تۋعان جەرىنە قاراي جاسالعان رەيتينگتە ا ق ش، ۇلى بريتانيا جانە گەرمانيا العاشقى ءۇش ورىندى يەلەنگەن. بۇل ەسەپتە لاۋرەاتتاردىڭ ازاماتتىعى مەن جۇمىس ىستەيتىن ەلى ەسكەرىلمەيدى.
نوبەل سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتتارىن قازىرگى مەملەكەتتەردىڭ شەكاراسى بويىنشا تۋعان جەرىنە قاراي بولگەندە، ا ق ش ءبىرىنشى ورىندا تۇر. بۇل ەلدە دۇنيەگە كەلگەن 300 ادام نوبەل سىيلىعىن العان. ەكىنشى ورىندا - 111 لاۋرەاتى بار ۇلى بريتانيا، ال گەرمانيا 86 اداممەن ءۇشىنشى ساتىعا جايعاسقان.
العاشقى بەستىكتى فرانسيا مەن جاپونيا تۇيىندەيدى. فرانسيادا تۋعان 65 ادام نوبەل سىيلىعىنا يە بولسا، جاپونيانىڭ كورسەتكىشى - 31 لاۋرەات.
ەسەپ نوبەل ۇيىمى كوپشىلىككە قولجەتىمدى ەتكەن اشىق دەرەكقور نەگىزىندە جاسالعان. 2026-جىلعى 17-قازانداعى مالىمەت بويىنشا، وندا 1000 ادام مەن 28 ۇيىم تۋرالى جازبا بار. رەيتينگكە تەك جەكە تۇلعالار ەنگىزىلىپ، ءار لاۋرەات ءبىر رەت قانا ەسەپتەلگەن. ماسەلەن، ماريا كيۋري، دجون باردين نەمەسە فرەدەريك سەنگەر ەكى رەت ماراپاتتالعانىمەن، تىزىمگە ءبىر رەتتەن ەنگەن.
العاشقى بەستىكتەن كەيىن شۆەتسيا 30 لاۋرەاتپەن التىنشى ورىنعا ورنالاسقان. ودان كەيىن رەسەي – 29، پولشا – 28، كانادا 23 اداممەن كەلەدى. نيدەرلاند پەن يتاليادا تۋعان لاۋرەاتتاردىڭ سانى بىردەي - 20 ادام. وسىلايشا، دياگراممادا ەڭ جوعارى كورسەتكىشكە يە 11 ەل قامتىلعان.
ۇلى بريتانيانىڭ ناتيجەسىنە دەرەكقوردا تۋعان ەلى بىرىككەن كورولدىك، شوتلانديا نەمەسە سولتۇستىك يرلانديا دەپ كورسەتىلگەن ادامداردىڭ بارلىعى قوسىلعان. ال گۆادەلۋپادا دۇنيەگە كەلگەن لاۋرەات فرانسيانىڭ كورسەتكىشىنە ەنگىزىلگەن.
تۋعان جەر مەن ازاماتتىق - ەكى بولەك ولشەم
لاۋرەاتتاردى تۋعان جەرىنە قاراي ەسەپتەۋ ازاماتتىعىنا نەمەسە جۇمىس ىستەيتىن ۋنيۆەرسيتەتى مەن عىلىمي مەكەمەسىنە قاراي جاسالعان رەيتينگتەن وزگەشە ناتيجە بەرۋى مۇمكىن.
مىسالى، 2026-جىلى فيزيكا بويىنشا نوبەل سىيلىعىن العان فرەنسيس حالزەن بەلگيادا دۇنيەگە كەلگەنىمەن، ا ق ش- تا جۇمىس ىستەيدى. سوندىقتان تۋعان جەرىنە نەگىزدەلگەن ەسەپتە ول بەلگيانىڭ كورسەتكىشىنە قوسىلادى. ازاماتتىعىن وزگەرتكەن نەمەسە ەڭبەك جولىندا بىرنەشە ۋنيۆەرسيتەتتە جۇمىس ىستەگەن ادام دا وسى ءتاسىل بويىنشا تۋعان ەلىنە عانا تىركەلەدى.
بۇرىنعى يمپەريالار مەن كەڭەس وداعى اۋماعىندا دۇنيەگە كەلگەن لاۋرەاتتار قازىرگى مەملەكەتتەردىڭ شەكاراسىنا سايكەس بولىنگەن. دەمەك، بۇل رەيتينگ بەلگىلى ءبىر ەلدىڭ ازاماتتارىنا نەمەسە سول ەلدىڭ عىلىمي مەكەمەلەرىندە ەڭبەك ەتەتىن ماماندارعا بەرىلگەن ماراپاتتاردىڭ سانىن ەمەس، نوبەل سىيلىعى يەلەرىنىڭ گەوگرافيالىق شىعۋ تەگىن كورسەتەدى.
2026-جىلعى لاۋرەاتتار قاتارىندا كىمدەر بار؟
نوبەل سىيلىعىنىڭ بيىلعى لاۋرەاتتارىن جاريالاۋ راسىمدەرى 5-12-قازان ارالىعىندا ءوتتى. ۇيىم مالىمەتىنشە، بيىلعى ون جاڭا لاۋرەاتتىڭ ۇشەۋى ا ق ش- تا دۇنيەگە كەلگەن: كارل دەيسسەروت، روبەرت حولل جانە مايكل ۆۋدفورد. گەرمانيادا تۋعان ەكى عالىم - پەتەر حەگەمان مەن گەورگ ناگەل. قالعان لاۋرەاتتاردىڭ ءارقايسىسى بەلگيا، فرانسيا، جاپونيا، كانادا جانە وڭتۇستىك افريكادا دۇنيەگە كەلگەن.
فيزيولوگيا نەمەسە مەديتسينا سالاسىنداعى نوبەل سىيلىعى كارل دەيسسەروت، پەتەر حەگەمان جانە گەورگ ناگەلگە وپتوگەنەتيكاعا قاتىستى جاڭالىقتارى ءۇشىن بەرىلدى. وپتوگەنەتيكا - جارىقتىڭ كومەگىمەن بەلگىلى ءبىر جاسۋشالاردىڭ بەلسەندىلىگىن باسقارۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ءادىس.
ماراپاتتى جاريالاۋ كەزىندە كارولين ينستيتۋتى نوبەل اسسامبلەياسىنىڭ حاتشىسى توماس پەرلمان بۇل جاڭالىقتىڭ عىلىمي ماڭىزىن ءتۇسىندىردى.
بۇل ءادىس ءتىرى ميداعى جەكەلەگەن جۇيكە جاسۋشالارىنىڭ بەلسەندىلىگىن قوسۋعا نەمەسە وشىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى، - دەدى ول.
فيزيكا سالاسىنداعى سىيلىقتى فرەنسيس حالزەن انتاركتيداداعى IceCube دەتەكتورىنىڭ كومەگىمەن نەيترينولاردى زەرتتەگەنى ءۇشىن الدى. حيميا بويىنشا ماراپات انري كاگان مەن كەنسو سويگە بەرىلدى. ادەبيەت سالاسىنداعى نوبەل سىيلىعىن ەنن كارسون يەلەنسە، بەيبىتشىلىك سىيلىعى ناۆي پيللەيگە تابىستالدى.
ال الفرەد نوبەلدى ەسكە الۋعا ارنالعان شۆەتسيا بانكىنىڭ ەكونوميكا عىلىمدارى بويىنشا سىيلىعى روبەرت حولل مەن مايكل ۆۋدفوردقا بۇيىردى. Associated Press اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا، لاۋرەاتتاردى ماراپاتتاۋ ءراسىمى 10-جەلتوقساندا وتەدى.
دەرەكقورداعى مالىمەتتەر قالاي تولىقتىرىلدى؟
اشىق دەرەكقورداعى ءۇش ەسكى جازبادا لاۋرەاتتاردىڭ تۋعان ەلى كورسەتىلمەگەن. سوندىقتان ەسەپ جاساۋشىلار ولاردىڭ ءومىرباياندىق دەرەكتەرىن پايدالانعان. ابدۋلرازاك گۋرنا قازىرگى تانزانيا قۇرامىنداعى زانزيباردا، دجەيمس روبينسون ۇلىبريتانيادا، ال دجون مارتينيس ا ق ش- تا دۇنيەگە كەلگەنى ەسكەرىلگەن.
وسىلايشا، ەسەپكە دەرەكقورداعى بارلىق 1000 ادام ەنگىزىلگەن. رەيتينگ نوبەل سىيلىعى تاريحىنداعى لاۋرەاتتاردىڭ تۋعان جەرلەر بويىنشا تارالۋىن كورسەتەدى. سوندىقتان ونىڭ ناتيجەلەرى بەلگىلى ءبىر ەلدىڭ ازاماتتارىنا نەمەسە سول ەلدەگى عىلىمي ۇيىمداردىڭ قىزمەتكەرلەرىنە بەرىلگەن ماراپاتتار سانىنا سايكەس كەلە بەرمەيدى.
el.kz