1954- جىلدان 1957- جىلعا دەيىن شينجاڭ ينستيتۋتى (قازىرگى شينجاڭ ۋنيۆەرسيتەتى) ءتىل-ادەبيەت فاكۋلتەتىندە وقىعان. 1989- جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن «شۇعىلا» جۋرنالىنىڭ رەداكتورى بولىپ جۇمىس اتقارعان. 1990- جىلدان 1993- جىلعا دەيىن ءۇش جىل مەملەكەتتىك ءبىرىنشى دارەجەلى كاسىپتىك جازۋشى دەگەن اتپەن تەك شىعارماشىلىقپەن شۇعىلدانادى.1997-جىلى مامىر ايىندا 66 جاسىندا ءۇرىمجى قالاسىندا دۇنيەدەن ءوتتى.
ومارعازى ايتان ۇلىنىڭ «تىرنالار»، «قۇس جولى»، «تۇيە»، «ساۋكەلە» اتتى ولەڭ-داستاندار جيناعى، «اڭ شادىرىن وق تابار»، «تارازى» سەكىلدى روماندارى، «جىل سوراپتارى» اتتى حيكايالار جيناعى جارىق كورگەن.
شىعىس رومانتيكاسى
ەسىمە تۇسەدى جاڭا ويانعان ءبىر بۇركىت،
قاڭتاردا سۇپ-سۋىق تاس ۇستىندە وتىرىپ.
اقىن بولسام ەگەر،
ايتار ەدىم:
ەجەلگى جىر-ەپوستاردان مىسالدار كەلتىرىپ.
بىلمەيمىن جارالعانىمدى
قايسى «ادام تەكتىلەردەن»،
قايسى ورماندا ساقال-مۇرتىم ءوسىپ؛
تاستادىم ەكەن
جاپىراق شاپانىمدى
قايسى سايلارعا شەشىپ؟
«مىڭ بۇرحان ۇڭگىرىن» اقتارىپ شارشايمىن،
قالدى ەكەن قايسى ەسكى قونىستا
توزىپ جوعالعان سىنىق ساعاناعىم؟!
مەكەن ەتكەن ەدىم ءبىر كەزدەردە
ايداهار اۋناپ، ءپىل جۋساعان
وزەندەردىڭ ءبىر الابىن.
ويلانامىن كەيدە
قاس تاسى كومىلگەن قىراتتاردا جاتىپ.
قوزعالماي وتىرامىن سوندا
ءۇن-ءتۇنسىز
سۋىق سايلارداعى
تيبەتتىڭ جەز قۇدايلارىنداي قاتىپ.
شىعىس،
مەنىڭ ەجەلگى شىعىسىم،
شىعىس بوپ جەر اينالىپ،
شىعىس بوپ تاريح جاسايمىن.
ۇلى تاۋلار بوكتەرىندە تاس شاۋىپ،
قۇدىرەتتى بوساعالاردا
قوس ارىستان كەلبەتىن قاشايمىن.
كەلىڭدەر باتىسىم،
وت پەن سۋعا تابىنىپ،
دوستاسايىق،
تابيعات مەيىرىمىنە قايتادان جۋىنىپ!
اينالايىق كەڭەستىككە
جاپ-جاسىل ءبىر ۇلكەن شار بولىپ،
پاراللەل بەلبەۋىن ورتاق بۋىنىپ.
شىعىسىم،
مەنىڭ اڭقاۋ شىعىسىم،
جۇلدىزدار سىرىن ىزدەپ،
اي بەتىنەن كوز المايمىن.
ۇزىن جەڭىمدى جەلپىلدەتىپ،
مەن نەگە شەكسىز كەڭەستىككە
«جىن» بولىپ كەزە المايمىن؟!
ويانعانىمدا ەڭ العاش
ۇزاق قىسقى ۇيقىمنان،
سويلەسكىم كەلگەن ەدى باتىسقا بارىپ.
ايتقان ەدىم مەن سوندا وسى ولەڭىمدى،
ايلى كەشتە
قولىما ءبىر توستاعان شاراپ الىپ.
قىزىل بوياۋ
تابيعات ءبىر سۋرەتشى
ەپتى، شەبەر،
جەر - توپىراق بەتىنە نۇرىن توگەر.
كۇننىڭ قىزىل بوياۋى قانداي جاقسى،
كۇن ءبىر ەركە سۇلۋ سال
باقىت بەرەر.
ءتۇن ۇيقىدان تۇر ويان
ءبىزدىڭ ادام!
شىعىس - شاپاق تۇتۋلى التىن قالام.
كۇن جۇرەگى قىپ-قىزىل سيا ساۋىت،
جەر دوڭگەلەك ۇستەلدەي
قىزىل الاڭ.
كەل ۋاقىت،
كەل مۇندا،
باتىر، باتىل!
اسپان كۇمبەز
تىگۋلى التىن شاتىر.
كۇمبىرلەتىپ بار وسى دۇنيەنى
كۇن ارباسىن جەتەكتەپ بارا جاتىر.
بۇلت بويالىپ،
تاۋ وتەر،
جەر قىزارىپ،
جەر بەتىنە قويىلعان ءبىز ءبىر ءارىپ؛
قايدا ساۋلە؟
قىزىل تۋ - قىزىل بوياۋ،
قىزىل ادام كەلەدى باقىت الىپ.
مەن وتەمىن
ەكۆاتور
جولىڭ قىسقا.
مەن كەلەمىن
ەرتەمەن
گلۋبسقا؛
قىزىل بوياۋ وتەدى كىرپىگىمنەن،
قىزىل ساۋلە قۇيايىن قاي قۋىسقا؟!
كۇن ءبىر ەركە،
كۇن سۇلۋ،
كۇن ءبىر باتىر،
كۇن ۇستىندە تىگىۋلى التىن شاتىر.
كۇمبىرلەتىپ بار وسى دۇنيەنى،
كۇن ارباسىن جەتەكتەپ بارا جاتىر...
وسى تاۋلار - مەنىڭ تاۋلارىم
اتامىزدان قالعان اق ساۋىتتاي
وسى تاۋلار - مەنىڭ تاۋلارىم.
جانتايىپ جاتامىن كەيدە
جاتقانىنداي ءبىر جولاۋشى
باسىنا جاستاپ
التىن-كۇمىس اسىل قازىنالارىن.
قۇز مۇنارلارى مۇز كريستالدارىمەن
شوقشيىپ تۇرعانىندا،
ايتپايمىن ەشكىمگە
نەندەي سىر جاتقانىن
تەرەڭ ساي، ادىر، قىرلارىندا.
وسى تاۋلار - مەنىڭ تاۋلارىم،
مايلى ءسۇرى جامباس سەكىلدى
ءبىر ۇقىپتى قول مەيىزدەي قاقتاعان.
كوكتەمدە - سىي قوناعىنا ارناپ
تاريح- كەمپىر كەبەجەسىندە ساقتاعان.
وسى تاۋلار
پەشەتى بۇزىلىپ، بەتى اشىلماعان
بەينە ءبىر قىمباتتى بۇيىمعا ۇقسايدى
سۋ جاڭا قىرى باسىلماعان.
بوعدانىڭ قاسيەتتى ءۇش شىڭى،
ەرەن تاۋدىڭ ۇزىن جۇلگەسى،
ءبارى مەنىكى وسى تاۋلاردىڭ
التايىمنىڭ التىن ىرگەسى.
ءار رەت قاراعانىمدا مەن وسى تاۋلارىما،
اقشا بۇلتتاي جەلپىنىپ سول تاۋ باسىنداعى،
ەسىمە تۇسىرەمىن:
الدە كىمدەردىڭ قيتۇرقى ساندىراعىن
وتكەن عاسىرداعى.
مازاقتاپ كۇلگەن ەكەن ولار وندا:
- وسى تاۋلار- دەپ -
سەندەردى مەشەۋ قالدىرعان!
ەسىرىپ تۇرعان كەزى عوي ول
ۇپ-ۇزىن جولدارىمەن
تەگىستىكتەگى ءتۇپ-ءتۇزۋ تارتىلعان.
كۇلكىم كەلەدى ەندى ويلاعانىمدا،
مۇناي قۇبىرلارىنىڭ قاڭسىپ جاتقانىن.
ەش ايىبى جوق شىعار
قالجىڭعا قالجىڭمەن جاۋاپ قاتقاننىڭ.
ويلاماعان عوي ولار وندا
ءدال بۇگىن موينىنا قورجىن سالىپ
قايسى ەسىكتىڭ الدىندا تۇراتىنىن.
جۇعىنا دا جوق قازىر
جىلماقتاي بەتتەرىندە
جاي ءبىر قايىرشىلار مەن توناۋشىلار ۇياتىنىڭ.
كورگەندەرىڭ بار شىعار
اشىلاعان ءبىر وگىزدى
تۇرعانىندا شىلدەدە
اتان تۇيەنىڭ سورتاڭ تىرسەگىن جالاپ.
ۇقسايدى وسىعان سول مىرزالار
سىلەكەيىن شۇبىرتقاندا
قوماعايلانا قاراپ.
بولادى دەيدى بۇرىنعىلار
ءبىر جاقسىلىقتىڭ دا ءبىر جامانى.
وسىلاي ايتقىم كەلەدى كەيدە
بولماسام دا سۇڭعىلا ءپالساپانىڭ تاقۋا مامانى.
قاقتىعىسپاي ما قوشقارلار دا مۇيىزدەسىپ
تاۋسىلعاندا جەم-ءشوبى وقىرداعى.
قانداي بولۋشى ەدى ءبىر كارى دويبىشى
ەڭ سوڭعى جالعىز تاسىمەن
زاحودقا وتىرعانداعى؟!
قۇدايعا شۇكىرلىك،
وكىنبەيمىن كەنجە قالعانىما،
جەتىلەدى كەنجە قوزى سۇتپەنەن.
نە تارىعۋ بار ماعان
قابات-قابات وسى تاۋلارىم تۇرعاندا
ەشكىمنىڭ ماڭدايىنا بىتپەگەن.
وسىنى ويلاعاندا
ءوزىمنىڭ اقىلدى اتا-باباما قاناعات ەتىپ
وتىرامىن الاڭسىز ءوز تورىمدە
ءوز مۇلكىم وزىمە جەتىپ،
قايتا-قايتا ايتقىم كەلەدى سوندا
وسى ءبىر ءسوزدى:
وسى تاۋلار - مەنىڭ تاۋلارىم!
بيىك شىڭداردا تۇرىپ
سالماقتاعانداي بولامىن
اسىل قازىنا-بايلىعىمنىڭ اۋماعىن.
كوكشىل مۇنار ەمەس القاپتاردا جاتقان،
قايماعى عوي ول قويۋ مۇنايدىڭ.
قۇز جارتاستاردىڭ جاقپار سىنىعىنا ءۇڭىلىپ،
كومىر جاتقان قىرقالاردى توپىراعىنان-اق سىنايمىن.
كۇن نۇرىمەن شاعىلىسىپ سارعىش بۋ كوتەرىلسە،
لەبى تيگەندەي سەزىنەمىن دەنەمە
تازا التىننىڭ.
كورگەندەي بولامىن جاڭقا كەرىشتەر اراسىنان
الدە ءبىر كەن تاسىنىڭ قۇپيا جارقىلىن.
اسىعى نە يگىلىكتىڭ،
قازاندا بولعان سوڭ
ىلىنەدى شومىشكە اقىر ءبىر كۇنى.
قىلداي سىزىق - تارىداي نوكەرلەرگە جان ءبىتىرىپ،
قايتارامىز ءبىز دە ءالى كۇلكىگە كۇلكىنى.
تاۋلار، ءوزىمنىڭ تاۋلارىم،
ولشەيمىن مەن وسى تاۋلارمەن
ولەڭىمنىڭ سالماعىن.
جەر قىرتىسى قاتىپ،
پلانەتا ءدال وسىلاي مۇسىندەلگەندە
ماڭدايىما بىتكەن
وسى تاۋلار - مەنىڭ تاۋلارىم!
1984 ج.
قاماۋداعى جىندار
تازارتقاندا جىنداردى
ەڭ العاش
قۋالاپ جەر بەتىنەن،
قالىپ قويعان سەكىلدى
ءبىر توپ كولەڭكە
ۇڭگىرىندە بەكىنگەن.
اپپاق قاردىڭ استىندا
ۇزاقتىعى
ءوزى دە قانشا ءبىر قىستىڭ!
جاتپاي ما شىداپ
ءبىر ايۋ ىنىندە،
قاندىرىپ ول دا ۇيقىسىن.
تىرناعىنداي مىسىقتىڭ
جاپ-جاسىل
ءوسىرىپ ءمۇيىز تىرناعىن،
ۇڭگىرىندە سۇپ-سۋىق
كورەر مە ەدىڭ
وتىرعانىن جىنداردىڭ.
قايراپ قويعان پىشاقتاي
قاتار-قاتار
قابىرعاعا سۇيەۋلى
تەرىسىندە جۇپ-جۇقا
تۇر ءبىلىنىپ
قىلشىلداپ وتكىر سۇيەگى.
شوشىنا كورمە بۇزىلعان
كوزدەرى مەن
ۇرپيگەن ۇزىن شاشىنان!
ەم بولا كورسىن سولاردىڭ
تىلەك-دۇعاسى
جۇرەكتەرگە شوشىنعان!
اراسىندا بۇلتتاردىڭ
ءجۇر دەيدى،
جىنداردىڭ ۇلى ءتاڭىرى،
بەرەكور جيرەن وتىڭدى
كوكتەمدە
تاۋلاردىڭ التىن جاڭبىرى!
1975
دالالار
قاڭباق پا دومالاعان؟
دالالار - تاڭعى ،تۇس.
ۇزاتىلعان قىز،
ول جانە
قاناتى تالعان قۇس.
جەڭىلگەن كوشپەندىلەر -
دالالار
سولاردىڭ جىعىلعان تۋى،
وققا ۇشقان ارعىماقتىڭ -
دالالار سونىڭ تەرشىگەن بۋى.
جىم-جىرت ادىرلار -
ۇيقىسى،
وتىنشىنىڭ بالتاسى قالعان.
كارى جىڭعىلدىڭ تاتى -
سونىڭ قىزىل قانىنا بويالعان.
تۇيەلەردىڭ سىرى تابانى ما
قوڭىراۋ ءۇنى قۇمعا باسقان؟
باسى جوق، سوڭى جوق
قىرات جولدار -
ۇزىن-ۇزىن ەسكى داستان.
دالالار - تاۋلاردىڭ اناسى،
ۇساق توبەشىكتەردە
كىندىگىن كەسكەن.
ءۇيسىن وبالارىنان دا ۇلكەن
ونىڭ جاسى.
اعىن-اعىن وي-شۇڭعىرلار -
قىپشاقتاردىڭ اتتارىنىڭ
تۇياعى تەسكەن.
اپپاق سۇيەك - ومىرتقا،
تاسباقانىڭ اۋزى ما
ىستىققا اشىلعان؟
ءبىر تال سىنىق جەبە،
ءبىر بەيىت،
دالالار - مىنە وسى،
دالالار
ول - سەنىڭ ويىڭ شاشىلعان.