توقايەۆ دايىن ءونىمدى باسقا ەلدەردەن ساتىپ الاتىنىمىز جايىندا: مۇنداي تاجىريبەنى دوعارۋ كەرەك

استانا. KAZINFORM - شيكىزات ەكسپورتتاعاننان گورى، ودان دايىن ءونىم ءوندىرىپ، سىرتقا شىعارۋ الدەقايدا پايدالى. بۇل تۋرالى ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆ ايتتى.

- جاڭا ينۆەستيتسيالار ەڭ الدىمەن ەلىمىزدەگى زاماناۋي ونەركاسىپتىڭ نەگىزىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالۋى كەرەك. بۇل سالادا ءبىراز جەتىستىككە جەتتىك. بىلتىر وڭدەۋ ونەركاسىبى تۇراقتى دامىپ، 6,4 پايىزعا ءوستى. ءبىراق وڭدەلگەن تاۋار ەكسپورتى 2,7 پايىزعا تومەندەدى. بۇعان جالپى ەكسپورتتىڭ 4,2 پايىزعا ازايعانى دا اسەر ەتتى. ونەركاسىپ ساياساتىنىڭ باستى كەمشىلىكتەرى ءدال وسى تۇستا انىق بايقالدى. بۇل سالادا شيكىزات وندىرۋشىلەردىڭ ۇلەسى ءالى دە باسىم. ءبىراق بۇل ولارعا كەدەرگى جاساۋعا بولادى دەگەن ءسوز ەمەس، كەرىسىنشە، ولارعا كومەگىمىزدى الدەقايدا كۇشەيتۋىمىز قاجەت، - دەدى پرەزيدەنت.

سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى وڭدەۋ ونەركاسىبىنە باسا نازار اۋدارۋ كەرەكتىگىن ايتتى.

- وڭدەۋ ونەركاسىبىندەگى ءونىمنىڭ 40 پايىزدان استامى مەتاللۋرگياعا تيەسىلى. ال مەتاللۋرگيا سەكتورىندا ەكسپورتقا شىعارىلاتىن تاۋاردىڭ جارتىسىنان كوبى - تومەن دەڭگەيدە وڭدەلگەن ونىمدەر. سونىڭ سالدارىنان، شيكىزاتتى سىرتقا شىعارامىز دا، ودان جاسالعان دايىن ءونىمدى باسقا ەلدەردەن ساتىپ الامىز. پارادوكس. مۇنداي تاجىريبەنى دوعارۋ كەرەك، - دەدى قاسىم-جومارت توقايەۆ.

پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا، شيكىزات ەكسپورتتاعاننان گورى، ودان دايىن ءونىم ءوندىرىپ، سىرتقا شىعارۋ الدەقايدا پايدالى ەكەنىن باسا اتاپ ءوتتى.

- ارينە، بۇل وڭاي مىندەت ەمەس. ءبىراق ۇلگىلى كاسىپورىندار بار، مىسالى، Qarmet. قانشا قيىندىققا تاپ بولسا دا، ونداعى وندىرىستىك جانە الەۋمەتتىك پروتسەستەردە وڭ وزگەرىستەر ورىن الىپ جاتىر. بۇل ماسەلەدە «ارتىق قىلام دەپ، تىرتىق قىلۋعا دا» بولمايدى. وڭدەۋ سالاسىن دامىتامىز دەپ، شيكىزات ءوندىرۋ ىسىنە زيان كەلتىرمەۋ جاعىن ويلاۋ كەرەك. ۇكىمەتتىڭ ساياساتى اقىلعا قونىمدى، بايىپتى بولۋعا ءتيىس، - دەدى مەملەكەت باسشىسى.

 ەلىمىزدە مۇناي- گاز حيمياسى ءوز الدىنا جەكە سالا بولىپ قالىپتاسقان جوق.

- قاجەتتى جاعداي بولسا دا، وسى كەزگە دەيىن ەلىمىزدە مۇناي-گاز حيمياسى ءوز الدىنا جەكە سالا بولىپ قالىپتاسقان جوق. مەنىڭ تاپسىرماممەن پوليەتيلەن، بۋتاديەن، كارباميد جانە باسقا دا ونىمدەر شىعارىپ، وسى سالانى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرەتىن ءبىرقاتار جوبالار ىسكە قوسىلدى. ۇكىمەت بۇل جوبالاردى ۋاقتىلى اياقتاۋعا ءتيىس. وسىنداي مۇناي-گاز حيمياسى سالاسىنداعى ءىرى جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ارقىلى ەلىمىزدىڭ نەگىزگى حيميا ونىمدەرىنە (پوليەتيلەن، پوليپروپيلەن) دەگەن سۇرانىسىن وتەيمىز، - دەدى پرەزيدەنت.

مەملەكەت باسشىسى وزىمىزدە شىعارىلاتىن پوليمەردى بارىنشا وڭدەۋ ءىسى جولعا قويىلماعانىن ايتتى.

- بۇل ماتەريالدان اۆتوبولشەكتەر، تامشىلاپ سۋارۋعا قاجەتتى قۇرالدار، مەديتسينالىق جابدىقتار، ىدىس-اياق جانە باسقا دا كوپتەگەن ءونىم شىعارۋعا بولادى. بۇل ورايدا شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە قولداۋ كورسەتۋ كەرەك. سونىڭ ىشىندە ليزينگپەن قۇرال-جابدىق، جەڭىلدىكپەن نەسيە بەرۋ قاجەت. بۇل قادام ازىق-تۇلىكتەن وزگە ونىمدەردىڭ باعاسىن تومەندەتۋگە زور مۇمكىندىك بەرەدى، - دەدى قاسىم-جومارت توقايەۆ.

 قازاقستان ترەونين مەن گلۋتامات بويىنشا الەمدىك نارىقتارعا شىعادى. بۇل تۋرالى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ توراعالىعىمەن ءوتىپ جاتقان ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ ايتتى.

- اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن تەرەڭ وڭدەۋ سالاسىن دامىتۋ - ماڭىزدى باعىتتاردىڭ ءبىرى. ماسەلەن، بيىل جامبىل وبلىسىندا جۇگەرىنى تەرەڭ وڭدەۋگە ارنالعان ءىرى ونەركاسىپتىك پارك ىسكە قوسىلادى. بۇل قازاقستانعا ترەونين مەن گلۋتامات بويىنشا الەمدىك نارىقتارعا شىعۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ونىڭ ۇستىنە جاڭا زاۋىت جىل سايىن 3 ميلليون توننا كولەمىندە جۇگەرىگە كەپىلدىك بەرىلگەن سۇرانىستى قالىپتاستىرادى. ال، قازىر بۇكىل قازاقستان بويىنشا نەبارى 1 ميلليون توننا جۇگەرى وسىرىلەدى، ياعني، ءبىر عانا زاۋىت نارىق قۇرىلىمىن وزگەرتىپ، اگرووندىرىستىڭ جەكەلەگەن باعىتتارىنىڭ دامۋىنا قۋاتتى سەرپىن بەرەدى، - دەدى ولجاس بەكتەنوۆ.

ۇكىمەت باسشىسىنىڭ دەرەگىنشە، 2025 -جىلى مايلى داقىلداردى، ءجۇندى، ەت پەن ءسۇتتى تەرەڭ وڭدەۋگە، سونداي-اق قۇراما جەم مەن شىرىن وندىرۋگە ارنالعان 6 كاسىپورىن ىسكە قوسىلدى. سونىمەن قاتار اگروونەركاسىپ كەشەنىندە ون زاۋىت سالىنىپ جاتىر. الايدا سالانىڭ الەۋەتى بۇدان الدەقايدا جوعارى.

- بۇل ورايدا ۇكىمەت تەرەڭ وڭدەۋ جوبالارىنا ارنايى مەملەكەتتىك قولداۋ كورسەتىپ كەلەدى. مىسالى، استىقتى وڭدەۋگە ينۆەستيتسيالىق سۋبسيديالار 50 پايىزعا ۇلعايتىلدى. سونداي-اق جابدىقتى يمپورتتاۋ مەن نەگىزگى قىزمەت تۇرلەرى بويىنشا سالىقتاردان بوساتۋ كوزدەلگەن، - دەدى پرەمەر-مينيستر.

بۇعان دەيىن پرەمەر-مينيستر وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ قازىرگى ءوسۋ قارقىنى ەكونوميكانى تولىققاندى ءارتاراپتاندىرۋ ءۇشىن جەتكىلىكسىز ەكەنىن ايتقان ەدى.

اۆتور

مارلان جيەمباي