ولارعا قانداي جاعداي جاسالعان؟ شىمكەنتتىكتەر شىعىستىڭ ازىناعان ايازىنا شىداس بەرە الا ما؟ Kazinform ءتىلشىسى زەردەلەپ كوردى.
ءار ادامعا 302 مىڭ تەڭگەدەن بەرىلەدى
وڭتۇستىكتەن شىعىس قازاقستانعا كوشىپ كەلگەن ءار قونىس اۋدارۋشىعا اي سايىنعى تۇرعىن ءۇي جالداۋ شىعىندارى وتەلەدى. سونىمەن قاتار جۇمىسقا ورنالاسۋعا قولداۋ كورسەتىلىپ، 7 ميلليون تەڭگەگە دەيىن تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋعا سەرتيفيكات بەرىلەدى. ءبىرجولعى تولەم ءار وتباسىعا 70 اەك مولشەرىندە قاراستىرىلعان. ياعني، ءبىر ادامعا 302 مىڭ 750 تەڭگە بەرىلەدى. ولاردىڭ تۇرعىن ءۇيدى جالعا الۋ جانە كوممۋنالدىق قىزمەتتەر شىعىنى دا وتەلەدى. شىعىس قازاقستانعا بارۋعا بۋىنىپ-ءتۇيىنىپ وتىرعان شىمكەنتتىكتەردىڭ ءبىرى بولىگى التاي اۋدانىن تاڭداسا، باسقالارى كاتونقاراعايدى ءجون ساناعان.
- شىعىسقا كوشۋگە بولاتىنىن قالاعا كەلگەن دەلەگاتسيادان جانە الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى بىلدىك. دەلەگاتسياداعى كىسىلەرمەن كەزدەسىپ، ءتۇرلى ساۋالىمىزعا جاۋاپ الدىق. ەندى بارىپ كورەمىز دەپ وتىرمىز. ۇناپ جاتسا، قالۋعا تىرىسامىز. بالا-شاعامەن دە اقىلداستىق. ولاردىڭ ويى بىزبەن ۇندەس. بالالارىمنىڭ ۇلكەنى 21-دە، ودان كەيىنگىسى 18-دە. ەكەۋى دە فەلدشەر، - دەدى سامات تۇرىمبەتوۆ.
اكىمدىك تۇرعىنداردى قابىلداۋعا دايىن با؟
شىعىس قازاقستانعا كوشۋدى جوسپارلاعانداردىڭ ءبىرى كاتونقاراعاي اۋدانىنا قونىس اۋدارۋعا نيەتتى ەكەنىن ايتتى. ال ول جاق قارسى الۋعا دايىن با؟ كوبى باسپانا ماسەلەسى ويداعىداي شەشىلسە، ءارى قاراي اياقتان تۇرىپ كەتۋ قيىنعا سوقپايتىنىن العا تارتقان. كاتونقاراعاي اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ءالي شاپەنوۆتىڭ ايتۋىنشا، مامىردىڭ 13- ءى كۇنى ون ادام كەلىپ، توڭىرەكپەن تانىسىپ كەتكەن.
- وڭتۇستىكتەن قونىس اۋدارۋ باعدارلاماسىنا سايكەس وتباسىنداعى ءبىر ادامدى جۇمىسقا ورنالاستىرۋعا مىندەتتىمىز. ءۇي ساتىپ الۋعا باستاپقى جارنا رەتىندە 7 ميلليون تەڭگەنىڭ سەرتيفيكاتى بەرىلەدى. ماسەلەن، ءۇي باعاسى 10 ميلليون تەڭگە بولسا، قالعان 3 ميلليون تەڭگەنى ساتىپ الۋشى ءوزى تولەيدى. بىلتىر 68 ادام كوشىپ كەلگەن ەدى، بيىل 70-تەن استام تۇرعىن كەلەدى دەپ جوسپارلانعان. جىل باستالعالى 25 ادام قونىستاندى، - دەدى ءالي ارحات ۇلى.
نەگىزىنەن وڭتۇستىك ءوڭىر تۇرعىندارىنا حالقى ازايىپ كەتكەن ەلدى مەكەندەرگە بارۋعا ۇسىنىس جاسالادى. ءبىراق تاڭداۋ ەركى بار. قونىس اۋدارۋشىلار تۇراتىن اۋىلدارىن وزدەرى تاڭدايدى. كوبى كاسىپ اشقىلارى كەلەدى. ءالي شاپەنوۆ ءوز سوزىندە وڭتۇستىك ايماقتاردان كەلەتىندەردىڭ ءبىرشاماسى ورەل، بەرەل اۋىلدارىنا جانە كاتونقاراعايدىڭ وزىنە ورنىعىپ جاتاتىنىن جەتكىزدى.
سەبەبى بەلگىلى، جازدا ول جاقتا تۋريستەر سانى كوبەيىپ، تابىس تابۋعا مۇمكىندىك مول. جول بويىنداعى سەرۆيس دامىپ، بيزنەس قىزا تۇسەدى.
قونىس اۋدارعان سوڭ قايتا كوشىپ كەتكەندەر دە بار. بىرىنە اۋا رايى جاقپاسا، ءبىرىنىڭ جۇمىسى جۇرمەگەن. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى، كاتونقاراعايدا ءۇي باعاسى قىمباتتاي باستادى. ال ساتىپ جاتقاندار نەكەن-ساياق. كەرىسىنشە بۇرىن كوشكەندەر قايتا كەلىپ جاتىر.
شىمكەنتتىكتەر شىعىستىڭ ايازىنان حاباردار
تاياۋدا التاي اۋدانىنا شىمكەنت قالاسىنان دەلەگاتسيا كەلىپ قايتقان.
- اۋداننىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىمەن، ەلدىمەكەندەردىڭ ينۆەستيتسيالىق جانە ەڭبەك الەۋەتىمەن تانىستىرۋ ماقساتىندا دەلەگاتسيا مۇشەلەرىنە وكتيابرسك كەنتى، جاڭا بۇقتىرما كەنتى، پوليانسكي اۋىلدىق وكرۋگى جانە سەرەبريانسك قالاسى ۇسىنىلدى. ساپار بارىسىندا قوناقتار الەۋمەتتىك جانە ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىم نىساندارىمەن، تۇرعىن ءۇي قورىمەن، ءبىلىم جانە مەديتسينالىق مەكەمەلەرمەن، سونداي-اق وسى ەلدىمەكەندەردىڭ ودان ءارى دامۋ پەرسپەكتيۆاسىمەن تانىستى، - دەپ حابارلادى اۋدان اكىمدىگىنەن.
باعدارلاماعا قاتىسۋشىلارعا بەيىمدەلۋ قىزمەتتەرىنىڭ بىرنەشە ءتۇرى ۇسىنىلادى. اكىمدىك وكىلدەرى قونىس اۋدارۋشىلارعا جۇمىسقا ورنالاسۋعا، تۇرعىن ءۇي تاڭداۋعا، قاجەتتى قۇجاتتاردى راسىمدەپ، جاڭا تۇرعىلىقتى جەرىندە الەۋمەتتىك بەيىمدەلۋگە دە كومەك كورسەتىلەتىنىن جەتكىزدى.
- التاي اۋدانىنا دەلەگاتسيا قۇرامىندا بەس ادامنان تۇراتىن 4 وتباسى كەلدى. ولاردىڭ 4-ەۋى شىمكەنت قالاسىنىڭ، بىرەۋى تالدىقورعان قالاسىنىڭ تۇرعىندارى. ساپار بارىسىندا قاتىسۋشىلار قونىس اۋدارۋ باعدارلاماسى بويىنشا كورسەتىلەتىن تۇرعىن ءۇي جاعدايلارىنا، جۇمىسپەن قامتۋ مۇمكىندىكتەرى مەن مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىنا قىزىعۋشىلىق تانىتتى، - دەلىنگەن اقپاراتتا.
شىمكەنت تۇرعىندارى شىعىس قازاقستاننىڭ ەڭ سۋىق اۋداندارىنىڭ بىرىنە قىستىڭ قاتتى بولاتىنىن ءبىلىپ بارعان. ءبىراق ءبارى كوڭىلدەن شىقسا، ايازعا قاراماي تۇرا بەرۋگە نيەتتى ەكەنىن جەتكىزگەن.
كۇرشىم اۋدانىنداعى باراق باتىر اۋىلىنا تالدىقورعاننان كەلگەن ارايلىم شاراپيەۆا بالاباقشادا تاربيەشى بولىپ جۇمىس ىستەپ ءجۇر.
- توبىمدا 15 بالا بار. ءوزىم بەس بالانىڭ اناسىمىن. بالالارىم وسى اۋىلداعى مەكتەپكە بارادى. شىعىسقا كوشىپ كەلگەنىمە وكىنبەيمىن. اۋىل دا، ۇجىم دا جاقسى قارسى الدى. اۋا رايىنا دا ۇيرەنىپ قالدىق. كۇيەۋىم مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىسادى، - دەدى ول.
ش ق و جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالاردى ۇيلەستىرۋ باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك، 2023-2025 -جىلدارى شىعىس قازاقستان وبلىسىندا ەرىكتى قونىس اۋدارۋ باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا وڭىرلىك كۆوتا بويىنشا جالپى سانى 2206 ادامدى قۇرايتىن 702 وتباسى قابىلداندى. ونىڭ ىشىندە 1409-ى - قونىس اۋدارۋشىلار، 797- ءسى - قانداستار.
- تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاسقاندار سانى - 693 ادام نەمەسە g. 2025 -جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 313 وتباسىنا جالپى سوماسى 469,7 ميلليون تەڭگە كولەمىندە ماتەريالدىق كومەك كورسەتىلدى. 2026 -جىلعا ارنالعان وڭىرلىك كۆوتا جوسپارى 800 ادام. ونىڭ ىشىندە 600- ءى - قونىس اۋدارۋشىلار، 200- ءى- قانداستار، - دەپ ءمالىم ەتتى باسقارمادان.
سونىڭ ىشىندە شەكارا ماڭىنداعى اۋداندارعا 448 ادامدى ورنالاستىرۋ جوسپارلانعان. اتاپ ايتقاندا:
* ريددەر قالاسىنا - 48 ادام؛
* زايسان اۋدانىنا - 100؛
* كاتونقاراعاي اۋدانىنا - 73؛
* ۇلكەن نارىن اۋدانىنا - 41؛
* مارقاكول اۋدانىنا - 62؛
* تارباعاتاي اۋدانىنا - 73؛
* شەمونايحا اۋدانىنا - 51.
P/s: قورىتا ايتقاندا، شىعىسقا ەلدىڭ جىلى جاعىنان كوشىپ كەلىپ جاتقاندار بار جانە الداعى ۋاقىتتا دا بولادى. ولاردىڭ تۇراقتاپ قالۋى نەمەسە كوشىپ كەتۋى ءار وتباسىنىڭ وزىنە بايلانىستى بولىپ وتىر.
ەسكە سالساق، وسىعان دەيىن قازاقستانعا قىتايدان قونىس اۋدارۋشىلار سانى ءۇش ەسە كوبەيگەنى حابارلانعان.
اۆتورلار
بوتاكوز كەنجەحان قىزى