بۇگىندە ەلىمىزدە 800 دەن استام ۆولونتەرلىك ۇيىم جۇمىس ىستەيدى. 2020 -جىلدان باستاپ قۇرىلعان ۇلتتىق جانە ايماقتىق فرونت-وفيستەر، «Qazvolonteer.kz» پلاتفورماسى ەرىكتىلەردىڭ باسىن قوساتىن باستى ينستيتۋتتارعا اينالدى. دەسە دە، قولدانىستاعى 2016 -جىلعى «ۆولونتەرلىك قىزمەت تۋرالى» زاڭعا ساي، ەرىكتىلەردىڭ ەڭبەك وتىلىنە نەمەسە الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەرىنە قاتىستى كوپتەگەن سۇراق باسى اشىق كۇيدە قالعان.
زاڭنامالىق رەفورما: ەرىكتىلەردى قولداۋدىڭ جاڭا تەتىكتەرى
مەملەكەت تاراپىنان جۇرگىزىلىپ جاتقان تالداۋ جۇمىستارى كورسەتكەندەي، ۆولونتەرلىكتى دامىتۋدىڭ 2024-2026 -جىلدارعا ارنالعان جول كارتاسى اياسىندا زاڭنامانى جەتىلدىرۋدىڭ بىرنەشە ماڭىزدى باعىتى ايقىندالدى. بۇل تۋرالى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى رەسمي ساۋالعا بەرگەن جاۋابىندا اتاپ ءوتتى.
- قازىرگى ۋاقىتتا ۆولونتەرلىك قىزمەتتى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا ولاردىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا كەلتىرىلگەن زياندى وتەۋ بولىگىندە ۆولونتەرلەر ءۇشىن الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەردى ەنگىزۋ قاجەتتىلىگى بار. وسىعان بايلانىستى ۆولونتەرلىك ءوتىلىمدى مەملەكەتتىك جانە ازاماتتىق قىزمەتكە ءتۇسۋ كەزىندە ەسەپكە الۋدى كەڭەيتۋ، سونداي-اق توتەنشە جاعدايلاردى جويۋعا، جوعالعان ادامداردى ىزدەۋگە قاتىساتىن ۆولونتەرلەردىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىن ساقتاندىرۋ ماسەلەسىن قاراستىرىپ وتىرمىز. بۇل شارالار ۆولونتەرلىك قوزعالىستى دامىتۋدىڭ 2030 -جىلعا دەيىنگى جاڭا كونسەپتسياسىندا ءوز كورىنىسىن تابادى، - دەيدى ۆەدومستۆودان.
مالىمەتكە ساي، ۆولونتەرلىك تاجىريبەنى ەڭبەك وتىلىنە تەڭەستىرۋ ماسەلەسى بۇعان دەيىن دە كوتەرىلگەن، الايدا حالىقارالىق ۇيىمدار (ح ە ۇ، ب ۇ ۇ) ۆولونتەرلىكتى اقىسىز ەڭبەك فورماسى رەتىندە قاراستىراتىندىقتان، ەلىمىزدە ونى تىكەلەي ەڭبەك وتىلىنە قوسۋ ەمەس، مەملەكەتتىك قىزمەتكە تۇرۋ نەمەسە وقۋعا ءتۇسۋ كەزىندەگى ارتىقشىلىق رەتىندە پايدالانۋ ءتيىمدى دەپ تانىلىپ وتىر.
قاۋىپسىزدىك پەن ساقتاندىرۋ - باستى باسىمدىق
بۇگىنگى كۇنى، اسىرەسە، توتەنشە جاعدايلار كەزىندە جۇمىس ىستەيتىن ۆولونتەرلەردىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىن قورعاۋ ماسەلەسى وزەكتى. ماسەلەن، سۋ تاسقىنى كەزىندە ەرىكتىلەردىڭ اتقارعان ەڭبەگى وراسان، الايدا ولاردىڭ كوبى ارنايى دايىندىقسىز جانە مەديتسينالىق باقىلاۋسىز جۇمىس ىستەگەنى جاسىرىن ەمەس.
وسى ورايدا، ءماجىلىس دەپۋتاتى نيكولاي ارسيۋتين قولدانىستاعى قۇقىقتىق نورمالاردىڭ ساقتاندىرۋ تەتىكتەرىن مىندەتتەمەيتىندىگى جاعدايدى كۇردەلەندىرىپ وتىرعانىن ايتادى.
- قولدانىستاعى زاڭنامادا ەرىكتىلەردى مىندەتتى ساقتاندىرۋ جايىندا تالاپ جوق. ولاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن ساقتاندىرۋ ماسەلەسى تەك ۆولونتەر مەن قابىلداۋشى ۇيىم اراسىنداعى ازاماتتىق-قۇقىقتىق شارت اياسىندا عانا قاراستىرىلۋى مۇمكىن. الايدا بۇل شارا ەرىكتى تۇردە جۇزەگە اسادى جانە ءىس جۇزىندە ءاردايىم قولدانىلا بەرمەيدى، - دەيدى ول.
سونىمەن قاتار توتەنشە جاعدايلار كەزىندە ەرىكتىلەردىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن ولاردىڭ ەڭبەگىن زاڭدىق تۇرعىدا باعالاۋ ماسەلەسىن وڭىردەگى بەلسەندىلەر دە كوتەرىپ وتىر. باتىس قازاقستان وبلىسى، بايتەرەك اۋدانى جاستار ورتالىعىنىڭ باسشىسى دارحان قۋاتوۆ 2024 -جىلعى سۋ تاسقىنى كەزىندەگى قيىندىقتارىمەن ءبولىستى.
- ورالداعى سۋ تاسقىنى كەزىندە ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتتەن 600 گە جۋىق ۆولونتەر شىقتى. ولار ەكى اۋىسىممەن توقتاۋسىز جۇمىس ىستەپ، بوگەتتەر تۇرعىزدى، گۋمانيتارلىق كومەكتى سۇرىپتادى، ءتىپتى زووباق اۋماعىندا مۇزداي سۋ كەشىپ، قاۋىپتى ايماقتاردا جۇمىس ىستەدىك. ءيا، ءبىز ونلاين كۋرستاردان ءوتىپ، قاۋىپسىزدىكتى قاداعالاۋعا تىرىستىق، ءبىراق قاسىمىزدا مەدبيكە دە، العاشقى كومەك قوبديشاسى دا بولعان جوق. سوندىقتان الداعى ۋاقىتتا وسىنداي قاۋىپتى جۇمىستاردا ۆولونتەرلەردىڭ قاسىندا مىندەتتى تۇردە دارىگەرلەر مەن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ وكىلدەرى ءجۇرۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيمىن، - دەدى ول.
سونىمەن قاتار دارحان قۋاتوۆ ۆولونتەرلەرگە جۇمىس ءوتىلىن قوسقاندى دۇرىس دەپ سانايدى.
- كوپتەگەن ەرىكتىلەرىمىز رەسمي جۇمىسقا كىرمەي، وسى ىسپەن شىن جۇرەكتەن اينالىسادى. ولار اقشا نەمەسە ماراپات سۇراپ جۇمىس ىستەمەيدى، الايدا مەملەكەت ۆولونتەرلىك قىزمەتتى ەڭبەك تاجىريبەسى رەتىندە ەسەپكە الساۋدى ناقتى ەنگىزسە، بۇل ەرىكتىلەرگە جاسالعان ۇلكەن قامقورلىق بولار ەدى، - دەيدى دارحان قۋاتوۆ.
ەرىكتىلەرگە قانداي قولداۋ كورسەتىلەدى؟
حالىقارالىق تاجىريبەدە ۆولونتەرلىك كوبىنە اقىسىز ەڭبەك رەتىندە قاراستىرىلىپ، تىكەلەي ەڭبەك وتىلىنە قوسىلماسا دا، ەلىمىزدە باسقاداي ىنتالاندىرۋ شارالارى ازىرلەنۋ ۇستىندە.
اتاپ ايتقاندا:
جوعارى وقۋ ورىندارى مەن كوللەدجدەرگە ءتۇسۋ كەزىندە ۆولونتەرلىك تاجىريبەنى قوسىمشا كريتەري رەتىندە ەسەپكە الۋ؛
ستۋدەنتتەر ءۇشىن «قوعامعا قىزمەت ەتۋ» ارنايى اكادەميالىق كۋرسىن ەنگىزۋ؛
مەكتەپ وقۋشىلارىنا ارنالعان ەرىكتىلىك فاكۋلتاتيۆتەرىن اشۋ؛
مەملەكەتتىك جانە ازاماتتىق قىزمەتكە تۇرۋ كەزىندە ۆولونتەرلىك ستاجدى ەسكەرۋ مەحانيزمىن كەڭەيتۋ.
س. جۇمانعاريننىڭ ايتۋىنشا، بۇل پروتسەستى جەڭىلدەتۋ مەن جۇيەلەۋدە ۆولونتەردىڭ سيفرلىق پاسپورتىن ەنگىزۋ كوزدەلىپ وتىر.
- بۇل رەتتە حالىقارالىق تاجىريبە زەرتتەلىپ، اۆستراليا مەن ا ق ش-تا «Skills Passport» جۇيەسى، ەۋرووداق ەلدەرىندە - «Erasmus »، رەسەي فەدەراتسياسىندا - «Dobro.ru» پلاتفورماسى، ال ۇلى بريتانيادا - «Volunteer Passport» سيفرلىق جۇيەسى قولدانىلاتىنى ەسكەرىلدى. بۇل جاڭاشىلدىق ەرىكتىنىڭ بارلىق ەڭبەگىن ناقتى ەسەپكە الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى، - دەيدى ول دەپۋتاتتىق ساۋالعا بەرگەن جاۋابىندا.
بولاشاققا باعدار: كونسەپتسيا- 2030
قازىرگى ۋاقىتتا مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن ۆولونتەرلىكتى دامىتۋدىڭ 2030 -جىلعا دەيىنگى جاڭا كونسەپتسياسى ازىرلەنىپ جاتىر. وندا ەرىكتىلەردى الەۋمەتتىك قولداۋدىڭ ناقتى تەتىكتەرى، قاۋىپسىزدىك كەپىلدىكتەرى جانە «شاپاعات» مەدالىمەن ماراپاتتاۋ اياسىن كەڭەيتۋ ماسەلەلەرى كورىنىس تابادى.
مەملەكەت تاراپىنان جۇيەلى قولداۋدىڭ ناتيجەسىندە بۇعان دەيىن دە ايتارلىقتاي تابىستارعا قول جەتكىزىلدى. مىسالى پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىمەن 2020 -جىلدان باستاپ جىل سايىن «جىل ۆولونتەرى» حالىقارالىق سىيلىعى بەرىلىپ، وعان وسى ۋاقىتقا دەيىن قازاقستان مەن شەتەلدىك (ازەربايجان، قىرعىزستان، تۇركيا، وزبەكستان، رەسەي) 297 ۇزدىك ەرىكتى يە بولدى. سونىمەن قاتار، ب ۇ ۇ ەرىكتىلەر باعدارلاماسى اياسىندا 17 وتانداسىمىز ب ۇ ۇ-نىڭ ءتۇرلى قۇرىلىمدارىندا حالىقارالىق تاجىريبە جيناقتاپ قايتتى.
ەرىكتىلىك - «ەرىگىپ ءجۇرۋ» ەمەس، ازاماتتىق جاۋاپكەرشىلىكتىڭ ايقىن كورىنىسى. سوندىقتان مەملەكەت تاراپىنان جاسالاتىن ءاربىر قادام ەرىكتىلەردىڭ قاۋىپسىز ءارى ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋىنە باعىتتالۋعا ءتيىس.
ەسكە سالا كەتەيىك، بۇعان دەيىن، «ۆولونتەر جىلى» اياسىندا قانداي شارالار ۇيىمداستىرىلاتىنان حابارلاعان ەدىك.
اۆتور
كاميلا مۇلىك