تاسقىن جۇيەسى 251 وزەننىڭ سۋ دەڭگەيىن باقىلاپ وتىر
استانا. KAZINFORM - ەلىمىزدىڭ ءبىرقاتار بولىگىندە سۋ تاسقىنى قاۋپى ءالى كۇشىندە. بىلتىر اۋقىمدى سۋ تاسقىن بولعاندا، اپاتتىڭ الدىن الاتىن اقپاراتتىق جۇيە جاساۋ يدەياسى ايتىلعان ەدى. وسىلايشا ماماندار كوكتەمگى سۋ تاسقىنىن بولجايتىن Tasqyn جۇيەسىن جاساپ شىعاردى. جاڭا جۇيە جۇمىسىمەن Kazinform ءتىلشىسى تانىسىپ قايتتى.
بۇل - توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگىنىڭ كوماندالىق باسقارۋ ورتالىعى. قازىر مۇندا سۋ تاسقىنىنا قارسى ءىس-قيمىل شتابى جۇمىس ىستەيدى. ءتۇرلى مەملەكەتتىك ورگان وكىلدەرى باس قوسىپ، سۋ تاسقىنى قاۋپىنە قاتىستى ورتاق شەشىم قابىلدايدى. ول ءۇشىن «قازگيدرومەت» مەملەكەتتىك كاسىپورنىنىڭ دەرەكتەرى، سۋ رەسۋرستارى جانە يرريگاتسيا مينيسترلىگىنىڭ TALSIM مودەلى، ءتورت مينيسترلىك ازىرلەگەن Tasqyn جۇيەسى كومەكتەسەدى.
- Tasqyn اقپاراتتىق جۇيەسى - بىلتىرعى سۋ تاسقىنىنان كەيىن پايدا بولعان يدەيا. بىلتىر وتە جوعارى قارقىنداعى تاسقىن بولعاندا، مەملەكەتتىك ورگاندار بىرىگىپ، وسىنداي ءبىر ورتاق اقپاراتتىق جۇيە جاساۋ كەرەك دەگەن ويعا كەلدى. و باستا Tasqyn - شىعىس جانە ورتالىق قازاقستاندا كىشكەنتاي اۋدانداردا عىلىمي جۇمىس نەگىزىندە جاسالعان مودەلدەر ەدى. ونى بىلتىرعى مامىر ايىنان باستاپ قولعا الىپ، جىل سوڭىندا وندىرىستىك قولدانۋعا بەردىك. وسىلايشا، قازىر Tasqyn جۇيەسى ەلدى مەكەندەردىڭ عارىشتان تۇسىرىلگەن سۋرەتتەرىن، «قازگيدرومەت»، سۋ رەسۋرستارى مينيسترلىگىنىڭ جانە جاھاندىق GloFAS مودەلىنىڭ اقپاراتىن جيناقتايدى جانە كۇن سايىن 251 گيدروبەكەتتىڭ، ياعني 251 وزەننىڭ سۋ دەڭگەيىن باقىلاپ وتىر، - دەپ ءتۇسىندىردى «قازاقستان عارىش ساپارى» ۇ ك» ا ق كەڭىستىكتىك دەرەكتەردى تالداۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى بەرىك راحىمجانوۆ اگەنتتىك تىلشىسىنە بەرگەن سۇحباتىندا.
ونىڭ ايتۋىنشا، 251 گيدروبەكەت بويىندا 330 دان استام ەلدى مەكەن بار. ولار توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگى بەلگىلەگەن 1223 سۋ باسۋ قاۋپى بار ەلدى مەكەن قاتارىندا. جىل سايىن سۋ باسۋ قاۋپى بار ەلدى مەكەندەر انىقتالىپ، بولجامعا قاراي اۋىسىپ وتىرادى. قازىرگى كەزدە اقپاراتتىق جۇيە 251 گيدروبەكەت بويىنشا دەرەك بەرىپ وتىر.
سونىمەن قاتار، Tasqyn جانە سۋ تاسقىنىن بولجايتىن حالىقارالىق GloFAS جۇيەسى ينتەگراتسيالانعان. GloFAS الەم بويىنشا قاي ايماقتا قانداي قاۋىپ بارىن، قاي ۋاقىتتا تاسقىن بولۋى ىقتيمال ەكەنىن كورسەتىپ وتىرادى. مىسالى، بىلتىرعى سۋ تاسقىنىن بولجاعاندا وسى GloFAS جۇيەسى �-85 ءدال ايتقان بولاتىن. ماماننىڭ ايتۋىنشا، بيىل دا قارالىپ وتىرعان ايماقتاردا سۋ كورسەتكىشتەرى GloFAS جۇيەسىمەن شامالاس بولىپ وتىر.
- Tasqyn-عا ءتورت دەرەككوزدەن اقپارات كەلىپ تۇسەدى جانە بارلىق اقپارات سالىستىرىپ قارالادى. اقپارات كوزدەرى ءبىر- ءبىرىن تۇزەتىپ وتىرادى، ياعني سۋ دەڭگەيىنىڭ بيىكتىگى مەن ەڭ كوپ سۋدىڭ كەلەتىن ۋاقىتى بولجانادى. مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ءبىر-بىرىمەن كەلىسىپ شەشىم قابىلداۋى دەگەن وسى. ءبارىمىز ورتاق ءبىر ۋاقىتتى بەلگىلەيمىز، ونىمەن ءارتۇرلى سالاداعى ماماندار كەلىسۋى كەرەك. سودان كەيىن عانا بۇل ەلدى مەكەندە قاۋىپ مارتەبەسى انىقتالادى جانە سول ءوڭىر باسشىلىعىنا حابار جىبەرىلەدى، - دەيدى ب. راحىمجانوۆ.
ءوز كەزەگىندە ەلدى مەكەندەر بولجام بويىنشا قانداي ءىس-شارا قابىلداعانى تۋرالى ەسەپ بەرىپ، كەرى بايلانىسقا شىعادى. كوبىنەسە بۇل شارالار بىلتىر جاسالىپ قويعان. بىلتىر سۋعا كەتكەن اۋىلدار قورعانىش توسەنىشتەرىن سالدى، سۋ اعاتىن جولداردى تازارتتى. ال سيفرلىق اقپاراتتىق جۇيە قوسىمشا بولجامدار بەرىپ، سۋ تاسقىنى كەزەڭىنىڭ قاۋىپسىز وتۋىنە اتسالىسادى.
Tasqyn جۇيەسى كورشى مەملەكەتتەردىڭ گيدروبەكەتتەرىنە باقىلاۋ جاسامايدى، دەگەنمەن ولاردان كەلەتىن سۋ جىبەرۋ جوسپارى مۇندا دا ەسكەرىلەدى. ماسەلەن، رەسەي تەرريتورياسىندا سۋ قويمالارىنان قانداي سۋ شىعىنى بولاتىنى، ونىڭ كۇندەلىكتى جوسپارى بار. سونىڭ ناتيجەسىندە ماماندار، ماسەلەن ورال قالاسىندا سۋدىڭ جوعارى دەڭگەيى قاي كۇنى بولاتىنىن باعامداي الادى. قازاقستان حالىقارالىق كەلىسىمدەر اياسىندا قىتاي، رەسەي جانە ورتالىق ازيا ەلدەرىمەن سۋ تاسقىنى بويىنشا جەدەل اقپارات الماسادى.
الايدا Tasqyn جۇيەسىندەگى سۋ تاسقىنى بولجامىن كەز كەلگەن ادام قاراي المايدى. سپيكەر مۇنى اقپاراتتىڭ سەزىمتالدىعىمەن، كۇندەلىكتى وزگەرىپ وتىراتىن جەدەلدىگىمەن ءتۇسىندىردى.
- بۇل جەردە ءار تاراپتىڭ ءوز فۋنكتسياسى بار. «قازاقستان عارىش ساپارى» - جۇيەلىك ينتەگراتور، ءبىز Tasqyn جۇيەسىن جاساپ شىققان سوڭ، ءارى قاراي وعان مەملەكەتتىك ورگاندار ارنايى لوگين- پارول ارقىلى كىرىپ، جۇمىس ىستەي الادى. ويتكەنى وزدەرىڭىز ءتۇسىنىپ تۇرعانداي، بۇل اقپارات وتە سەزىمتال بولىپ كەلەدى. ويتكەنى سۋ دەڭگەيىنىڭ بيىكتىگى، ونىڭ شىعىن كولەمىن تەك ماماندار عانا تالقىلاۋ كەرەك. كەز كەلگەن مامان ەمەس ادام كىرىپ، ول جەردەن دۇرىس ەمەس تۇجىرىم جاساپ، جەلىگە سالىپ جىبەرسە، الەۋمەتتىك نەگاتيۆتى اسەرگە اكەلۋى مۇمكىن. سوندىقتان بۇل تەك ماماندارعا ارنالعان، ماماندار وزدەرى تالقىلاپ، ءبىر كەلىسىمگە كەلەدى، - دەيدى جوبا اۆتورى.
سۋ رەسۋرستارى مينيسترلىگىنىڭ حابارلاۋىنشا، قازىر باتىس جانە قوستاناي وبلىستارىندا سۋ تاسقىنىنىڭ قاۋىپتى كەزەڭى اياقتالدى. سولتۇستىك، ورتالىق جانە شىعىس ايماقتاردا قار ەرىپ جاتىر. ال جۇيە جىل بويى جۇمىسىن جۇرگىزە بەرەدى.
- سۋ تاسقىنىنان بولەك، جازعى قۋاڭشىلىق ماسەلەسى بار. ول جازدا بولسىن، قىس، كوكتەم، كۇز - جىل سايىن ەنگىزىلىپ وتىرادى. بۇل دەرەكتەر بىزگە قىسقا مەرزىمدە، ۇزاق مەرزىمدە ءاربىر كول- وزەندەرگە جاقسى بولجام جاساۋعا كومەگىن بەرەدى. مىسالى، قازىر ەلىمىزدىڭ ۇلكەن پروبلەماسى - ارالدىڭ تارتىلۋى. تاسقىن اقپاراتىنىڭ ارقاسىندا بولاشاق جىلداردا باسقا دا وزەن-كولدەرگە اناليز جاساپ، جاقسى ارتىقشىلىق بەرەدى. قازىرگى باستى ماقسات - ءار وزەن-كولگە، سۋ وتەتىن جەرلەرگە داتچيكتەردى قويىپ، سۋ ولشەۋ دەڭگەيى بولسىن، سۋ كولەمى بولسىن، تولىق دەرەكتەردى جيناۋ. جالپى جۇيە ءوز تيىمدىلىگىن كورسەتتى، - دەيدى سۋ رەسۋرستارى جانە يرريگاتسيا مينيسترلىگى سيفرلاندىرۋ دەپارتامەنتىنىڭ باس ساراپشىسى ءاليحان ءسالىمجانوۆ.
ايتا كەتەيىك، وڭىرلەردە سۋ باسۋ قاۋپىن ازايتۋ جۇمىستارى بەلسەندى ءجۇرىپ جاتىر. 1-ناۋرىزدان بەرى توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگى مەن جەرگىلىكتى ورگاندار 2 ميلليوننان استام تەكشە مەتر سۋ سورىپ، 500 مىڭعا جۋىق قاپشىق، 42 مىڭ توننا ينەرتتى ماتەريال توسەدى. ءىس-شارالار اياسىندا 800 شاقىرىمنان استام سۋ بۇرۋ ارىقتارى تازارتىلدى.
ال سۋ رەسۋرستارى مينيسترلىگى تاسقىن سۋىن قابىلداۋ ءۇشىن رەسپۋبليكانىڭ سولتۇستىك، باتىس، شىعىس جانە ورتالىق ايماقتارىندا ءىرى سۋ قويمالارىنان سۋ جىبەرىپ جاتىر. ەلدىڭ شىعىسى مەن وڭتۇستىگىندەگى سۋ قويمالارىندا سۋ دەڭگەيى 80 پايىزدان استى.
بۇعان دەيىن سۋ رەسۋرستارى جانە يرريگاتسيا مينيسترلىگىنىڭ ورىنباسارى نۇرلان الدامجاروۆ قازاقستاندا تاسقىن قايتالانا بەرمەۋ ءۇشىن نەشە سۋ قويماسى كەرەكتىگىن ايتقان ەدى.
اۆتور
ايجان سەرىكجان قىزى