ونەر مەن مادەنيەتكە قىزىعاتىن ادامدار قارتايمايدى - عالىمدار

مامانداردىڭ ايتۋىنشا، ونىڭ اسەرى كەي جاعدايدا تۇراقتى دەنە جاتتىعۋلارىمەن شامالاس بولۋى ىقتيمال، دەپ حابارلايدى turkystan.kz.

زەرتتەۋ ناتيجەلەرى innovation in Aging جۋرنالىندا جاريالاندى. عالىمدار ۇلىبريتانياداعى 3556 ەرەسەك ادامنىڭ ساۋالناما جاۋاپتارى مەن قان تالداۋلارىن زەرتتەگەن.

ماماندار ادامداردىڭ ونەر جانە مادەني بەلسەندىلىكتەرگە قاتىسۋ جيىلىگىن د ن ق-داعى قارتايۋعا بايلانىستى حيميالىق وزگەرىستەرمەن سالىستىرعان. ناتيجەسىندە مۇنداي ءىس-شارالارعا ءجيى قاتىساتىن ادامداردىڭ بيولوگيالىق جاسى باياۋىراق وسەتىنى انىقتالعان.

زەرتتەۋ اۆتورلارىنىڭ ايتۋىنشا، اپتاسىنا كەمىندە ءبىر رەت مادەني نەمەسە شىعارماشىلىق شارالارعا قاتىساتىن ادامدار سيرەك قاتىساتىندارعا قاراعاندا شامامەن %4 باياۋ قارتايادى. بۇل كورسەتكىش تۇراقتى تۇردە سپورتپەن شۇعىلداناتىن ادامداردىڭ ناتيجەسىنە ۇقساس بولعان.

عالىم feifei Bu ونەردىڭ دەنساۋلىققا اسەرى تۋرالى دالەلدەر كوبەيىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى.

«ونەر مەن مادەنيەت سترەسس دەڭگەيىن ازايتىپ، قابىنۋدى تومەندەتىپ، جۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋلارىنىڭ قاۋپىن ازايتادى. بۇل اسەرلەر سپورتتىڭ پايداسىنا ۇقساس»،-دەدى زەرتتەۋشى.

زەرتتەۋ ناتيجەلەرى اسىرەسە 40 جاستان اسقان ادامدار اراسىندا ايقىن بايقالعان. سونىمەن قاتار عالىمدار دەنە سالماعى، تەمەكى شەگۋ، تابىس دەڭگەيى مەن ءبىلىم سەكىلدى فاكتورلاردى دا ەسكەرگەن.

زەرتتەۋدىڭ جەتەكشى اۆتورى Daisy Fancourt ونەر مەن مادەني بەلسەندىلىكتى دەنساۋلىقتى جاقسارتاتىن ادەت رەتىندە قاراستىرۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى.

عالىمداردىڭ پىكىرىنشە، ءارتۇرلى شىعارماشىلىق ىستەرمەن اينالىسۋ پايدالىراق بولۋى مۇمكىن. سەبەبى ولاردىڭ ءارقايسىسى ادامعا ءتۇرلى اسەر بەرەدى: ءبىرى ەموتسيالىق قولداۋ بولسا، ەكىنشىسى الەۋمەتتىك قارىم-قاتىناستى نەمەسە ويلاۋ قابىلەتىن دامىتادى.

زەرتتەۋ بارىسىندا عالىمدار ادامنىڭ بيولوگيالىق قارتايۋ جىلدامدىعىن انىقتايتىن جەتى ءتۇرلى «ەپيگەنەتيكالىق ساعاتتى» پايدالانعان. ولاردىڭ ىشىندە DunedinPACE جانە DunedinPoAm ادىستەرى ارقىلى ونەرگە ءجيى قاتىساتىن ادامداردىڭ اعزاسى باياۋىراق قارتاياتىنى بايقالعان.

ماسەلەن، جىلىنا كەمىندە ءۇش رەت مادەني شارالارعا قاتىساتىن ادامداردىڭ قارتايۋ قارقىنى %2 باياۋ بولسا، اي سايىن قاتىساتىنداردا بۇل كورسەتكىش %3، ال اپتاسىنا ءبىر رەت قاتىساتىنداردا %4 عا جەتكەن.

PhenoAge دەپ اتالاتىن تاعى ءبىر ءادىس بويىنشا اپتاسىنا ءبىر رەت ونەرمەن اينالىساتىن ادامداردىڭ بيولوگيالىق جاسى ورتا ەسەپپەن ءبىر جىلعا جاس بولىپ شىققان.

عالىمدار بۇل زەرتتەۋ سپورتتان باس تارتۋ كەرەك دەگەندى بىلدىرمەيتىنىن ايتادى. دەگەنمەن ونەر مەن مادەنيەت تە سالاۋاتتى قارتايۋدىڭ ماڭىزدى بولىگى بولۋى مۇمكىن ەكەنىن اتاپ ءوتتى.