وڭتۇستىك كورەيا جايلى تاڭعاجايىپ دەرەكتەر
استانا. قازاقپارات - وڭتۇستىك كورەيا وزىندىك ەرەكشەلىگى بار ەلدەردىڭ ءبىرى، ال ونىڭ تاريحى درامالىق ساتتەرگە جانە كۇرت وزگەرىستەرگە تۇنىپ تۇر. وتكەن عاسىردىڭ 60- جىلدارىنا دەيىن كورەيا رەسپۋبليكاسى الەمنىڭ كەدەي ەلدەرىنىڭ قاتارىندا بولعان.
1959- جىلدىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا، مەملەكەتتىڭ ءار ونىنشى ادامى تۋبەركۋلەزبەن اۋىرعان، ال ءار ءجۇز ادامى - الاپەسكە شالدىققان. ەلدىڭ كەيبىر جەرلەرىندە عانا سۋقۇبىرى بولعان جانە حالىقتىڭ 90 پايىزى وزەن سۋىن جانە قوعامدىق قۇدىقتاردى پايدالانعان. ءبىراق بىرنەشە جىلدىڭ ىشىندە وڭتۇستىك كورەيادا ەكونوميكالىق ءوسۋ قارقىن الدى، جانە ەگەر 1963 - جىلى حالىقتىڭ جان باسىنا شاققانداعى جالپى ۇلتتىق ءونىم 100 ا ق ش دوللاردى قۇراسا، بۇگىندە 31000 دوللاردان اسادى.
ەكونوميكانىڭ قارقىندى ءوسۋى ءومىر سالتىنىڭ دا باتىس ستاندارتتارىنا قاراي، كەيدە ءتىپتى ادام ايتقىسىز تۇردە وزگەرۋىنە ىقپال ەتتى. ءبىراق سوعان قاراماستان كوپتەگەن سالتتارىن ساقتاپ قالا الدى جانە بۇل وڭتۇستىك كورەيا بەينەسىنىڭ جارقىن سيپاتى بولىپ تابىلادى.
1. ماسكۇنەمدىك
الكوگول - بۇل وڭتۇستىك كورەيانىڭ ەجەلگى جاۋى، ال ماسكۇنەمدىك دەڭگەيى بويىنشا مەملەكەت الەم بويىنشا 7- ورىندا. كورەيشە ماسكۇنەمدىكتىڭ ءوز ەرەكشەلىگى بار. كورەي قىزمەتكەرلەرىنىڭ دەرلىگى ايىنا ءبىر رەت، ال كوبى ءتىپتى ءار دەمالىستا وتىرىس جاساپ، سىلقىلداتىپ ىشىمدىك ءىشۋدى ادەتكە اينالدىرعان.
وسى ىسپەتتەس شارالار حوەسيك («hoesik») دەپ اتالادى جانە مۇنداي وتىرىس كەزىندە كوپ ەرەجەنى ۇستانۋ ماڭىزدى. مىسالى، ەگەر جاسى ۇلكەن ادام شاراپ قۇيىپ جاتسا، وندا جاسى كىشى ادام ستاكاندى مىندەتتى تۇردە ەكى قولىمەن ۇستاپ تۇرۋى قاجەت. ەگەر جاسى كىشى ادام ۇلكەن ادامعا قۇيىپ بەرىپ جاتسا، وندا شولمەكتى ەكى قولىمەن ۇستاپ قۇيادى. تەك زەينەتتەگى ادامدار جانە بيلىكتەگى ادامدار عانا ءبىر قولمەن قۇيىپ، ىشە الادى.
«Hoesik» كەزىندە توستار بىرىنەن كەيىن ءبىرى ايتىلادى جانە ءبارى ءىشۋى مىندەتتى. «كورپوراتيۆتىك مادەنيەتتىڭ» وسى ىسپەتتى داستۇرلەرى ءۇشىن وڭتۇستىك كورەيا الەم بويىنشا حالىقتىڭ جان باسىنا شاققاندا ىشىمدىك ىشۋدەن 13- ورىندا، ال تۇتىنىلاتىن تازا سپيرتتىڭ قايتا ساناعى بويىنشا ءار ازاماتقا 15 ليتردەن كەلەدى. ازيا ەلدەرىنىڭ اراسىندا - بۇل ناعىز رەكورد.
2. قىزىل سيا
ءار ۇلتتىڭ وزىندىك قىزىقتى سالتتارى بولادى. مىسالى، وڭتۇستىك كورەيادا قىزىل سيامەن بىرەۋدىڭ اتىن جازسا، جاقىن ارادا ول ادامعا جامان بىردەڭە بولادى دەپ سەنەدى. ولار قىزىل سيامەن جەرلەۋ راسىمىندەگى ارنايى نىشانعا ولگەن ادامداردىڭ اتىن جازادى. وسىلايشا ءمايىتتى شايتانداردان قورعاۋعا بولادى دەپ سەنەدى، ال ءتىرى ادامدار ءۇشىن قىزىل سيا - قورعاۋدىڭ ەمەس، قارعىس تىلەۋدىڭ بەلگىسى.
3. قول الىسۋ
دورەكى نەمەسە كۇلكىلى كورىنىپ قالماس ءۇشىن كورەيادا قول الىسۋدى جەرگىلىكتى ەرەجەلەرگە ساي جاساۋ كەرەك. الەۋمەتتىك دەڭگەيى بىردەي ادامدار جانە جاقىن دوستار ءبىر قولمەن امانداسادى. ءبىراق ەگەر باستىق پەن قىزمەتكەر قول الىسىپ جاتسا، نەمەسە جاس ايىرماسى ۇلكەن بولسا، وندا ۇلكەن ادام قولىن ۇسىنادى، ال كىشىسى ونى مىندەتتى تۇردە ەكى قولىمەن قىسادى.
4. كورەيا مەن جاپونيا قارىم-قاتىناسى
وڭتۇستىك كورەيا مەن جاپونيانىڭ قارىم-قاتىناسى ەشقاشان جىلى بولعان ەمەس. ناقتىراق ايتساق، وتە جامان، نە جامان بولىپ تۇرادى. وتكەن كەزەڭدەردە كورەيا مەن جاپونيا اراسىندا اسكەري قاقتىعىستار ءجيى بولىپ تۇرعان، ال 1910 - جىلى جاپونيا ءتىپتى كورەيانى جاۋلاپ الىپ، ءتىلى مەن ءدىلىن ناسيحاتتاي باستايدى.
ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس كەزەڭىندە جاپونيا كورەياعا باسا كوكتەپ كىرىپ، ساربازدار جان تۇرشىگەرلىك قىلمىستار جاسايدى. جانە سول ءۇشىن ولار ءالى كۇنگە دەيىن كورەيادان كەشىرىم سۇراپ كەلەدى.
بۇگىندە ەكى ەل ءبىر توپ ارالدى بولىسە الماۋدا. كورەيلەر توكتو دەپ، ال جاپوندار تاكەسيما دەپ اتايتىن ارالداردى ءارقايسى وزدەرىنە تيەسىلى دەپ ەسەپتەيدى. ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستان كەيىن ارالدار كورەياعا وتكەن بولاتىن، ءبىراق جاپونيا ولاردىڭ ەگەمەندىگى ءۇشىن ءالى كۇنگە دەيىن تالاسىپ كەلەدى.
5. بەلدەمشەگە قاتىسى
وڭتۇستىك كورەيا كوپ جاعدايدا وتە كونسەرۆاتيۆتى ەل. ءبىراق مۇنىڭ كيىمگە ەش قاتىسى جوق. بۇگىندە كەز كەلگەن ايەل ميني بەلدەمشە كيە الادى جانە ونى ەشكىم قۋدالاپ، الا كوزىمەن اتپايدى. الايدا 1979 - جىلعا دەيىن وڭتۇستىك كورەيادا ايەلدەر كيىمى قاتتى باقىلاۋدا بولاتىن. ۇزىندىعى تىزەدەن جوعارى اسپايتىن بەلدەمشەمەن قاتار، شاشتىڭ ۇزىندىعى دا بەلگىلەنگەن بولاتىن.
سوڭعى ۋاقىتتاردا، ەلدىڭ ۇكىمەت باسشىلارى ب ا ق وكىلدەرى كيىمدەرىنىڭ ەركىندىگىنە ءبىراز توسقاۋىل قويۋ كەرەك دەگەن ۇسىنىسقا قوعام دۇرلىگىپ، ۇكىمەت بايىرعى جەككورىنشتى ءداستۇرلەردى قايتا قالپىنا كەلتىرگىسى كەلەدى دەگەن ايىپتالۋلار تاڭىلدى.
6. دارەتحانالار ساياباعى
وڭتۇستىك كورەيادا تەماتيكالىق ساياباقتار وتە كوپ. ءارى اقىلعا سىيمايتىن تاقىرىپتاردى قامتيدى. مىسالى، Samsung Electronics كورپوراسياسىنىڭ باستى عيماراتى ورالاسقان سۋۆون قالاسىندا دارەتحاناعا ارنالعان كوڭىل كوتەرۋ ساياباعى بار. ول 2012 - جىلى قالا اكىمى سيم دجە دۋكتىڭ قۇرمەتىنە اشىلعان. ول دا ءوز كەزەگىندە بۇكىل الەمدىك دارەتحانالار ۇيىمىنىڭ ۇيىمداستىرۋشىسى جانە وكىلى بولعان. ۇيىمنىڭ جۇمىسى ءۇشىن 2007 - جىلى سيم دجە دۋك دارەتحانا فورماسىنداعى ارنايى عيمارات تۇرعىزعان. ونىڭ ولىمىنەن كەيىن 2009 - جىلى ەرەكشە عيماراتتا مۇراجاي اشىلعان.
دارەتحانالار ساياباعىندا ءار عاسىردا جانە ءار ەلدەردىڭ دارەتحانا جابدىقتارى، سونىمەن قاتار ادامداردىڭ مۇسىندەرى قويىلعان كورمە جۇمىس جاسايدى. ساياباققا كىرۋ تەگىن.
7. پلاستيكالىق وتا
وڭتۇستىك كورەيادا پلاستيكالىق حيرۋرگياعا ءبارى بايسالدىلىقپەن قارايدى، سول سەبەپتى ەشكىم ونى جاسىرىن ىستەۋگە ۇمتىلمايدى. كورەي ايەلدەرىنىڭ «پلاستيكاعا» اۋەستىگى سونشا، 2009 - جىلدىڭ ستاتيستيكاسى بويىنشا ءار بەسىنشى كورەيلىك ايەل قانداي دا ءبىر پلاستيكالىق وتا جاساتقان.
ءتىپتى كەيبىر اتا-انالار بالاسىنىڭ مەكتەپ بىتىرۋىنە وراي پلاستيكالىق وتا جاساتۋعا سىيلىق ۇسىنادى ەكەن. كوبىنە وتانى مۇرىنعا جانە قاباققا جاساتادى. بۇل وپەراسيالار ەڭ وڭايى، ءتىپتى «نەگىزگىسى» دەسە بولادى. كورەيادا وسىعان بايلانىستى «كىرۋگە رۇقسات ەتىڭىز» دەگەن رەاليتي-شوۋ دا بار. قاتىسۋشىلار وپەراسياعا دەيىنگى جانە كەيىنگى ومىرلەرى جايلى سىر شەرتەدى. جانە كوبى وپەراسياعا دەيىنگى ومىرلەرىنە رازى ەمەس ەكەندەرىن ايتادى.
ارينە، پلاستيكالىق حيرۋرگيا ۇلكەن تاۋەكەلدىلىكتى قاجەت ەتەدى. ءساتسىز جاسالعان جاعدايلاردا بەتتىڭ جانسىزدانۋى نەمەسە ءتىپتى سال بولىپ قالۋ قاۋپى بار. ءبىراق كوپ قىز بۇل تاۋەكەلدى سۇلۋلىق جولىندا قۇرباندىق دەپ تۇسىنەدى. كورەيلىكتەر مۇنىمەن باتىستىق ستاندارتتارعا ەلىكتەيتىنىن كورسەتەدى، ءبىراق ءالى مويىنداماي كەلەدى.
8. كورريدا
كورەياداعى كورريدانىڭ وزىندىك ەرەكشەلىگى بار. مۇندا ارنايى سۇرىپتاۋدان وتكەن بۇقالار عانا شايقاسادى. دەنە ءبىتىمى سايكەس كەلەتىن بۇقانى ارنايى فەرماعا جىبەرەدى. وندا ول جاتتىعۋلار كۋرسىنان ءوتىپ، ءشوپ پەن سۇلىدان وزگە بالىق، جىلان جانە سەگىزاياقتان تۇراتىن ەرەكشە سپورتتىق ديەتاعا وتىرادى.
شايقاس الدىندا قۇتىرتۋءۇشىن بۇقالارعا ىشىمدىك ىشكىزەدى. الاڭداعى شايقاس بىرنەشە سەكۋندقا، بىرنەشە ساعاتقا سوزىلسا دا، ولىممەن اياقتالۋى ەكىتالاي. جەڭىلگەنىن تۇيسىگىمەن سەزگەن بۇقا وزىنەن باسىم تۇسكەن قارسىلاسىنان قاشا باستاسا شايقاس اياقتالدى دەپ سانالادى. جەڭىمپازعا قوماقتى قارجىلاي سىيلىق تابىستالادى.
9. مەدۋزالارعا ارنالعان تەرميناتورلار
مەدۋزالاردىڭ كوبەيۋى كوپ ەل ءۇشىن پروبلەماعا اينالىپ وتىر. بۇل تىرشىلىك يەلەرىنىڭ ءبىر جەردە كوپ شوعىرلانۋى بالىقشىلىققا كەدەرگى كەلتىرەدى، ال قاپتاعان مەدۋزا كۋرورتتىق ايماققا ءجۇزىپ كەلسە، جەرگىلىكتى تۇرعىندار قالتاسىنان قاعىلادى، ويتكەنى تۋريستەر مەدۋزالاردان وتتان قاشقانداي قاشادى. شۆەسيادا مەدۋزالار جەلدەتكىش جۇيەسىنىڭ قۇبىرىن بىتەپ قالعاندىقتان اتوم ەلەكتروستانسياسىنىڭ جۇمىسىن توقتاتا تۇرۋعا ءماجبۇر بولعان.
10. مەدۋزالاردىڭ كوبەيۋىنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن كورەيا عىلىم جانە تەحنولوگيالار ينستيتۋتىندا JEROS دەگەن اتپەن ارنايى روبوتتاردى جاساقتاپ جاتىر.
روبوتتار مۇحيتتا ءجۇزىپ ءجۇرىپ، كەزدەسكەن مەدۋزالاردىڭ كوزىن قۇرتىپ وتىراتىن بولادى. JEROS ساعاتىنا 900 ك گ-عا جۋىق مەدۋزانى ولتىرەدى دەپ جوسپارلانۋدا. مۇنداي ونىمدىلىكپەن جاعاجاي سۋى ءاردايىم مەدۋزادان تازا بولادى.
سۋرەت: bigpicture.ru
دايىنداعان: انار مۇستافينا
ماسساگەت