ترامپ كۋبانى السىرەتۋگە كىرىستى

استانا. قازاقپارات -  كۋبا ەكونوميكاسى بۇرىن دا وڭىپ تۇرماعان ەدى، ەندى ودان ءارى قۇلدىراپ بارادى. ەلدىڭ مۇناي قورى تاۋسىلۋعا شاق تۇر. بۇل حالىقارالىق Kpler ساراپتامالىق كومپانياسىنىڭ دەرەگى.

 ۆەنەسۋەلا پرەزيدەنتى نيكولاس مادۋرو بيلىكتەن شەتتەتىلگەن سوڭ، گاۆانا باستى وداقتاسىنان ايىرىلدى. ويتكەنى وسىعان دەيىن مۇنايدى كۋباعا كاراكاس جەتكىزەتىن. ەندى ۆاشينگتون مۇنىڭ ءبارىن شەكتەپ تاستادى. پرەزيدەنت ترامپ ەكونوميكالىق قىسپاقتى كۇشەيتىپ، گاۆانا بيلىگىن السىرەتۋگە نيەتتى. كۋبانىڭ مۇناي قورى تاۋسىلۋعا شاق تۇر كۋبانىڭ مۇناي قورى 2-3 اپتادا تاۋسىلۋى مۇمكىن. بۇل حالىقارالىق Kpler كومپانياسى ساراپشىلارىنىڭ بولجامى.

 بىلتىر «بوستاندىق ارالىنا» وداقتاستارى كۇنىنە 37 مىڭ باررەل قارا التىن جەتكىزەتىن. قازىر قۇراما شتاتتار مۇنىڭ ءبارىن تىيىپ تاستادى. ال جىل باسىنان بەرى گاۆانانىڭ جيعان مۇنايى ماردىمسىز. 460 مىڭ باررەل عانا. بۇل نەبارى 15-20 كۇنگە جەتەتىن قور. ەگەر الداعى كۇندەرى ەنەرگەتيكالىق شيكىزات جەتكىزۋ جاعى رەتتەلمەسە، كۋبادا ەلەكتر ستانسالارىنىڭ جۇمىسى توقتايدى. دەمەك، ءبۇتىن ءبىر مەملەكەت قارا تۇنەكتە  قالادى.

قازىردىڭ وزىندە-اق اراكىدىك جارىق ءوشىپ، باعدارشامدار ىستەن شىققان سوڭ جول اپاتى جيىلەگەن. حالىق تاماق ىستەۋ ءۇشىن شىبىق تەرىپ، كومىر جاعىپ ءجۇر. ءسويتىپ، قارا وتىنعا سۇرانىس ارتىپ، باعاسى دا شارىقتادى. ال ساراپشىلار گاۆانا بيلىگى قاراپ وتىرماي، وزگە ەلدەرمەن بايلانىستى جاقسارتۋعا ءمان بەرۋى قاجەت، - دەيدى.

كارلوس السۋگاراي، ساياسي ساراپشى:

- قازىر كۋباداعى احۋال قيىن. سوندىقتان بيلىك وداقتاس ەلدەرمەن بايلانىستى كۇشەيتۋى كەرەك. ءبىراق تەك سولارعا عانا يەك ارتۋعا بولمايدى. مۇناي بويىنشا وزگە مەملەكەتتەرمەن دە بايلانىس ورناتۋ جاعىن دا قاراستىرۋى كەرەك.

رەيتەر اگەنتتىگىنىڭ مالىمەتىنشە، كەيىنگى 3 اپتادا كۋبانىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتاسى 10 پايىزعا قۇنسىزداندى. ازىق-تۇلىك باعاسى اسپانداپ تۇر. جانار-جاعارماي دا قات. ونىڭ ءوزى تەك ا ق ش دوللارىنا عانا ساتىلادى. تاكسي مەن قوعامدىق كولىك ءجۇرىسى ءىشىنارا توقتادى. قۇراما شتاتتار فيدەل كاسترو بيلىگىنە قارسى وسىدان 65 جىل بۇرىن سانكسيا سالعان ەدى. سودان بەرى كۋبا ەكونوميكاسى بۇلايشا تىعىرىققا تىرەلگەن ەمەس، - دەيدى ساراپشىلار.

 كەزەك كۋباعا كەلدى مە؟

 قۇراما شتاتتار كۋبا بيلىگىنىڭ رەسەي، قىتاي، يران، ءتىپتى حاماس جانە حەزبوللامەن بايلانىسى بار دەپ سانايدى. سوندىقتان، وسى ەلدەردىڭ باتىستاعى ىقپالىن ازايتۋدى كوزدەيدى. تاياۋدا گاۆاناعا مۇناي ساتقان ەلگە تاريف ەنگىزەمىن دەپ ەسكەرتتى. وسىلايشا ۆاشينگتون باسقا مەملەكەتتىڭ قولداۋىن شەكتەمەك. دەسە دە، كەشە ا ق ش كۋبامەن كەلىسسوز باستادى. مۇنى پرەزيدەنت ترامپتىڭ ءوزى مالىمدەدى.

 1961 -جىلى ۇزىلگەن ا ق ش- كۋبا بايلانىسى جارتى عاسىردان كەيىن باراك وباما تۇسىندا، ياعني 2015 -جىلى قايتا جاندانا باستاعان ەدى. الايدا دونالد ترامپ بۇل شەشىمنىڭ كۇشىن جويىپ، گاۆاناعا قايتا شۇيلىگىپ وتىر.

دونالد ترامپ، ا ق ش پرەزيدەنتى:

- كۋبا ەكونوميكاسى كۇيرەۋگە شاق تۇر. بۇرىن ولارعا ۆەنەسۋەلا كومەكتەسەتىن. قازىر قول ۇشىن سوزاتىن كاراكاس تا جوق. ءبىز كۋبانىڭ جوعارى لاۋازىمدى تۇلعالارىمەن كەلىسسوز باستادىق. كۋبادان بوسىپ، قۇراما شتاتتارىنا كەلگەن ازامات كوپ. مەن ولاردىڭ ۇيلەرىنە امان- ەسەن ورالعانىن قالايمىن. كوبىنىڭ وتباسى كۋبادا تۇرىپ جاتىر. جاقىندارىن نەشە جىلدان بەرى كورمەي، قينالىپ ءجۇر. قازىر كۋباداعى احۋال قيىن. گۋمانيتارلىق داعدارىسقا ۇشىراۋعا تاياۋ تۇر.

 ا ق ش- تىڭ تاريفكە قاتىستى ەسكەرتۋىنەن سوڭ مەكسيكا دا كورشىسىنە مۇناي تاسىمالىن تەجەي تۇرۋعا ءماجبۇر. الايدا پرەزيدەنت كلاۋديا شەينباۋم كۋبا حالقىن مۇلدە كومەكسىز قالدىرمايمىز دەگەن ەمەۋرىن تانىتتى.

كلاۋديا شەينباۋم، مەكسيكا پرەزيدەنتى:

 - مۇناي تاسىمالدايتىن ەلگە باج سالىعىن ەنگىزۋ كۋبادا ءىرى گۋمانيتارلىق داعدارىسقا اكەلۋى مۇمكىن. ءبىرىنشى كەزەكتە بۇل اۋرۋحانالاردىڭ جۇمىسىنا، ازىق-تۇلىك پەن كۋبالىقتارعا قاتىستى قاۋىپتى ارتتىرادى. سوندىقتان بۇعان جول بەرۋگە بولمايدى. قىسىم كورسەتۋ شيەلەنىستى شەشپەيدى. تاراپتار ديالوگ جۇرگىزۋ ارقىلى كەلىسىمگە كەلۋگە ءتيىس.

 كۋبانىڭ مۇناي قورى تاۋسىلۋعا شاق تۇر دەسە دە، كۋبا ا ق ش بيلىگىنىڭ ىڭعايىنا كونەر ەمەس. ەلگە مۇناي تاسىمالىن شەكتەۋىن «حالىقارالىق قىلمىسقا» تەڭەدى. ءتىپتى ەلدە توتەنشە جاعداي جاريالاندى. سونداي-اق الەم ەلدەرىن ءۇنسىز قالماۋعا شاقىردى. گاۆانا بيلىگى، كۋبا قۇراما شتاتتارعا قارسى جاسىرىن قاستاندىق ويلاستىرىپ جاتقان جوق. ءوز اۋماعىندا ەشقانداي شەتەلدىك اسكەري بازانى ورنالاستىرۋعا رۇقسات بەرمەيمىز دەپ مالىمدەدى.

ميگەل دياس-كانەل، كۋبا پرەزيدەنتى:

 - ءبىزدىڭ ەل ەشكىمنىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىنە قاۋىپ توندىرمەيدى. ءبىز بەيبىت حالىقپىز. ەكونوميكالىق سانكسيالاردان كوز اشپاي وتىرساق تا كۋبا ديالوگتان قاشقان ەمەس. تەك ءبىر شارت بار. ءبىز ا ق ش ۇكىمەتىمەن كەلىسسوز جۇرگىزۋگە دايىنبىز. الايدا بۇل باسقوسۋدا كۋبا حالقىنىڭ مۇددەسى دە ەسكەرىلۋى كەرەك.

مەملەكەتتىك حاتشى ماركو رۋبيو كۋبانىڭ قازىرگى بيلىگىمەن قاتىناستى قالپىنا كەلتىرۋ مۇمكىن ەمەس دەيدى. ايتۋىنشا، بۇعان حەلمس- بەرتون زاڭى كەدەرگى. ا ق ش ەمبارگودان بوساتۋ ءۇشىن ارالدا بيلىك اۋىسۋى قاجەت، - دەيدى. ال Wall Street Journal باسىلىمىنىڭ دەرەگىنە سەنسەك، پرەزيدەنت ترامپ گاۆاناعا قاتىستى جوسپارىن وسى جىلدىڭ اياعىنا دەيىن جۇزەگە اسىرماق.

  24.kz