بۇگىن قازاقستان حالىق كەڭەسىنىڭ جالپىۇلتتىق بىرلىك ماسەلەلەرى جونىندەگى سالالىق كوميسسياسىنىڭ وتىرىسى ءوتتى. جيىنعا كەڭەس مۇشەلەرى مارات ءازىلحانوۆ پەن نارينە ميكاەلياننىڭ ءتوراعالىق ەتتى. وتىرىس بارىسىندا قاتىسۋشىلار ەلدەگى بىرلىكتى نىعايتۋعا جانە جەرگىلىكتى جەرلەردەگى وزەكتى الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋگە باعىتتالعان باستامالار، ۇسىنىمدار مەن جوبالاردى ۇسىنىپ، تالقىلادى.
وتىرىستى اشقان قوعامدىق كەلىسىم جانە جالپىۇلتتىق بىرلىك كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى مارات ءازىلحانوۆ ءتۇرلى باعىتتار بويىنشا كەلىپ تۇسكەن ۇسىنىستار مەن جوبالارعا توقتالدى. ولار اۋىلداردى قولداۋ مەن مەملەكەتتىك ءتىلدى دامىتۋ ماسەلەلەرىنەن باستاپ، سيفرلىق ساۋاتتىلىق، ءبىلىم بەرۋ، مادەنيەت جانە جاستار ساياساتى باعىتتارىن قامتيدى. ازاماتتاردىڭ كۇندەلىكتى ماسەلەلەرىن شەشۋگە ەتنومادەني بىرلەستىكتەر مەن قوعامدىق قۇرىلىمداردى تىكەلەي تارتۋعا باعىتتالعان جوبالارعا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ تاپسىرمالارى اياسىندا ادەبيەتتى ناسيحاتتاۋ مەن وقۋ مادەنيەتىن دامىتۋعا باعىتتالعان بىرنەشە باستاما ۇسىنىلدى. نارينە ميكاەليان «شەكاراسىز حالىق ونەرى» جوباسىن تانىستىرىپ، ونىڭ اياسىندا مادەنيەت قايراتكەرلەرىمەن شىعارماشىلىق كەزدەسۋلەر مەن شەبەرلىك ساباقتارىن وتكىزۋدى، سونداي-اق ەتنومادەني بىرلەستىكتەر وكىلدەرىمەن كىتاپتاردى بىرلەسىپ تالقىلاۋعا ارنالعان «كىتاپ وقۋ ساعاتى» جوباسىن ۇسىندى.
ابدۋللا يسماتۋللايەۆ اۋىل جاستارىن كىتاپ وقۋعا باۋلۋعا باعىتتالعان «وقىرمان ۇلت» جوباسىن تانىستىردى. جوبا اياسىندا وقىرمان كلۋبتارىن اشۋ، جازۋشىلارمەن كەزدەسۋلەر وتكىزۋ جانە كىتاپحانا قورلارىن جاڭارتۋ كوزدەلگەن. بەللا گازدييەۆا قازاقستاندىق اۆتورلاردىڭ ءتۇرلى ەتنومادەني داستۇرلەرگە نەگىزدەلگەن شىعارمالارىن ناسيحاتتاۋ جانە مەملەكەتتىك تىلدەگى ادەبيەتتىڭ اياسىن كەڭەيتۋ ماقساتىندا جىل سايىن «ءبىر ەل، كوپ حيكايا / ودنا سترانا، منوجەستۆو يستوري» ادەبي فەستيۆالىن وتكىزۋدى ۇسىندى. ورتاق ماقسات پەن فورماتتىڭ ۇقساستىعىن ەسكەرە وتىرىپ، كوميسسيا مۇشەلەرى اتالعان ءۇش ادەبي باستامانى بىرىكتىرىپ، اۋقىمدى رەسپۋبليكالىق جوبا رەتىندە جۇزەگە اسىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى.
وڭىرلەردەگى جۇمىستى جانداندىرۋعا باعىتتالعان تاجىريبەلىك قۇرالداردى رۋفينا ۋسانوۆا ۇسىندى. العاشقى باستاما ازاماتتاردىڭ وتىنىشتەرى مەن الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى تالداۋلار نەگىزىندە ءاربىر وبلىس، قالا جانە اۋداندا ەڭ وزەكتى 10- 20 ماسەلەنى قامتيتىن «قوعامدىق ماسەلەلەر مەن باستامالاردىڭ وڭىرلىك كارتاسىن» قالىپتاستىرۋ. وندا ءار ماسەلە بويىنشا جاۋاپتى مەملەكەتتىك ورگاندار، قابىلداناتىن شارالار مەن ولاردى ورىنداۋ مەرزىمدەرى ناقتى بەلگىلەنەدى. بۇل ءتاسىل جەكەلەگەن ماسەلەلەرگە ءبىر رەتتىك جاۋاپ بەرۋدەن جۇيەلى قوعامدىق باقىلاۋعا كوشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
ەكىنشى باستاما - «بىرلىك - ناقتى ىستە» جوباسى. ونىڭ اياسىندا ءاربىر ەتنومادەني بىرلەستىك بارلىق تۇرعىندار ءۇشىن اشىق، تۇراقتى تۇردە جۇزەگە اسىرىلاتىن كەمىندە ءبىر الەۋمەتتىك ماڭىزى بار جوبانى قولعا الۋى كوزدەلەدى. سونىمەن قاتار، سپيكەر دوستىق ۇيلەرى بازاسىندا «سيفرلىق قامقورلىق» اتتى سيفرلىق تالىمگەرلەر جەلىسىن قۇرۋدى ۇسىندى. جوبا اياسىندا ەرىكتىلەر ازاماتتارعا ەلەكتروندىق مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى، بانك قوسىمشالارى مەن زاماناۋي سيفرلىق پلاتفورمالاردى پايدالانۋدى ۇيرەتىپ، ينتەرنەت- الاياقتىقتىڭ الدىن الۋ بويىنشا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەتىن بولادى.
وتىرىس بارىسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى وڭىرلەردە ىلگەرىلەتۋ ماسەلەسىنە دە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. لۋگمار بۋلاروۆ جامبىل وبلىسى قورداي اۋدانىنىڭ تاجىريبەسى نەگىزىندە ازىرلەنگەن «ەتنومادەني ءارالۋاندىق جاعدايىنداعى مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ ءرولى» اتتى پيلوتتىق جوبانى تانىستىردى. جوبا وڭىرلەردە قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋگە، تىلدىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا، ەرەسەكتەر مەن جاستارعا ارنالعان تۇراقتى كۋرستار ۇيىمداستىرۋعا، سونداي-اق بىلىكتى پەداگوگتەردى تارتۋعا قولايلى جاعداي جاساۋعا باعىتتالعان.
عىلىم مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى باستامالاردى جالعاستىرا وتىرىپ، بەللا گازدييەۆا قازاقستاندا سويلەۋ تەراپياسى مەن كلينيكالىق لينگۆيستيكانى دامىتۋ جونىندە ۇسىنىس ءبىلدىردى. باستاما بەيىندى مامانداردى دايارلاۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋدى، كاسىبي ستاندارتتاردى ازىرلەۋدى، ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن اشۋدى جانە جوعارى وقۋ ورىندارى جانىنان كلينيكالىق بازالار قۇرۋدى كوزدەيدى. تالقىلاۋ قورىتىندىسى بويىنشا كوميسسيا مۇشەلەرى اتالعان باستامانى مۇددەلى تاراپتار مەن ساراپشىلاردى تارتا وتىرىپ، جان-جاقتى پىسىقتاپ، دايىندالعان ۇسىنىمداردى ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگاندارعا جولداۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى.
ءبىرقاتار باستامالار جاستارمەن جۇمىس ىستەۋ، ۇرپاقتار ساباقتاستىعىن نىعايتۋ جانە ەكولوگيا ماسەلەلەرىنە ارنالدى. يۋريي تيموشەنكو جاستارعا ومىرلىك تاجىريبە مەن ءتالىم- تاربيە بەرۋدى، ۇرپاقتار اراسىنداعى تالىمگەرلىكتى دامىتۋدى جانە قوعامدىق جاۋاپكەرشىلىكتى قالىپتاستىرۋدى كوزدەيتىن «ۇرپاق ونەگەسى» جوباسىن تانىستىردى. ءوز كەزەگىندە رافايل گادجيبالايەۆ ءوڭىرارالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا باعىتتالعان باستامالاردى ۇسىندى. ولاردىڭ قاتارىندا رەسپۋبليكالىق «تازا قازاقستان» باعدارلاماسى اياسىنداعى «جاسىل مەكتەپ: 500 اعاش - بىرلىك سيمۆولى» ەكولوگيالىق اكتسياسى بار.
ۆيتاليي حمەليەۆسكيي، الەكساندرا تسحاي جانە باسقا دا وتىرىسقا قاتىسۋشىلار جاستاردىڭ كاسىپكەرلىك ويلاۋ قابىلەتىن، قارجىلىق ساۋاتتىلىعى مەن كاسىبي داعدىلارىن دامىتۋعا قاتىستى ۇسىنىستارىن ورتاعا سالدى. ولاردىڭ قاتارىندا جاس مامانداردىڭ بيزنەس وكىلدەرىمەن تىكەلەي ديالوگىن ۇيىمداستىرۋ، سونداي-اق ءبىرقاتار مادەني جانە ءبىلىم بەرۋ باستامالارى بار.
ۇسىنىلعان بارلىق جوبالاردىڭ ورتاق ماقساتى - جالپىۇلتتىق بىرلىكتى ناقتى ىستەر مەن ازاماتتاردىڭ بىرلەسكەن جۇمىسى ارقىلى نىعايتۋ. وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا كوميسسيا مۇشەلەرى الەۋمەتتىك ماڭىزدىلىعى مەن پراكتيكالىق تۇرعىدان جۇزەگە اسىرىلۋ مۇمكىندىگىن ەسكەرە وتىرىپ، پەرسپەكتيۆالى باستامالاردى ىرىكتەپ الدى.
كەزدەسۋ بارىسىندا اتاپ وتىلگەندەي، ىرىكتەلگەن ۇسىنىستاردى ودان ءارى پىسىقتاپ، ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا قوعامدىق كەلىسىم جانە جالپىۇلتتىق بىرلىك كوميتەتىنىڭ قاراۋىنا ەنگىزۋ جوسپارلانىپ وتىر.