ترامپتىڭ سەيسەنبى كۇنى نيۋ-يوركتە سويلەگەن ءسوزىن يران دەلەگاتسياسىنىڭ ءبىر عانا مۇشەسى تىڭداپ وتىردى. ا ق ش پرەزيدەنتى ەگەر قاقتىعىس رەتتەلمەسە، يسلام رەسپۋبليكاسىن «جويىپ جىبەرۋى» مۇمكىن ەكەنىن مالىمدەدى.
لىق تولى زالدا سويلەگەن ترامپ سونداي-اق «جاھاندىق ۇكىمەت» تۇجىرىمداماسىن قابىلدامايتىنىن ايتىپ، رەسەي مەن ۋكراينا اراسىنداعى بەيبىت ۇدەرىستە دەلدال بولۋعا جانە جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى كوشباسشىلىق جارىستا ا ق ش-تىڭ جەڭىسىن قامتاماسىز ەتۋگە ۋادە بەردى.
ونىڭ مالىمدەمەلەرى جوعارى دەڭگەيدەگى ديپلوماتيالىق كەزدەسۋلەرگە تولى كۇننىڭ قورىتىندىسى بولدى. ترامپ وننان استام الەمدىك كوشباسشىمەن كەزدەستى.
ترامپ ءسوزىن ەكونوميكا، يمميگراتسيا، شەكارا قاۋىپسىزدىگى جانە زورلىق-زومبىلىق قىلمىستارىمەن كۇرەستەگى جەتىستىكتەرىن ايتۋدان باستادى. ونىڭ مالىمدەمەلەرى مانحەتتەندە وتىرعان ديپلوماتتارعا ەمەس، قاراشادا وتەتىن اقش كونگرەسىنىڭ ارالىق سايلاۋىنا دايىندالىپ جاتقان سايلاۋشىلارعا ارنالعان ۇندەۋگە كوبىرەك ۇقساپ كەتتى.
ءسوزىنىڭ باسىم بولىگىن ترامپ يرانمەن سوعىستى اقتاۋعا ارنادى. ا ق ش پەن يزرايل اقپاندا يرانعا قارسى اسكەري وپەراتسيا باستاعاننان بەرى الەمدىك مۇناي باعاسى كۇرت ءوسىپ، ونىڭ پرەزيدەنت رەتىندەگى قولداۋ رەيتينگى تومەندەگەن.
ترامپتىڭ ءسوزى ب ۇ ۇ باس حاتشىسى انتونيۋ گۋتەرريشتىڭ بۇعان دەيىن ايتقان مالىمدەمەلەرىنەن ايتارلىقتاي وزگەشە بولدى. گۋتەرريش الەمدەگى الشاقتىقتىڭ تەرەڭدەپ بارا جاتقانىن ەسكەرتىپ، مەملەكەتتەر مەن حالىقتاردىڭ «ءوزارا تاۋەلدىلىگىنە» نازار اۋدارعان ەدى.
ا ق ش پرەزيدەنتى قاقتىعىستىڭ تەگەراننىڭ يادرولىق قارۋعا يە بولۋىنا كەدەرگى كەلتىرگەنىن ايتىپ، كۇش ارقىلى قول جەتكىزىلگەن بەيبىتشىلىكتىڭ ماڭىزىن العا تارتتى. ونىڭ پىكىرىنشە، مۇنداي ءتاسىل كەلىسىمدەر مەن ىمىراعا قاراعاندا ۋلتيماتۋمدارعا كوبىرەك ارقا سۇيەيدى.
- يرانمەن ولاردىڭ بۇرىنعىدان دا قۋاتتى مەملەكەت رەتىندە قايتا قۇرىلۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىن كەلىسىم جاسالا ما؟ الدە مەن يسلام رەسپۋبليكاسىن جويىپ جىبەرەمىن بە، مۇنى تەز ارادا جاساپ، ولاردىڭ قايتادان ادامدار مەن ەلدەردى جويىپ، قيراتۋىنا ەشقانداي مۇمكىندىك بەرمەيمىن بە؟ الدە ولاردى توزاققا جىبەرەمىن بە؟»-دەدى ول.
ترامپ وسى ۋاقىتقا دەيىن جاساي الماعان يرانمەن كەلىسىم قاراشاداعى سايلاۋدان كەيىن بىردەن جاسالادى دەپ ۇمىتتەنەتىنىن ايتتى.
بۇل مالىمدەمەلەر ونىڭ سىرتقى ساياسي ستراتەگياسىندا ءماجبۇرلى ديپلوماتياعا باسىمدىق بەرەتىنىن كورسەتتى. ياعني كەلىسسوزدەر ەسىگىن اشىق ۇستاي وتىرىپ، باسىم اسكەري كۇش قولدانۋ قاۋپىن العا تارتۋ.
كەيىن ترامپ جۋرناليستەرگە ا ق ش وكىلدەرىنىڭ ب ۇ ۇ باس اسسامبلەياسى اياسىندا يران دەلەگاتسياسىمەن ءۇش ساعات بويى «وتە ناتيجەلى» كەزدەسۋ وتكىزگەنىن ايتتى.
يراننىڭ مەملەكەتتىك تەلەارناسى سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ابباس اراگچيدىڭ ا ق ش- تىڭ تاياۋ شىعىس جونىندەگى ارنايى وكىلى ستيۆ ۋيتكوففپەن كەزدەسكەنىن راستادى. الايدا تەگەرانداعى رەسمي تۇلعالار بۇل تۋرالى ازىرگە تۇسىنىكتەمە بەرگەن جوق.
ترامپ ءوز سوزىندە رەسەي مەن ۋكراينا اراسىنداعى سوعىستى دا ءوزىنىڭ ديپلوماتياسى توقتاتاتىنىن تاعى دا مالىمدەدى.
- ءبىز رەسەي مەن ۋكراينا باسشىلارىمەن تىعىز جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز جانە بۇعان قول جەتكىزەمىز. مەنىڭشە، بۇل جۇرت ويلاعاننان الدەقايدا تەز بولادى،-دەدى ول.
ترامپ سونداي-اق جاساندى ينتەللەكتىگە قاتىستى الاڭداۋشىلىقتى تومەندەتىپ كورسەتۋگە تىرىستى. ول بۇل سالادا ا ق ش-تىڭ قىتايعا كوشباسشىلىقتى بەرمەيتىنىن مالىمدەدى.
ا ق ش پرەزيدەنتى جاساندى ينتەللەكتىنى «سۋپەرينتەللەكت» دەپ اتاۋ كەرەك دەگەن پىكىر ءبىلدىردى.
- «جاساندى» دەگەن ءسوزدى قولدانۋ ونىڭ جالعان نارسە ەكەنى تۋرالى تۇسىنىك قالىپتاستىرادى. بۇل جالعان ەمەس، كەرىسىنشە، تاڭعالارلىق نارسە. ءبىراق ءبىز ساق بولۋىمىز كەرەك،- دەدى ول.
سەيسەنبى كۇنى ب ۇ ۇ باس اسسامبلەياسى اياسىندا ترامپ دانيا مەن گرەنلانديا باسشىلارىمەن بىرگە سولتۇستىك اتلانتيكاداعى ارالدا ا ق ش- تىڭ اسكەري قاتىسۋىن كۇشەيتۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويدى. كەيىنگى حابارلارعا قاراعاندا، كەلىسىم گرەنلانديادا ا ق ش-تىڭ ەكى اسكەري بازاسىن سالۋدى كوزدەيدى، الايدا دانيا تاراپى ونىڭ پارلامەنتتىڭ ماقۇلداۋىن تالاپ ەتەتىنىن جانە ارالدىڭ دانيا ەگەمەندىگىندە قالاتىنىن اتاپ ءوتتى.
ەسكە سالا كەتسەك، بۇعان دەيىن يران ا ق ش-تىڭ سوققىلارىنا جاۋاپ بەرۋگە دايىن ەكەنىن جازعان ەدىك.
ال 20-قىركۇيەك كۇنى ا ق ش تاياۋ شىعىستا جاعداي ۋشىعۋى مۇمكىن ەكەنىن ەسكەرتكەن.
بۇدان بولەك قازاقستان دەلەگاتسياسى ب ۇ ۇ باس اسسامبلەياسى 81-سەسسياسىنىڭ اشىلۋىنا قاتىسىپ جاتقانىن حابارلادىق.