ورتالىق ازياداعى ينۆەستيتسيا: كىم كوش باستاپ تۇر جانە نەگە؟

استانا. قازاقپارات – ورتالىق ازيا ەلدەرى اراسىنداعى ءوزارا ينۆەستيتسيا كولەمى العاش رەت 1 ميلليارد دوللاردان استى. بۇل ءوسىمنىڭ نەگىزگى بولىگى قازاقستاننىڭ جوبالارى ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتىلگەن.

ەۋرازيالىق دامۋ بانكىنىڭ «ەۋرازيالىق وڭىردەگى ينۆەستيتسيالىق ىنتىماقتاستىق» اتتى اناليتيكالىق بايانداماسىندا ورتالىق ازياداعى ينۆەستيتسيالىق سەرپىننىڭ باستى قوزعاۋشىسى قازاقستان ەكەنى اتالىپ ءوتتى.

وڭىرىشىلىك ينۆەستيتسيا رەكوردتىق دەڭگەيگە جەتتى

بانك دەرەگىنە سايكەس، 2024-جىلدىڭ قورىتىندىسىندا ورتالىق ازيا ەلدەرى اراسىنداعى ءوزارا جيناقتالعان تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيالار (پ ي ي) كولەمى العاش رەت 1 ميلليارد دوللارلىق مەجەدەن اسىپ، 1,15 ميلليارد دوللارعا جەتكەن. 2025-جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتى جىلدىعىندا بۇل كورسەتكىش تاعى 12,5 پايىزعا ءوسىپ، 1,3 ميلليارد دوللارعا ۇلعايدى.

ساراپشىلاردىڭ مالىمەتىنشە، 2021-جىلدان بەرى وڭىرىشىلىك ينۆەستيتسيالار جىل سايىن ورتا ەسەپپەن 24,4 پايىزعا ءوسىپ وتىر. بۇل بۇكىل ەۋرازيالىق ءوڭىر بويىنشا تىركەلگەن ورتاشا وسىمنەن (2,8 پايىز) ايتارلىقتاي جوعارى.

ورتالىق ازياداعى ءوزارا جيناقتالعان ينۆەستيتسيالار تۇراقتى ءوسىمدى جالعاستىرىپ كەلەدى. 2021-جىلدان باستاپ ولاردىڭ قارقىنى ەداۋىر جەدەلدەدى، - دەلىنگەن باياندامادا.

قازاقستان - نەگىزگى ينۆەستور

قۇجاتتا وڭىردەگى ەكى باستى ينۆەستور - قازاقستان مەن وزبەكستان ەكەنى كورسەتىلگەن. جالپى سالىنعان ينۆەستيتسيانىڭ 72 پايىزى قازاقستانعا (928 ميلليون دوللار)، 28 پايىزى وزبەكستانعا (367 ميلليون دوللار) تيەسىلى.

ە ا د ب مالىمەتىنشە، سوڭعى ءبىر جارىم جىلداعى ءوسىمنىڭ 60 پايىزدان استامىن قازاقستاننىڭ قۇرىلىس كومپانيالارى وزبەكستاندا جۇزەگە اسىرىپ جاتقان جوبالار قامتاماسىز ەتكەن.

ءوسىمنىڭ ەلەۋلى بولىگى قازاقستاننىڭ قۇرىلىس كومپانيالارى وزبەكستاندا ىسكە اسىرىپ جاتقان جوبالار ەسەبىنەن قالىپتاستى، - دەپ اتاپ وتەدى ساراپشىلار.

قازاقستان - ءىرى ينۆەستيتسيا الۋشى ەل

جالپى ەۋرازيالىق ءوڭىر بويىنشا 2025-جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىنىڭ قورىتىندىسىندا قازاقستانعا تارتىلعان ءوزارا جيناقتالعان ينۆەستيتسيالار كولەمى 9,4 ميلليارد دوللارعا جەتتى. بۇل كورسەتكىش بويىنشا ەل وزبەكستاننان كەيىن ەكىنشى ورىندا.

سوڭعى ءبىر جارىم جىلدا قازاقستانعا تارتىلعان ينۆەستيتسيا كولەمى 11 پايىزعا نەمەسە شامامەن 0,95 ميلليارد دوللارعا ارتقان.

سونىمەن قاتار قازاقستان ايماقتاعى ءىرى ينۆەستور ەلدەردىڭ ءبىرى سانالادى. وزگە مەملەكەتتەرگە سالىنعان جيناقتالعان ينۆەستيتسيا كولەمى 3,2 ميلليارد دوللارعا جەتكەن.

قاي سالالار العا شىقتى؟

بايانداماعا سايكەس، ورتالىق ازيادا قۇرىلىس سالاسى 440 ميلليون دوللار ينۆەستيتسيا تارتقان. ال وڭدەۋ ونەركاسىبى 340 ميلليون دوللار كولەمىندە قارجى يەلەنگەن. وسى ەكى سەكتور ءوڭىر ىشىندەگى بارلىق ينۆەستيتسيانىڭ شامامەن 60 پايىزىن قۇرايدى.

قازاقستاندا وڭدەۋ سەكتورىنداعى ءوسىم حيميا ونەركاسىبىندەگى جوبالارمەن بايلانىستى. اتاپ ايتقاندا، تىڭايتقىش، بۋتاديەن، پوليەتيلەن وندىرەتىن كاسىپورىندار مەن وزگە دە حيميالىق زاۋىتتار ىسكە قوسىلۋدا.

شيكىزاتتان وڭدەۋگە كوشۋ ءۇردىسى

ە ا د ب ساراپشىلارى 1990-جىلداردان بەرى ەۋرازيالىق وڭىردەگى ينۆەستيتسيا قۇرىلىمىندا ايتارلىقتاي وزگەرىس بولعانىن اتاپ وتەدى. شيكىزات سەكتورىنان قوسىلعان قۇنى جوعارى سالالارعا بەتبۇرىس بايقالادى.

ينۆەستيتسيالىق قۇرىلىمدا شيكىزات سالالارىنان وڭدەۋ جانە جوعارى قوسىلعان قۇنى بار سەكتورلارعا اۋىسۋ ءجۇرىپ جاتىر، - دەلىنگەن باياندامادا.

ينۆەستيتسيا ءۇشىن باسىم باعىتتار رەتىندە وڭدەۋ ونەركاسىبى، ەنەرگەتيكا، كولىك جانە لوگيستيكا، سونداي-اق اگروونەركاسىپتىك كەشەن اتالعان.

baq.kz