فەرمەرلەردىڭ ايتۋىنشا، مامىر ايىندا تولاسسىز جاۋعان جاڭبىر سالدارىنان توپىراق شامادان تىس ىلعالدانىپ، قاۋىننىڭ ەداۋىر بولىگى جارامسىز بولىپ قالعان. كەيبىر شارۋالار مۇنى وڭىردە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان جاۋىن-شاشىندى جاساندى تۇردە كوبەيتۋ جوباسىمەن بايلانىستىرادى.
الايدا تۇركىستان وبلىسىنىڭ اكىمدىگى بۇل پىكىرمەن كەلىسپەيدى. ۆەدومستۆو وكىلدەرىنىڭ تۇسىندىرۋىنشە، پيلوتتىق جوبا تەك جەكەلەگەن اۋماقتاردا قولدانىلادى جانە تابيعي تۇردە قالىپتاسقان بۇلتتاردان جاۋىن-شاشىن ءتۇسۋ ىقتيمالدىعىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. سوندىقتان ونىڭ ءىرى اتموسفەرالىق پروتسەستەرگە نەمەسە بۇكىل ءوڭىردىڭ اۋا رايىنا اسەر ەتۋ مۇمكىندىگى جوق. سونداي-اق جوبا اياسىنداعى جۇمىستار قاۋىن ءونىمىنىڭ ءبۇلىنۋى تىركەلگەن اۋماقتاردا جۇرگىزىلمەگەن.
- جاۋىن-شاشىندى جاساندى تۇردە كوبەيتۋ جۇمىستارى تەك وتىرار اۋدانىنىڭ سولتۇستىك-باتىس بولىگىندە جانە سوزاق اۋدانىنىڭ ورتالىق ءارى سولتۇستىك بولىگىندە جۇرگىزىلدى. بۇل جۇمىس توتەنشە جاعدايلار باسقارماسى، وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسى جانە «قازگيدرومەت» ۇيىمىمەن بىرلەسىپ بەرىلگەن وتىنىمدەر نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلدى. اۋماقتاردى تاڭداۋ كەزىندە اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىنىڭ قوسىمشا ىلعالعا دەگەن قاجەتتىلىگى، ناقتى مەتەورولوگيالىق جاعداي جانە اۋا رايى بولجامدارى ەسكەرىلدى. جۇمىس جۇرگىزىلگەن اۋماقتاردا تەك جەكەلەگەن جەرلەردە شامالى جانە ورتاشا دەڭگەيدەگى جاڭبىر تىركەلدى. سونىمەن قاتار بۇل تەحنولوگيا بۇلتتى قولدان جاساۋعا مۇمكىندىك بەرمەيدى. جۇمىس تەك تابيعي بۇلتتار بولعان جاعدايدا عانا جۇزەگە اسادى، - دەدى وبلىس اكىمدىگىنىڭ وكىلدەرى.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا، تەحنولوگيانىڭ جۇمىس ىستەۋ قاعيداتى مىناداي: ارنايى ۇشاق بۇلتتاردىڭ قالىپتاسۋ ايماعىنا كوتەرىلىپ، تابيعي تۇزدار نەگىزىندە دايىندالعان زاتتاردى شاشادى. بۇل بولشەكتەر سۋ تامشىلارىنىڭ بىرىگۋىن جەدەلدەتىپ، جاۋىن-شاشىننىڭ ءتۇسۋ ىقتيمالدىعىن ارتتىرادى. مۇنداي رەاگەنتتەر الەمنىڭ كوپتەگەن ەلىندە قولدانىلادى جانە قورشاعان ورتاعا، ادام مەن جانۋارلار دەنساۋلىعىنا، سونداي-اق اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنا زيانسىز دەپ سانالادى.
- مامىر ايىنىڭ سوڭىندا تۇركىستان وبلىسىنىڭ ءتۇرلى اۋداندارىنداعى ۇزاققا سوزىلعان جاۋىن-شاشىندى اتالعان جوبامەن بايلانىستىرۋعا نەگىز جوق. جاڭبىردىڭ جاۋۋى ەڭ الدىمەن تابيعي مەتەورولوگيالىق ۇدەرىستەر مەن جالپى سينوپتيكالىق جاعدايعا بايلانىستى بولدى. مۇنداي قۇبىلىس تەك تۇركىستان وبلىسىندا عانا ەمەس، ەلىمىزدىڭ وزگە وڭىرلەرىندە دە تىركەلدى. سونداي-اق اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنداعى اۋرۋلاردىڭ تارالۋىن جوباعا قاتىستىرۋ تۋرالى اقپاراتتىڭ ءوزى بۇلتتارعا اسەر ەتۋ جۇمىسى جۇرگىزىلمەگەن اۋماقتاردان تاراپ وتىرعانىن اتاپ وتەمىز، - دەدى اكىمدىك وكىلدەرى.
قازىرگى ۋاقىتتا جاۋاپتى مەكەمەلەر جەتىساي اۋدانىنداعى جاعدايدى باقىلاۋدا ۇستاپ وتىر. بيىل اۋداندا باقشا داقىلدارى 4 مىڭ گەكتاردان استام جەرگە ەگىلگەن.
- 2026 -جىلى ج. ەراليەۆ اۋىلدىق وكرۋگىندە باقشا داقىلدارى جالپى 4088 گەكتار القاپقا ەگىلدى. ونىڭ ەداۋىر بولىگى قاۋىن القاپتارى. سوڭعى ۋاقىتتا شارۋالاردان قاۋىنداردىڭ شىرۋىنە قاتىستى وتىنىشتەر ءتۇستى. وسىعان بايلانىستى جاعدايدى جان-جاقتى زەرتتەۋ ءۇشىن سالالىق ماماندار تارتىلىپ، سىنامالار زەرتحانالىق تالداۋعا جىبەرىلدى، - دەپ حابارلادى تۇركىستان وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسى.
زەرتحانالىق قورىتىندى دايىن بولعانعا دەيىن ماماندار بىرنەشە ىقتيمال سەبەپتى قاراستىرىپ وتىر. ولار:
· كليماتتىق نورمادان كوپ جاۋىن-شاشىننىڭ ءتۇسۋى؛
· اۋا ىلعالدىلىعىنىڭ جوعارى بولۋى؛
· وسىمدىكتەردىڭ فيزيولوگيالىق جاعدايىنا كەرى اسەر ەتىپ، ساڭىراۋقۇلاق جانە باكتەريالىق اۋرۋلاردىڭ تارالۋىنا قولايلى جاعداي تۋعىزاتىن تەمپەراتۋرانىڭ كۇرت اۋىتقۋى؛
· وسىمدىكتەردى قورعاۋ قۇرالدارى مەن باسقا دا اگروحيميالىق پرەپاراتتاردىڭ شامادان تىس قولدانىلۋى.
- وسىمدىكتەردىڭ ناقتى قانداي اۋرۋعا شالدىققانىن انىقتاۋ جانە رەسمي فيتوسانيتارلىق قورىتىندى بەرۋ - ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاننىڭ قۇزىرىنداعى ماسەلە. جاعداي جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ تۇراقتى باقىلاۋىندا. اۋدان اكىمدىگى اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن وندىرۋشىلەرمەن جانە جاۋاپتى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسىپ، باقشا القاپتارىن تەكسەرۋ جۇمىستارىن جالعاستىرىپ، شارۋالارعا قاجەتتى كەڭەس ايتىپ كەلەدى، - دەپ تولىقتىردى باسقارما وكىلدەرى.
زەرتحانالىق ساراپتاما ناتيجەلەرى ءونىمنىڭ بۇلىنۋىنە ناقتى نە سەبەپ بولعانىن انىقتاۋعا جانە الداعى شارالاردى بەلگىلەۋگە مۇمكىندىك بەرمەك.
بۇعان دەيىن بيىل فەرمەرلەرگە 750 ميلليارد تەڭگە بولىنەتىنى جونىندە ماتەريال جازدىق.
اۆتورلار
نازەركە سۇيىندىك