وزات وقۋشى سيندرومى: باعانىڭ بالا بولاشاعىنا اسەرى قانداي؟
استانا. قازاقپارات - قازىر - مەكتەپ بىتىرگەن جاس تۇلەكتەر ءۇشىن ەڭ جاۋاپتى كەزەڭ. بالالىق شاقتى ارتقا تاستاپ، وتپەلى كەزەڭنەن ۇلكەن ومىرگە قادام باساتىن شاعى. وكىنىشكە قاراي، جەتكىنشەكتەردىڭ كوبى سىناق كەزىندەگى ساتسىزدىكتەرگە دايىن بولمايدى.
ساعى سىنىپ، كۇيزەلىسكە تۇسەتىندەرى كوپ. دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك، 12 مەن 17 جاس ارالىعىنداعى جەتكىنشەكتەردىڭ `- ءى كۇيزەلىستىڭ كەسىرىنەن ءتۇرلى دەرتتەرگە شالدىعادى. الەمدىك مەديتسينا ماماندارى: «كەز كەلگەن پسيحيكالىق دەنساۋلىق بۇزىلىستارىنىڭ جارتىسى 14 جاستان باستالادى»، - دەيدى.
قاراپ وتىرساق، 14 جاستاعى بالا - مەكتەپ قابىرعاسىنداعى وقۋشى. مەكتەپتە قويىلعان باعا بالا بولاشاعىنا قالاي اسەر ەتەدى؟ وزات وقۋشى سيندرومىنا شالدىققاندار كىمدەر؟ وزات وقۋشى سيندرومى قاي اتا-انا بالاسىنىڭ جامان بولعانىن قالاسىن؟! وقۋدا وزات، قاتارىنىڭ الدى بولسىن دەپ بالاسىنا تىم كوپ تالاپ ارتاتىنى جاسىرىن ەمەس. دەگەنمەن بۇل بالانىڭ پسيحولوگيالىق ءال- اۋقاتىنا قاتتى اسەر ەتەدى.
پسيحولوگيادا مۇنى «وزات وقۋشى سيندرومى» دەپ اتايدى. امەريكالىق الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى زەرتتەيتىن پيۋ ورتالىعىنىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك، 13-17 جاستاعى جەتكىنشەكتەردىڭ g ۇزدىك باعا الماعانى ءۇشىن اتا-اناسىنىڭ تاراپىنان قىسىم كورەدى. پسيحولوگتار بۇل سيندرومدى ادامنىڭ ۇنەمى جوعارى ناتيجەلەرگە ۇمتىلۋىنان تۋىندايتىنىن ايتادى. مەكتەپ، ءۇي جۇمىسى نەمەسە مانساپ بولسىن. مۇنىڭ ءبارى باستاۋىش سىنىپتان باستالادى.
«بالا اتا-اناسىن جوعارى باعامەن قۋانتۋ ءۇشىن بارىن سالادى. اقىلدى ءارى ۇزدىك بولۋ جاقسى، ءبىراق مۇنداي شەكتەن تىس ۇمتىلىس ادامنىڭ ءوزىن-ءوزى جوعالتۋىنا اكەلەدى. ۇزدىك وقۋشىدان ءمىنسىز ستۋدەنتكە، ودان ەرەسەك وقۋشى كەيپىنە ەنەدى. بار قيىندىق وسىدان تۋىندايدى. اتا-انالار بالا ارقىلى وزدەرى جەتە الماعان نارسەگە قول جەتكىزگىسى كەلەدى»، - دجوناتان حايدت، الەۋمەتتىك پسيحولوگ، جازۋشى.
جاسوسپىرىمدەر دەنساۋلىعىن ويلامايدى كەيىنگى 4 جىلدا ا ق ش- تا جاسوسپىرىمدەر اراسىندا قانت ديابەتىنە قارسى اسەرى بار ءدارى-دارمەككە سۇرانىس `0 كۇرت وسكەن. اسىرەسە 12 جاستان 18 جاسقا دەيىنگى جەتكىنشەكتەر اراسىندا. بۇل نەنى بىلدىرەدى؟
دارىگەرلەر مۇنى جاسوسپىرىم شاقتاعى كۇيزەلىسپەن بايلانىستىرادى. بۇل كەزدە كۇيزەلىسكە جاۋاپتى كارتيزول گورمونى جوعارىلايدى. سايكەسىنشە ول ينسۋليندى كوتەرەدى. ينسۋلين جوعارىلاعان سايىن ادام تاماق ىشكىسى كەلە بەرەدى. اقىرى بۇل سەمىزدىككە اكەلەدى. قانت ديابەتى وسى سەمىزدىكتەن بولادى. قازىردە ا ق ش-تا ەكىنشى تيپتەگى سەمىزدىك پەن قانت ديابەتى بار 15 ميلليونعا جۋىق جەتكىنشەك بار.
«1990-جىلدان بەرى سەمىزدىككە شالدىققاندار سانى 5 پەن 14 جاس ارالىعىنداعى بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر اراسىندا 4 ەسە ءوستى. جەر شارىنىڭ ءاربىر سەگىزىنشى تۇرعىنىن ارتىق سالماقتان قالاي ارىلامىن دەگەن سۇراق مازالايدى. ءارى ادامداردىڭ ءوز-وزىنە كوڭىل تولماۋشىلىعى، ءوزىن وزگەلەرمەن سالىستىرۋى قاتتى كۇيزەلىسكە تۇسىرەدى»، - تەدروس گەبرەيەسۋس، د د س ۇ ديرەكتورى.
يۋنيسەف-تە، جەتكىنشەكتەر بولاشاعىنا الاڭداۋلى. ۇيىم جۇرگىزگەن زەرتتەۋلەرگە سۇيەنسەك، ستاتيستيكا بويىنشا جاسوپىرىمدەردىڭ - سپورتپەن شۇعىلدانبايدى % - ءوز-وزىنە كوڭىلى تولمايدى H - جەمىس-جيدەك، كوكونىس جەمەيدى. ونىڭ ورنىنا ەنەرگەتيكالىق سۋسىندار ىشەدى جانە تاتتىگە قۇمار. ارتىق سالماق قوسىپ، سەمىزدىككە ۇشىرايتىنى وسىدان.
ومىرگە كەلگەنىنە وكىنەتىن جاستار بار كۇيزەلىستىڭ سۋيتسيد ماسەلەسىنە دە قاتىسى بار. جاسوسپىرىمدەر اراسىندا ومىرگە كەلگەنىنە وكىنەتىندەرى كوپ. ءارى بۇل كورسەتكىش جىل ساناپ ارتىپ بارادى. سۋيتسيد دەڭگەيى بويىنشا وڭتۇستىك كورەيا، بەلارۋس، رەسەي، ۆەنگريا، جاپونيا، ۋكراينا مەن لاتۆيادا جاعداي كۇردەلى.
وڭتۇستىك كورەيادا كۇنىنە 36 ادام ءوز-وزىنە قول جۇمسايدى. سەۋلدەگى حان وزەنىنىڭ ۇستىندەگى كوپىر «سۋيتسيد كوپىرى» اتالىپ كەتكەن. بۇعان قاتىستى بيلىك شارا قابىلداپ، 2016 -جىلى كوپىر قورشاۋعا الىنعان. كوپىردە ارنايى تەلەفوندار تۇرادى. سول ارقىلى قۇتقارۋ ورتالىعىنىڭ وپەراتورلارى ءوزىن ولتىرۋگە بەكىنگەن اداممەن سويلەسىپ، ۋاقىتتى بارىنشا سوزادى. وسى ۋاقىت ىشىندە قۇتقارۋشىلار كومەككە كەلىپ ۇلگەرۋى ءتيىس. وسى شارالاردىڭ ارقاسىندا، كورسەتكىش & قىسقارعان.
بۇل رەتتە پسيحولوگتاردىڭ كەڭەسىنە قۇلاق تۇرگەن ابزال، دەيدى ساراپشىلار. بۇگىن قۇلارسىز، ەرتەڭ سۇرىنەرسىز، ەشتەڭە ەتپەيدى. بۇل - ۇلكەن تاجىريبە. ياعني، جاسوسىپىردەردى وسى وتپەلى كەزەڭدە جاقىندارى بارىنشا قولداۋى ماڭىزدى.