتاۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلعان. ونىڭ پىكىرىنشە، ۇلى ويشىلدىڭ مۇراسى قازاقستان مەن يران حالىقتارىن بايلانىستىراتىن ورتاق رۋحاني قۇندىلىقتاردىڭ ءبىرى سانالادى.
بۇل تۋرالى وسى اپتادا قىرعىزستاندا شىعاتىن Eurasia Today اقپارات اگەنتتىگى حابارلادى.
اتالعان ب ا ق- تىڭ كەلتىرگەن دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك، مادەني اتتاشە حالىقارالىق قاتىناستاردا ساياسي جانە ەكونوميكالىق بايلانىستارمەن قاتار مادەني ىنتىماقتاستىقتىڭ دا ماڭىزى زور ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، ءال-فارابي مۇراسى ەكى ەلدىڭ تاريحي جانە وركەنيەتتىك بايلانىسىن نىعايتۋعا قىزمەت ەتەدى.
سونداي-اق، ءول ال-فارابيدىڭ عىلىمي-فيلوسوفيالىق مۇراسىن زەرتتەۋ، ساقتاۋ جانە كەيىنگى ۇرپاققا ناسيحاتتاۋ قازاقستان مەن يران اراسىنداعى مادەني- گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىقتىڭ ماڭىزدى باعىتتارىنىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرەتىنىن ايتتى.
وزبەكستاندا حالىق سانى سوڭعى 30 جىلدا ەكى ەسەگە جۋىق ءوستى– ءو ز ا
وزبەكستاننىڭ تۇراقتى حالقىنىڭ سانى 39047321 ادامعا جەتتى. بۇل تۋرالى ەلدىڭ ستاتيستيكا كوميتەتى حالىق پەن اۋىل شارۋاشىلىعى ساناعىنىڭ الدىن الا قورىتىندىسىن تانىستىرۋ بارىسىندا مالىمدەدى. 1989-جىلعى سوڭعى جالپىۇلتتىق ساناقپەن سالىستىرعاندا حالىق سانى شامامەن ەكى ەسەگە كوبەيگەن. بۇل تۋرالى «ءو ز ا» اقپارات اگەنتتىگى مالىمدەدى.
حابارلامادا ايتىلۋىنشا، الدىن الا مالىمەت بويىنشا، ساناق بارىسىندا ءبىر ادامدى تىركەۋگە ورتا ەسەپپەن 0,12 ا ق ش دوللارى جۇمسالعان. سونداي- اق ەلدە ءبىر جىلدان استام ۋاقىت تۇرىپ جاتقان 56860 شەتەل ازاماتى ەسەپكە الىنعان. ولاردىڭ باسىم بولىگى تاشكەنت قالاسىندا تۇرادى. شەتەل ازاماتتارىنىڭ سانى بويىنشا ءۇندىستان، رەسەي جانە قازاقستان العاشقى ۇشتىككە ەندى.
ايتا كەتەرلىگى، ساناق ناتيجەسىنە سايكەس، تۇرعىنداردىڭ 35,7 ميلليونى نەمەسە 91,3 پايىزى وزبەك ءتىلىن انا ءتىلى رەتىندە كورسەتكەن. بيلىك بۇل دەرەكتەر دەموگرافيالىق ۇردىستەردى باعالاۋ، الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق باعدارلامالاردى ازىرلەۋ جانە مەملەكەتتىك ساياساتتى جوسپارلاۋ ءۇشىن ماڭىزدى ستاتيستيكالىق نەگىز بولاتىنىن اتاپ ءوتتى.
سونداي-اق وسى اپتادا «ءو ز ا» - دا «الەم چەمپيوناتىنان ورالعان وزبەكستان قۇراماسىن سالتاناتتى قارسى الدى» دەگەن تاقىرىپتاعى اقپارات جاريالاندى.
اتالعان اقپارات كوزىنىڭ دەرەگىنشە، يسلام كاريموۆ اتىنداعى تاشكەنت حالىقارالىق اۋەجايىندا فۋتبولدان الەم چەمپيوناتىنا قاتىسقان وزبەكستان ۇلتتىق قۇراماسىن سالتاناتتى قارسى الۋ ءراسىمى ءوتتى. كوماندا ءوز تاريحىندا العاش رەت الەم چەمپيوناتىنىڭ فينالدىق كەزەڭىنە قاتىسىپ، الەمنىڭ ۇزدىك 48 قۇراماسىنىڭ قاتارىنا ەندى.
ا ق ش، مەكسيكا جانە كانادادا وتكەن 23-الەم چەمپيوناتىندا وزبەكستان قۇراماسى پورتۋگاليا، كولۋمبيا جانە كونگو قۇرامالارىنا قارسى ويىن وتكىزىپ، حالىقارالىق دەڭگەيدە قۇندى تاجىريبە جينادى.
- سالتاناتتى قارسى الۋ راسىمىنە وزبەكستان پرەمەر-ءمينيسترى ابدۋللا اريپوۆ قاتىستى، دەپ جازادى وزبەكستاندىق ب ا ق.
قازاقستان باندار-ابباس پورتىندا جۇك تەرمينالىن سالۋدى جوسپارلاپ وتىر- ParsToday
قازاقستان يراننىڭ وڭتۇستىگىندەگى باندار-ابباس قالاسىنداعى شاحيد رادجاي پورتىندا جۇك تەرمينالىن سالۋدى جوسپارلاپ وتىر. بۇل تۋرالى ق ر پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى - ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى سەرىك جۇمانعارين پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بىرلەسكەن وتىرىسىندا مالىمدەدى، دەپ جازدى ParsToday اقپارات اگەنتتىگى.
يراندىق اقپارات اگەنتتىگىنىڭ كەلتىرگەن دەرەگىنە سۇيەنسەك، سەرىك جۇمانعاريننىڭ ايتۋىنشا، جوبا جەكە سەكتوردىڭ ينۆەستيتسياسى ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلادى. 15 گەكتار اۋماقتا سالىناتىن تەرمينال قازاقستاندىق تاۋارلاردى تيەۋ، ءتۇسىرۋ جانە تاسىمالداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونداي-اق بۇل جوبا قازاقستاننىڭ وڭتۇستىك جانە وڭتۇستىك-شىعىس ازيا نارىقتارىنا تىكەلەي شىعۋىن كەڭەيتۋدى كوزدەيدى.
سەرىك جۇمانعارين قازاقستان ءۇشىن اقتاۋ - تۇرىكمەنستان - يران باعىتى ارقىلى پارسى شىعاناعىنا شىعاتىن تەمىرجول ءدالىزىنىڭ ستراتەگيالىق ماڭىزىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، بۇل باعىت ءۇندىستان، شىعىس افريكا، پارسى شىعاناعى ەلدەرى مەن وڭتۇستىك- شىعىس ازيا نارىقتارىنا ەكسپورتتى ۇلعايتۋعا جول اشادى. سونىمەن قاتار يران قازاقستاننىڭ چاباحار پورتىن پايدالانۋىنا دا قولداۋ كورسەتۋگە دايىن ەكەنىن جەتكىزدى.
تۇركيا ءوز ۇلتتىق ناۆيگاتسيا جۇيەسىن قۇرۋدى باستادى- TRT
تۇركيا شەتەلدىك ناۆيگاتسيالىق پلاتفورمالارعا تاۋەلدىلىكتى ازايتۋ جانە دەربەس سيفرلىق ينفراقۇرىلىم قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا ۇلتتىق ناۆيگاتسيا جۇيەسىن ازىرلەۋگە كىرىستى. جوبا ونەركاسىپ جانە تەحنولوگيا مينيسترلىگىنىڭ ۇيلەستىرۋىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ وتىر.
بۇل تۋرالى وسى اپتادا تۇركيا راديو تەلەۆيزيا پورتالى حابارلادى.
«TRT» - نىڭ دەرەگىنشە، مينيسترلىك وتكەن جىلى وتاندىق كارتا جانە ناۆيگاتسيا قوسىمشالارىن دامىتۋعا قولداۋ كورسەتۋ جونىندە باستاما كوتەرىپ، 2025-جىلى ءتيىستى وتىنىمدەردى قابىلداعان. كەيىنگى كەزەڭدە جوبا سەرىكتەستەرى انىقتالىپ، رەسمي كەلىسىمدەرگە قول قويىلعان. جوباعا «Başarsoft» ، BVB» كومپانيالارى جانە «Togg» ۇلتتىق اۆتوكولىك برەندى تارتىلعان.
جاڭا ناۆيگاتسيالىق جۇيە ۇيالى تەلەفوندار، اۆتوكولىكتەر، لوگيستيكا، اقىلدى قالا جوبالارى، ەلەكتروندى ساۋدا جانە توتەنشە جاعدايلاردى باسقارۋ سالالارىندا قولدانىلماق. تۇرىك تاراپى جوبانىڭ دەربەس دەرەك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتىپ، داعدارىس جاعدايلارىندا سىرتقى جۇيەلەرگە تاۋەلدىلىكتى ازايتۋدى كوزدەيدى.
سونداي-اق وسى اپتادا TRT باسىلىمىندا «ۇزاق ۋاقىت وتىرۋ قاتەرلى ىسىك ءقاۋپىن ارتتىرادى» دەگەن تاقىرىپتاعى اقپارات جارىق كوردى.
اتالعان ب ا ق- تىڭ كەلتىرگەن دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك، ۇزاق ۋاقىت بويى ءبىر ورىندا وتىرۋ قاتەرلى ىسىكتەن قايتىس بولۋ قاۋپىن ارتتىرۋى مۇمكىن. بۇل تۋرالى ۇلى بريتانيا عالىمدارى جۇرگىزگەن جاڭا زەرتتەۋ ناتيجەسىندە بەلگىلى بولدى.
گلازگو ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زەرتتەۋشىلەرى 90 مىڭنان استام ادامنىڭ دەرەكتەرىن 10 جىلدان استام ۋاقىت بويى باقىلاپ، ناتيجەلەرىن «PLOS Medicin» جۋرنالىندا جاريالادى. زەرتتەۋ قورىتىندىسىنا سايكەس، وياۋ كەزدە 30 مينۋتتان ارتىق ۇزدىكسىز وتىرۋ نەمەسە جاتۋ قاتەرلى ىسىكتەن ءولىم قاۋپىن ارتتىرادى. ال قيمىلسىز وتكىزىلگەن ءاربىر قوسىمشا ساعات بۇل تاۋەكەلدى ودان ءارى كۇشەيتەتىنى انىقتالعان.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا، ۇزاق وتىرۋدىڭ ورنىن جەڭىل فيزيكالىق بەلسەندىلىكپەن الماستىرۋ ءقاۋىپتىڭ تومەندەۋىنە ىقپال ەتەدى. ماسەلەن، كۇن سايىن ءبىر ساعات قيمىلسىز وتىرۋدىڭ ورنىنا ءۇي شارۋاسى سياقتى جەڭىل قوزعالىس جاساۋ قاتەرلى ىسىكتەن قايتىس بولۋ ءقاۋپىن 12 پايىزعا دەيىن ازايتۋى مۇمكىن. سونىمەن قاتار، زەرتتەۋشىلەر ءار 30 مينۋت سايىن از دا بولسا قوزعالىپ تۇرۋدىڭ دەنساۋلىققا وڭ اسەرى بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
اۆتور بەيسەن سۇلتان