وسىلايشا ەڭ تومەنگى ايلىق 25 مىڭ تەڭگەگە نەمەسە 29,4 پايىز وسەدى. بۇل وزگەرىس جالاقىسى تومەن قىزمەتكەرلەردىڭ تابىسىن ارتتىرىپ، جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ ەڭبەككە جۇمسايتىن شىعىنىن كوبەيتەدى. سونىمەن بىرگە الەۋمەتتىك تولەمدەردىڭ ءبىرقاتار شەكتى مولشەرى وزگەرەدى.
جالاقىسى تومەن قىزمەتكەرلەر قانشا قوسىمشا اقشا الادى؟
قازىر ەڭ تومەنگى جالاقى - 85 مىڭ تەڭگە. 2027-جىلى ول 110 مىڭ تەڭگەگە جەتسە، ەڭ تومەن ايلىق الاتىن قىزمەتكەردىڭ ەسەپتەلگەن ايلىعى جىلىنا 300 مىڭ تەڭگەگە كوبەيەدى.
الايدا 25 مىڭ تەڭگە قىزمەتكەردىڭ قولىنا تولىق بەرىلمەيدى. ەسەپتەلگەن جالاقىدان مىندەتتى زەينەتاقى جارناسى مەن مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جارناسى ۇستالادى. قولدانىستاعى 10 پايىز مىندەتتى زەينەتاقى جارناسى جانە 2 پايىز مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جارناسى ساقتالعان جاعدايدا ەڭ تومەنگى جالاقى الاتىن قىزمەتكەردىڭ تازا تابىسى ايىنا 22 مىڭ تەڭگەگە، جىلىنا 264 مىڭ تەڭگەگە وسەدى. بۇل ەسەپ 2027-جىلى مىندەتتى جارنالاردىڭ مولشەرلەمەلەرى مەن جەكە تابىس سالىعىنىڭ ءتيىستى ءتارتىبى وزگەرمەيدى دەگەن شارتپەن جاسالدى.
قانشا قازاقستاندىقتىڭ جالاقىسى وسەدى؟
پرەزيدەنت ەڭ تومەنگى جالاقىنىڭ كوتەرىلۋى 1,8 ميلليون ادامنىڭ، ونىڭ ىشىندە بيۋجەت سالاسىندا جۇمىس ىستەيتىن 370 مىڭنان استام قىزمەتكەردىڭ تابىسىنا ىقپال ەتەتىنىن مالىمدەدى.
ەڭبەك كودەكسىنىڭ 103-بابىنىڭ 2-تارماعىنا سايكەس، جۇمىس ۋاقىتىنىڭ نورماسىن تولىق اتقارىپ، ەڭبەك مىندەتتەرىن ورىنداعان قىزمەتكەردىڭ ايلىق جالاقىسى زاڭدا بەلگىلەنگەن ەڭ تومەنگى مولشەردەن كەم بولماۋعا ءتيىس. ال 104-باپ بويىنشا ەڭ تومەنگى جالاقى مولشەرىنە قوسىمشا اقىلار، ۇستەمەاقىلار، وتەماقىلار مەن سىيلىقاقىلار كىرمەيدى.
دەمەك، جاڭا مولشەر كۇشىنە ەنگەننەن كەيىن تولىق جۇمىس ۋاقىتىمەن ىستەيتىن جانە ەڭ تومەنگى جالاقى تالابىنا ساي كەلەتىن قىزمەتكەرلەردىڭ نەگىزگى ەڭبەكاقىسى 110 مىڭ تەڭگەدەن تومەن بولماۋى كەرەك.
ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ 2025-جىلعى جالاقىنى ءبولۋ جونىندەگى زەرتتەۋىندە 3378668 قىزمەتكەر قامتىلعان. ولاردىڭ 32332 ءسىنىڭ ايلىعى 85 مىڭ تەڭگەدەن، 43640 قىزمەتكەردىڭ جالاقىسى 100 مىڭ تەڭگەدەن اسپاعان. تاعى 649174 ادام 100-200 مىڭ تەڭگە ارالىعىندا ەڭبەكاقى العان.
ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ 2025-جىلعى جالاقى مولشەرى بويىنشا زەرتتەۋىنە 3378668 قىزمەتكەر كىرگەن. ونىڭ ىشىندە:
وسىلايشا، زەرتتەۋدە 75972 قىزمەتكەردىڭ ايلىعى 100 مىڭ تەڭگەدەن اسپاعان. ال 100-110 مىڭ تەڭگە ارالىعىندا جالاقى الاتىندار جەكە كورسەتىلمەگەن.
جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ شىعىنى قالاي وزگەرەدى؟
ەڭ تومەنگى جالاقىنىڭ ءوسۋى جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ مىندەتتى تولەمدەرىنە دە اسەر ەتەدى. الەۋمەتتىك كودەكستىڭ 251-بابىنا سايكەس، جۇمىس بەرۋشىنىڭ مىندەتتى زەينەتاقى جارناسىنىڭ مولشەرلەمەسى 2026-جىلعى 3,5 پايىزدان 2027-جىلى 4,5 پايىزعا كوتەرىلەدى. بۇل جارنا جۇمىس بەرۋشىنىڭ ءوز قاراجاتى ەسەبىنەن تولەنەدى.
ەڭ تومەنگى جالاقى الاتىن قىزمەتكەر ءۇشىن جۇمىس بەرۋشىنىڭ زەينەتاقى جارناسى 2026-جىلعى 2975 تەڭگەدەن 2027-جىلى 4950 تەڭگەگە دەيىن وسەدى. ايىرماسى - 1975 تەڭگە. ونىڭ ءبىر بولىگى ەڭ تومەنگى جالاقىنىڭ، قالعان بولىگى جارنا مولشەرلەمەسىنىڭ وسۋىنە بايلانىستى.
الەۋمەتتىك اۋدارىمدار 5 پايىز مولشەرلەمەمەن ەسەپتەلەدى. ەڭ تومەنگى جالاقىعا سايكەس ەسەپتەلەتىن الەۋمەتتىك اۋدارىم 4250 تەڭگەدەن 5500 تەڭگەگە دەيىن كوبەيەدى. ايىرماسى - 1250 تەڭگە.
جۇمىس بەرۋشىنىڭ مەديتسينالىق ساقتاندىرۋعا ارنالعان اۋدارىمى 3 پايىز مولشەرلەمەمەن ەسەپتەلگەن جاعدايدا، 85 مىڭ تەڭگەلىك جالاقى ءۇشىن 2550 تەڭگە، 110 مىڭ تەڭگە ءۇشىن 3300 تەڭگە بولادى. ايىرماسى - 750 تەڭگە.
وسى ءۇش تولەم مەن جالاقىنىڭ ءوزىن قوسقاندا، ءبىر قىزمەتكەرگە جۇمسالاتىن ايلىق شىعىن 28975 تەڭگەگە كوبەيەدى. بۇل ەسەپكە الەۋمەتتىك سالىق، وندىرىستىك جاراقاتتان ساقتاندىرۋ جانە وزگە ىقتيمال شىعىندار ەنگىزىلمەگەن. سونداي-اق جەكەلەگەن قىزمەتكەرلەرگە قاتىستى جارنالاردان بوساتۋ ءتارتىبى ەسكەرىلمەگەن.
ەگەر جالاقىسى 85 مىڭ تەڭگە بولاتىن 100 قىزمەتكەردىڭ ايلىعى 110 مىڭ تەڭگەگە كوتەرىلسە، تەك ەڭبەكاقى قورىنىڭ ءوزى ايىنا 2,5 ميلليون تەڭگەگە، جىلىنا 30 ميلليون تەڭگەگە وسەدى. اتالعان ءۇش مىندەتتى تولەمدى قوسقاندا، ەسەپتىك قوسىمشا شىعىن جىلىنا 34,77 ميلليون تەڭگەگە جەتەدى.
الەۋمەتتىك تولەمدەردىڭ شەكتى مولشەرى دە وزگەرەدى
ەڭ تومەنگى جالاقىنىڭ ءوسۋى مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنان تولەنەتىن ءبىرقاتار تولەمنىڭ ەسەپتىك شەگىن ۇلعايتادى.
الەۋمەتتىك كودەكس بويىنشا بالا كۇتىمىنە بايلانىستى الەۋمەتتىك تولەمنىڭ ەڭ جوعارى مولشەرى جەتى ەڭ تومەنگى جالاقىنىڭ 40 پايىزىنان اسپايدى. 2026-جىلى جەتى ەڭ تومەنگى جالاقى 595 مىڭ تەڭگە بولسا، 2027-جىلى 770 مىڭ تەڭگەگە جەتەدى.
سوعان سايكەس، بالا ءبىر جارىم جاسقا تولعانعا دەيىنگى كۇتىمىنە بايلانىستى اي سايىنعى الەۋمەتتىك تولەمنىڭ ەڭ جوعارى مولشەرى 238 مىڭ تەڭگەدەن 308 مىڭ تەڭگەگە دەيىن ءوسۋى مۇمكىن. ايىرماسى - 70 مىڭ تەڭگە. بۇل - تولەمدى الاتىنداردىڭ بارىنە 70 مىڭ تەڭگە قوسىلادى دەگەن ءسوز ەمەس: ناقتى سوما بۇرىنعى تابىس پەن الەۋمەتتىك اۋدارىمدارعا بايلانىستى.
جۇمىسىنان ايىرىلعان جاعدايدا تولەنەتىن الەۋمەتتىك تولەمنىڭ 2027-جىلعا كوزدەلگەن ەڭ جوعارى شەگى جەتى ەڭ تومەنگى جالاقىنىڭ 45 پايىزى بولادى. ەڭ تومەنگى جالاقى 110 مىڭ تەڭگەگە وسكەندە بۇل شەك ايىنا 346500 تەڭگەگە جەتەدى. ودان 10 پايىز مىندەتتى زەينەتاقى جارناسى ۇستالعان جاعدايدا 311850 تەڭگە قالادى.
جۇكتىلىك پەن بوسانۋعا بايلانىستى ءبىرجولعى الەۋمەتتىك تولەمدى ەسەپتەۋدە دە ەڭ تومەنگى جالاقىعا تاۋەلدى شەكتەۋ بار. ستاندارتتى 126 كۇندىك دەمالىس ءۇشىن 4,2 كوەففيتسيەنتىن قولدانعاندا، 2027-جىلعى ەڭ جوعارى ەسەپتىك سوما 3234000 تەڭگەگە جەتەدى. مىندەتتى زەينەتاقى جارناسىن شەگەرگەندە 2910600 تەڭگە بولادى.
بۇل سومالار الەۋمەتتىك تولەمدەردىڭ جوعارعى شەكتەرىن سيپاتتايدى. ناقتى تاعايىندالاتىن تولەم قىزمەتكەردىڭ تابىسىنا، الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە قاتىسۋ كەزەڭىنە جانە ءتيىستى تولەمنىڭ شارتتارىنا بايلانىستى.
جوعارى جالاقى الاتىندارعا دا اسەرى بار
ەڭ تومەنگى جالاقىنىڭ ءوسۋى مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارى ەسەپتەلەتىن تابىستىڭ جوعارعى شەگىن وزگەرتەدى.
قولدانىستاعى ءتارتىپ بويىنشا مىندەتتى زەينەتاقى جارناسىن ەسەپتەۋ ءۇشىن ەسكەرىلەتىن ايلىق تابىس 50 ەڭ تومەنگى جالاقىمەن شەكتەلەدى. 2026-جىلى بۇل 4,25 ميلليون تەڭگە بولسا، 2027-جىلى 5,5 ميلليون تەڭگەگە جەتەدى.
ناتيجەسىندە مىندەتتى زەينەتاقى جارناسىنىڭ ايلىق ەڭ جوعارى سوماسى 425 مىڭنان 550 مىڭ تەڭگەگە دەيىن كوتەرىلەدى. ايىرماسى - 125 مىڭ تەڭگە. بۇل تابىسى بۇرىنعى شەكتەن جوعارى قىزمەتكەرلەرگە قاتىستى، ولاردىڭ جالاقىسى اۆتوماتتى تۇردە وسەتىنىن بىلدىرمەيدى.
ەڭ تومەنگى جالاقىنىڭ 110 مىڭ تەڭگەگە كوتەرىلۋى وسىلايشا ءۇش باعىتتا اسەر ەتەدى: تومەن جالاقى الاتىن قىزمەتكەرلەردىڭ ەڭبەكاقىسىنا، جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ مىندەتتى شىعىندارىنا جانە الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ جۇيەسىندەگى تولەمدەردىڭ ەسەپتىك شەكتەرىنە.
ال وزگەرىستىڭ جالپى قارجىلىق اۋقىمىن انىقتاۋ ءۇشىن 110 مىڭ تەڭگەدەن تومەن جالاقى الاتىن قىزمەتكەرلەردىڭ ناقتى سانى، ولاردىڭ بيۋدجەت جانە جەكە سەكتور بويىنشا ءبولىنىسى قاجەت. قولدا بار ستاتيستيكا مۇنداي تولىق ەسەپ جۇرگىزۋگە جەتكىلىكسىز.
ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ مالىمەتىنشە، II توقساندا ورتاشا ايلىق - 486388 تەڭگە، ال مەديانالىق جالاقى - 348415 تەڭگە بولدى. ال ساۋىردەگى زەرتتەۋدە مودالدىق جالاقى (ەڭ جيى كەزدەسەتىن ايلىق مولشەرى) 187006 تەڭگە دەپ كورسەتىلدى. ورتاشا جالاقى مەديانالىق كورسەتكىشتەن 137973 تەڭگەگە جوعارى. ال مودالدىق جالاقى 2027-جىلى جاڭارتىلاتىن ەڭ تومەنگى ايلىقتان 77 مىڭ تەڭگە كوپ بولادى.