باسقوسۋ جاپونيا، وڭتۇستىك كورەيا، مالايزيا جانە موڭعولياداعى قازاق دياسپورالارىنىڭ باسىن قوسىپ، شەتەلدەگى اعايىن اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرگەن ماڭىزدى الاڭعا اينالدى.
قۇرىلتايدىڭ العاشقى كۇنى ازيا ەلدەرىنەن كەلگەن قازاق دياسپوراسى وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن ارنايى جيىن ءوتىپ، ونىڭ اياسىندا «ازيا ەلدەرىندەگى قازاقتاردىڭ كەڭەسىن» قۇرۋ تۋرالى قۇجات قابىلداندى. سونىمەن قاتار قاتىسۋشى تاراپتار ءوزارا ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىپ، بولاشاقتاعى بىرلەسكەن جۇمىستىڭ ناقتى باعىتتارىن ايقىندادى.
- باسقوسۋدا كەڭەستىڭ ماقساتى، مىندەتتەرى مەن قىزمەتىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىنا قاتىستى ورتاق ۇستانىمدار بەكىتىلدى. باستاما وڭىردەگى قازاق قاۋىمداستىقتارىنىڭ بايلانىسىن نىعايتىپ، ولاردىڭ كۇش-جىگەرىن ءبىر ارناعا توعىستىرۋعا باعىتتالعان، - دەدى «وتانداستار قورىنىڭ» پرەزيدەنتى دانيار قادىروۆ.
باسقوسۋ بارىسىندا شەتەلدەگى قانداستاردىڭ سوڭعى جىلدارى قول جەتكىزگەن ناقتى ناتيجەلەرى ورتاعا سالىندى. سونىڭ ءبىرى - مالايزياداعى قازاق دياسپوراسىنىڭ باستاماسىمەن جۇزەگە اسقان ءبىلىم بەرۋ كەلىسىمى.
- بۇل شەشىم وتاندىق مەكتەپ بىتىرۋشىلەرگە ۇ ب ت بالىمەن مالايزيانىڭ جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتتەرىنە تىكەلەي وقۋعا تۇسۋگە مۇمكىندىك بەرەدى،-دەدى مالايزياداعى قازاق دياسپوراسىنىڭ جەتەكشىسى بايان نيشان.
ال وڭتۇستىك كورەياداعى «Qazaq Nomad» ورتالىعىنىڭ وكىلى ەسىم لي سەۋلدە اشىلعان مادەني ورتالىقتىڭ قازاق قاۋىمى ءۇشىن ماڭىزى زور ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
- ورتالىق قازىرگى تاڭدا كورەياداعى قازاق دياسپوراسىنىڭ جۇمىسىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىپ، قانداستاردىڭ باسىن قوساتىن نەگىزگى وشاققا اينالعان. قول قويىلعان مەموراندۋم اياسىندا كەڭەس مۇشەلەرى الداعى ۋاقىتتا مادەني- گۋمانيتارلىق جوبالاردى بىرلەسە ىسكە اسىرۋمەن قاتار، ايماقتاعى جاڭادان قۇرىلعان قازاق قاۋىمداستىقتارىنا جان-جاقتى كونسۋلتاتسيالىق كومەك كورسەتۋدى دە كوزدەپ وتىر،-دەدى ول.
القالى جيىن ودان ءارى نەگىزگى پلەنارلىق وتىرىسقا ۇلاستى. قۇرىلتايدىڭ رەسمي اشىلۋىندا ق ر جاپونياداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى ەرلان باۋداربەك-قوجاتايەۆ كەزدەسۋدىڭ مانىنە توقتالدى.
- بۇل-ازيانىڭ ءار تۇكپىرىنەن كەلگەن قازاقتاردىڭ باسىن قوسىپ، ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى جاڭعىرتۋعا جانە تۋعان ەلمەن بايلانىستى نىعايتۋعا جول اشقان ماڭىزدى كەزدەسۋ،-دەدى ەلشى.
قۇرىلتاي جۇمىسىنا سونداي-اق ق ر پارلامەنتى سەناتىنىڭ دەپۋتاتى بيبىگۇل جەكسەنباي، ءماجىلىس دەپۋتاتى نۇرگۇل تاۋ جانە «جاپونياداعى قازاقتار قاۋىمداستىعى» قوعامدىق ۇيىمىنىڭ ءتوراعاسى ابدىبەك قاليبەك قاتىستى.
پلەنارلىق وتىرىستا مادەنيەت، تاريح جانە ۇلتتىق مۇرانى ساقتاۋ تاقىرىپتارى كەڭىنەن تالقىلاندى. تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى دۇيسەنالى ءابدىلاشىم ۇلى «مادەني مۇرانى ساقتاۋ» تاقىرىبىندا بايانداما جاساپ، ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى ۇرپاقتان- ۇرپاققا جەتكىزۋدىڭ ماڭىزىنا توقتالدى. شىعىس تانۋشى- زەرتتەۋشى ولجاس قۋانباي قازاق- جاپون تاريحي بايلانىستارى تۋرالى ءسوز قوزعاپ، ءبىلىم مەن جاستار ىنتىماقتاستىعىنىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرىن سارالادى. ال ەتنوگراف-عالىم ايگەرىم مۇساعاجينوۆا «قازاقتىڭ كوشپەلى اسحاناسى: تابيعات، تاعام جانە مادەني ءبىلىمنىڭ توعىسۋى» تاقىرىبىندا ۇلتتىق تاعام مادەنيەتىنىڭ تاريحي ءارى تانىمدىق قىرىن كەڭىنەن تانىستىردى.
ونەر مەن مادەنيەتكە ارنالعان بولىمدە قازاقتىڭ ءداستۇرلى مۋزىكالىق مۇراسىن ناسيحاتتاۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. مۋزىكانت-مۋلتياسپاپشى ابزال ارىقبايەۆ كومەيمەن ءان ايتۋ ءداستۇرىنىڭ تاريحي ماڭىزى مەن قازىرگى جاڭعىرۋى تۋرالى بايانداسا، فولكلور مامانى انار قاسىموۆا سازسىرناي اسپابىنىڭ الەمدىك مۋزىكاداعى ورنى جونىندە وي ءبولىستى.
قۇرىلتاي قورىتىندىسىندا ازيا ەلدەرىندەگى قازاق دياسپورالارى اراسىنداعى ءوزارا ءىس- قيمىلدى جۇيەلەۋ، ولاردىڭ الەۋەتىن بىرىكتىرۋ جانە قازاقستانمەن تۇراقتى ينستيتۋتسيونالدىق بايلانىستى نىعايتۋ ماسەلەلەرى كەڭىنەن تالقىلاندى.
- قۇرىلتاي شەتەلدەگى قازاقتاردىڭ بىرلىگىن بەكەمدەپ، اتا-بابا ءداستۇرى مەن انا ءتىلدى ساقتاۋعا جول اشقان ماڭىزدى شارا رەتىندە ەستە قالدى، - دەدى Qazaq radiosy رەداكتور- جۇرگىزۋشىسى، مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى تولقىن سۇلتان.
باسقوسۋ اياسىندا ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى دارىپتەۋگە باعىتتالعان ارنايى كورمە دە ۇيىمداستىرىلدى. مۇندا ماڭعىستاۋ وڭىرىنەن ارنايى بارعان «JADAGAY» ەكولوگيالىق برەندى مەن «AISHA KUMISTERi» ۇلتتىق زەرگەرلىك بۇيىمدار كومپانياسى ونىمدەرىن تانىستىرىپ، كوپشىلىك نازارىنا ۇسىندى.
كەشكى باعدارلاما قازاق مۋزىكاسىنا ارنالدى. ساحنادا كونە سارىن مەن زاماناۋي باعىتتاردى ۇيلەستىرگەن نەو- ەتنو- فولكلورلىق «ارقايىم» ءانسامبلى، قازاقستاندىق ءانشى ەڭلىك، جاپون دومبىراشىسى اكيرا جانە ءانشى نۇربەك ەلەمەس ونەر كورسەتىپ، تىڭدارماننىڭ ىستىق ىقىلاسىنا بولەندى.
كەلەسى جىلى قۇرىلتاي موڭعوليانىڭ استاناسى - ۇلان- اتىر قالاسىندا وتپەك.